Uithongering dreigt voor Aleppo

Syrische regeringstroepen zijn bezig Aleppo, waar de oppositie de macht heeft, te omsingelen. Het regime lijkt de rebellen te willen uithongeren, ongeacht de gevolgen voor burgers.

Remco Andersen
Een man verkoopt sinaasappels in een verwoest deel van Aleppo. Beeld reuters
Een man verkoopt sinaasappels in een verwoest deel van Aleppo.Beeld reuters

Stap voor stap omsingelen Syrische troepen al enige tijd oostelijk Aleppo, dat in handen is van de oppositie. Het lijkt erop dat het regime de rebellen daar tot overgave wil dwingen door uithongering, zoals het dat eerder op kleinere schaal deed met opstandige wijken van Damascus en Homs. Daarmee komen ook honderdduizenden burgers in gevaar.

Dit blijkt uit gesprekken met activisten, analisten en hulpverleners en uit kaarten van troepenbewegingen afkomstig uit het pro- en anti-regimekamp. Gedetailleerde informatie laat zien dat het regime nog een gat van zo'n 3 kilometer moet dichten voordat het opstandige deel van Aleppo volledig is omsingeld.

'De komende maanden zullen we deze ontwikkeling verder zien gaan', zegt Isabel Nassief, analist van het Institute for the Study of War.

Het regime heeft tot nu toe een corridor tussen Damascus en Aleppo open weten te houden. Rebellen hebben het platteland rondom Aleppo grotendeels in handen. De levensader voor rebellen in het oosten van de stad loopt richting het noorden, richting de Turkse grens. Dat is nu net waar de tang zich sluit.

De afgelopen maanden heeft het regime zijn gebruik van uiterst onnauwkeurige 'vatenbommen' - tonnen gevuld met explosieven - op Aleppo drastisch opgevoerd. Het is een dodelijk efficiënte tactiek om de wijken aan de randen van het opstandige oosten te ontruimen. In plaats van je eigen troepen straat voor straat met rebellen te laten strijden, bombardeer je wijken plat.

Dan komen ook vrouwen, kinderen, ouderen en andere niet-strijders om het leven, maar het scheelt dode regeringstroepen. Zo trekt het leger vanuit het zuiden en westen langzaam de riem aan rondom oostelijk Aleppo.

Kille efficiëntie zit ook achter het gebruik van belegering en uithongering als oorlogswapen, zegt Nassief. 'Het regime kampt met een gebrek aan troepen', zegt de analist. 'Door wijken te omsingelen en de rebellen uit te hongeren, spaar je troepen. De burgerbevolking sterft dan ook, maar dat maakt het regime klaarblijkelijk niets uit.'

In Aleppo komen zo mogelijk honderdduizenden levens in gevaar. Na jaren van interne migratie en vluchtelingenstromen is het aantal bewoners van oostelijk Aleppo moeilijk vast te stellen. Volgens schattingen van hulpverleners wonen in dit deel van de stad ergens tussen de 200 duizend en een miljoen mensen.

Uithongering van de bevolking wordt door het internationale recht nadrukkelijk verboden. 'Belegering om de wapentoevoer naar je vijand af te sluiten is niet illegaal', zegt Nadim Houry, hoofd Midden-Oosten van Human Rights Watch. 'Maar geen voedsel of medicijnen toelaten en mensen verbieden het belegerde gebied te verlaten, dat is in strijd met het internationale recht.'

Maar het werkt wel. Het leger zette belegering en uithongering anderhalf jaar geleden voor het eerst in, rondom de oude stad van Homs. Sinds december lijkt het een integraal onderdeel van de oorlogsvoering door het regime. Uithongering als oorlogswapen is sindsdien met succes ingezet in de Palestijnse wijk Yarmouk, aan de rand van Damascus en in de Damasceense voorstad Mouadamiyeh.

Duizenden mensen werd soms meer dan een jaar lang voedsel en medicijnen ontzegd. Foto's uit bijvoorbeeld Yarmouk lieten uitgemergelde kinderlijkjes zien, open zwarte ogen boven ingevallen bleke wangen.

Als de omsingeling wordt voortgezet, komen deze beelden binnenkort mogelijk ook uit Aleppo. Sommige waarnemers plaatsen echter ook kanttekeningen. 'Aleppo is een enorme stad en er zitten grote aantallen mensen in rebellengebied', zegt Nassief van het Institute for the Study of War. 'Er zijn allerlei wegen in en uit. Het wordt aanzienlijk moeilijker om dat hermetisch af te sluiten dan bijvoorbeeld de oude binnenstad van Homs.'

Daarbij zijn de 3 kilometer die het regime nog moet innemen een behoorlijke klus, die wel degelijk straathoek voor straathoek moet worden volbracht. Een val van Aleppo zou een crisis onder de rebellie veroorzaken en opstandelingen hebben veel troepen en zware wapens in de stad verzameld. Tot slot zitten rebellen nog volop in het platteland rond Aleppo; het regime op zijn beurt is ook weer omsingeld.

Onderlinge strijd tussen rebellen verzwakt hun verdediging van Aleppo en andere plaatsen echter aanzienlijk. Het regime maakt ondertussen vorderingen, geholpen door Hezbollahstrijders, Iraakse militanten, Russische wapens en Iraans geld. Na het veiligstellen van Homs, opstandige buitenwijken van Damascus en centraal Syrië, is nu Aleppo het voornaamste doelwit.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden