Uitgever zonder papier

Digitaal lezen heeft de toekomst, vinden Jeroen van Bergeijk en Evert Nieuwenhuis, en beginnen daarom een digitale uitgeverij.

Fosfor is de eerste echte digitale uitgeverij. Althans, dat zeggen journalisten Jeroen van Bergeijk en Evert Nieuwenhuis die de uitgeverij woensdag lanceerden. Hun specialiteit: lange journalistieke verhalen en literaire non-fictie. Titels die onverkrijgbaar zijn, blazen ze nieuw leven in. Maar ook nieuw werk maakt een kans. Longforms, journalistieke 'novellen' van zo'n tienduizend woorden, worden voor tablets en smartphones verpakt met tijdslijnen, foto's en interactieve grafieken.


Een gat in de markt, denkt u?

Nieuwenhuis: 'Eigenlijk wel. We zien onszelf als een frisse wind in de uitgeverswereld. Digitaal lezen heeft de toekomst. De crux is: wij bieden het voor een goede prijs, namelijk 4,99 euro per e-book. Traditionele uitgevers durven niet onder een tientje te gaan, omdat ze bang zijn dat ze inkomsten van papieren boeken mislopen. Daar hebben wij geen last van. Wij zeggen: het mag niet meer dan twee goede cappuccino's kosten.'


Dat levert geld op?

'Het model is goed. Onze kosten zijn laag. De auteur investeert ook in het boek en deelt mee in de opbrengsten. We doen alles 50/50. Het kost ons een paar honderd euro om een boek te digitaliseren. Als we 150 exemplaren verkopen zijn we al uit de kosten.'


Maar mensen willen toch bestsellers?

'Dat zou je denken, maar naast een handjevol bestsellers zijn er veel boeken die aardig verkopen. Wij richten ons niet op die berg met uitschieters, maar op de rest. Als je boeken digitaal beschikbaar maakt, dan zijn ze tot in de eeuwigheid leverbaar. Het gaat erom dat je een grote hoeveelheid boeken hebt die allemaal gestaag een beetje verkopen.'


Zit men te wachten op het heruitgeven van die boeken?

'Ja, we verkochten voor de lancering al tien boeken per dag. Hoe het idee is ontstaan: Jeroen (van Bergeijk, red.) schreef tien jaar geleden een boek over 9/11 en heeft daar op eigen kosten een e-book van gemaakt. Dat begon weer te verkopen. In een jaar tijd 150 exemplaren. Toen dachten we: dat kunnen we ook voor anderen.'


E-books maken nu nog maar 2,8 procent uit van de hele boekenverkoop in Nederland.


'Dat kan alleen maar groeien. In Amerika is het 25 procent. Als je die grafiekjes naast elkaar legt, loopt Nederland precies drie jaar achter op Amerika. Het kan zijn dat het hier niet zó groot wordt, maar dat het gaat groeien, staat buiten kijf. Mensen lezen tegenwoordig boeken op hun telefoon.


'Uitgevers zetten niet heel zwaar in op innovatie, om het zacht uit te drukken. Ze gaan ook niet altijd liefdevol met hun fonds en auteurs om. Binnen drie maanden moet een boek terugverdiend zijn. Ze schieten met een schot hagel in de hoop dat er iets raak is. Auteurs zijn daar de dupe van: hun geesteskind sterft snel een stille dood. Sommigen krijgen vaak mailtjes: je boek ligt niet meer in de winkel, waar kan ik het krijgen? Ik begrijp niet dat een uitgever daar niet op inspeelt.'


Als Fosfor veel boeken wil uitgeven, schiet het dan niet ook met hagel?

'Nee, want wij geven niet alles uit. Het zou leuk zijn als we duizenden boeken hebben, maar we willen wel een duidelijk fonds opbouwen. Er zijn ook boeken die niet zo geschikt zijn om opnieuw uit te geven.'


Hoe gaat u de boeken aan de man brengen?

'We werken samen met grote media. Een longform krijgt een voorpublicatie in een krant of tijdschrift. We hebben bijvoorbeeld afspraken gemaakt met VPRO. Verder doen we veel via Facebook en Twitter. De auteur kan dat zelf ook. Hij krijgt de helft van de opbrengst; twee keer zoveel als bij de meeste uitgevers, dus we verwachten wel wat van hem. Je kan als auteur veel makkelijker je werk verkopen tegenwoordig.'


Wat is dan nog de functie van een digitale uitgeverij?

'Die functie verandert, valt soms zelfs weg. Fosfor zit tussen twee dingen in: de traditionele uitgeverij, die het fonds heel goed beheert en alles voor de auteurs regelt, en de do-it-yourself-uitgevers, waar iedereen klakkeloos kan publiceren. Wij bewaken wel degelijk de kwaliteit van ons fonds en we willen een naam zijn die lezers vertrouwen. Wij zorgen ervoor dat een boek overal ligt: van Apple en Kobo tot Bol.com en Bruna. Er zal altijd een rol bestaan voor uitgevers. Niet elke auteur - hoe briljant ook - is geschikt om eigen uitgever te zijn, zoals niet elke goede timmerman een succesvolle ondernemer is.'


Markt e-books


Gratis lezen: Tegels lichten


Om de tewaterlating van Fosfor te vieren, is Tegels lichten - of ware verhalen over de autoriteiten in het land van de voldongen feiten van H.J.A. Hofland een week lang gratis te downloaden op


uitgeverij-fosfor.nl. Hoflands eerste boek staat bekend als dé klassieker van de Nederlandse journalistieke canon en vestigde zijn imago als deftige anti-autoritaire denker.


Hoewel e-books in Nederland maar 2,8 procent van de hele boekenverkoop vormen, stijgt hun aandeel snel, blijkt uit marktonderzoek van Gfk Retail. In totaal kwamen in 2012 de verkopen uit op 1,2 miljoen verkochte digitale boeken, 75 procent meer dan een jaar eerder. Er werd voor 12,2 miljoen euro aan omzet behaald met e-books. Het omzetcijfer geeft wel een enigszins vertekend beeld omdat e-books met 21 procent btw belast worden en papieren boeken met 6 procent. De totale boekenomzet daalde met 7,6 procent vorig jaar.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden