Column

'Uiteindelijk zal ik antwoorden krijgen over MH17'

Waarom een nabestaande brieven schrijft aan Kerry, Poetin, Porosjenko.

Thomas Schansman: ik kan het niet closen

Quinn is aanweziger dan ooit. In het huis, op de foto's en op het geïmproviseerde altaar boven de open haard: naam en vluchtnummer gekerfd in een stukje zeepsteen. Quinn komt iedere dag voorbij, ook al is hij dood. In de krant, in een e-mail, in het hoofd van Thomas Schansman. Dat hij naar bed gaat en denkt: jee zeg, ik heb een klotegevoel.

Thomas zegt: 'Ik kan het niet closen. Het is een soort uitgestelde rouw.'

Quinn kwam terug. Zijn lichaam was aan boord van de derde repatriëringsvlucht, ze hebben hem - anders dan de meeste anderen - helemaal kunnen begraven. Dat is het persoonlijke drama. Maar of hij wil of niet, Thomas is naast vader nu ook pion in een politiek wereldconflict, 'een geopolitiek spel, daar ben ik me steeds bewuster van'.

MH17. Thomas schrijft brieven en krijgt brieven. Hij schrijft ze aan Poetin, Porosjenko, Kerry, Rutte, Koenders - voor Ban Ki-moon ligt een draft klaar. De brieven zijn direct en helder: feiten, alstublieft. 'Het maakt me niet uit wat de waarheid is. Maar ik wil het weten.'

Als sales executive bij Cap Gemini en Siemens leerde Thomas: een succesvol verkoper gaat direct naar de CEO. Meteen naar het niveau waar de beslissingen vallen. En een brief is pas een brief als-ie in de pers is geweest, 'dat is gewoon communicatiestrategie. Dat is het spel. Al noem ik het liever geen spel.'

Hij is met twintig gezinnen - nabestaanden - die allemaal ongeveer dezelfde cyclus doormaken en nu op het punt staan echt boos te worden. Ze noemen zich de Werkgroep Waarheidsvinding. 'Iedereen heeft de begrafenis achter zich, de verjaardagen, twee keer Kerst. Dat is een soort van wennen. En ineens merken we: het staat stil. Er klopt iets niet. Er zijn geen radarbeelden, geen satellietbeelden. Het hoofd verkeersleiding is niet ondervraagd - wat is hier gaande? Het voelt niet goed.'

Trots hoor, dat de naam Quinn Lucas Schansman (19) werd genoemd door president Obama, omdat hij een ook Amerikaans paspoort heeft, maar 'lulkoek' is het tegelijk. Quinn had CEO moeten worden van een Amerikaans bedrijf, dát was het plan. Niet dit.

Daarom de brieven, die hij bewaart in een dunne insteekmap van Leitz. Rutte, wanneer kom je met die onderste steen? Poetin, wanneer ga je leveren? Kerry, je hebt van alles geroepen maar komt alleen met geclassificeerde informatie.

'Geeft me dat rust? Misschien. Krijg ik Quinn terug? Nee. Je kunt tegen me zeggen: laat het zitten, sluit het af, dat is ook een manier van rouwen. Maar kennelijk is het niet de mijne.'

Quinn Schansman: genoemd door ObamaBeeld via Facebook page of Quinn Schansman

De kerende post van Rutte was 'redelijk ontwijkend', die van Kerry 'ging niet eens in op mijn vraag'. Dus die krijgen nieuwe brieven met nieuwe vragen. Maar nu zijn er ook mensen die hém brieven schrijven. Robert Parry, de onderzoeksjournalist, begint over Amerikaanse belangen in Oekraïne, over het schaliegasproject van de zoon van Joe Biden en de stiefzoon van John Kerry. Kortom: die raket kon ook uit West-Oekraïne komen.

Een man die zich Henk van Rijn noemt en diepladers tweedehands militair materieel naar West-Oekraïne reed - als Thomas hem belt weet niemand van zijn bestaan. Een voormalige onderzeebootcommandant met kennis van radarsystemen. Helderzienden. 'Dat krijg je dan voor je kiezen.'

Thomas zucht: 'ik weet niet wat ik moet geloven. Ik wíl dit niet geloven. Het liefst doe ik het allemaal af als complotten, maar het zijn toch puzzelstukjes die lijken te passen en zo blijft het rondgaan in mijn hoofd. Wat mij zorgen baart, wat mij ergert: doordat het zo lang duurt, doordat het zo schimmig blijft, geef je voeding aan dit soort theorieën. Ik wil weten: wie hebben het gedaan, en waarom was het een burgervliegtuig? Meer niet.'

Antwoord van Kerry: ging niet eens in op de vraag

Zakelijk blijven, daar is discipline voor nodig. Thomas heeft die van nature, maar nu is hij met sabbatical en dat geeft tijd om te piekeren. 'Ik probeer mezelf er niet in te verliezen. Er zijn mensen die dat doen, die zitten de hele dag op internet te zoeken. Gelukkig heb ik een vrouw die zegt: Thomas, we laten het even liggen.'

Voor Quinn: de waarheid. En die komt. Archiefstukken over de Faro-ramp, in 1992, houdt de overheid nog steeds geheim - Thomas weet zeker dat het ze dit keer niet lukt. 'Mensen pikken dat niet meer. We zijn nu beter opgeleid, slimmer, onafhankelijker geworden. Bedrijven en overheden zijn niet meer in staat informatie te controleren. Uiteindelijk zal ik antwoorden krijgen. Daarvan ben ik zeker. Wie denk je vandaag de dag nog in de maling te nemen?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden