Uitkomsten nieuw onderzoek staan in schril contrast met conclusies McKinsey Ambtenaren: 'Beleid Kok kost banen'

Het marktwerkingsbeleid van het kabinet-Kok verhoogt de economische groei maar vernietigt in eerste instantie werkgelegenheid...

Van onze verslaggever

Frank Kalshoven

AMSTERDAM

Dit staat in het nog niet gepubliceerde boek Regulatory reform in the Netherlands dat door twee beleidseconomen van het ministerie van Economische Zaken is geredigeerd. Economen van andere ministeries verleenden hun medewerking aan het boek.

Het verlies aan werk wordt alleen goedgemaakt indien het schrappen van belemmerende regels bedrijven sterk aanzet tot het ontwikkelen van nieuwe producten en productieprocessen. Bovendien zouden de belastingtarieven moeten worden verlaagd, wat mogelijk wordt door de extra groei die deregulering veroorzaakt.

Deze uitkomsten staan in schril contrast met de conclusies uit het rapport Boosting Dutch economic performance van McKinsey. Dit adviesbureau stelde twee weken geleden dat het wegnemen van zes, met name genoemde groeibarrières zou leiden tot 1,5 procent extra economische groei en ruim een miljoen extra banen in de komende tien jaar.

De nieuwe topambtenaar van het ministerie van Economische Zaken, S. van Wijnbergen, had zitting in het adviescomité dat het McKinsey onderzoek begeleidde. Van Wijnbergen besprak vorige week donderdag de beleidsaanbevelingen van het rapport indringend met zijn beleidsambtenaren.

De scepsis waarmee het McKinsey-rapport in kringen van Haagse beleidseconomen werd ontvangen, wordt ondersteund door het boek van ambtenaren van Van Wijnbergen.

In beide onderzoeken worden sectoren van de Nederlandse economie vergeleken met het buitenland. McKinsey concludeert dat deregulering in deze sectoren leidt tot tientallen procenten meer productie en werkgelegenheid. Economisch Zaken komt tot maximaal 10,7 procent extra productie (in de elektriciteitssector), en maximaal 1 procent extra werkgelegenheid (in de transportsector).

De detailhandel is de enige sector die in beide onderzoeken aan bod komt. McKinsey stelt dat de productie en werkgelegenheid door deregulering beide met grofweg eenderde toenemen. Economische Zaken komt niet verder dan 4,8 procent extra productie en, indien innovatie en belastingverlaging achterwege blijven, een afname van de werkgelegenheid met 1,2 procent.

Dat deregulering banen vernietigt, komt volgens Economische Zaken doordat een toename van de concurrentie bedrijven noodzaakt efficiënter te produceren.

Drie effecten kunnen het banenverlies compenseren. Efficiënter produceren leidt tot lagere prijzen. Hiervan profiteert de werkgelegenheid bij alle bedrijven die producten inkopen bij de gedereguleerde sectoren.

Ten tweede kan meer concurrentie de innovatie bevorderen. Voor het ontwikkelen en produceren van nieuwe producten zijn extra werknemers nodig. Als dit innovatie-effect zich in volle omvang voordoet, groeit de werkgelegenheid door deregulering in de vijf sectoren met maximaal 0,1 procent of zesduizend banen.

De extra groei die deregulering teweegbrengt leidt tot hogere belastinginkomsten. Indien dit geld wordt gebruikt voor gerichte belastingverlaging kan de werkgelegenheid toenemen met 1,1 procent, of 66 duizend banen.

McKinseys miljoen banen zijn het gevolg van deregulering in de hele economie. De vijf door Economische Zaken onderzochte sectoren staan voor grofweg eenvijfde van de economie. Simplistische vermenigvuldiging leert dat deregulering in de hele economie volgens EZ leidt tot maximaal 330 duizend banen. Dat zijn er nog altijd zo'n zevenhonderdduizend minder dan in het door Van Wijnbergen omarmde McKinsey-rapport.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden