Uitbundige saxcapriolen van Carter

Een van de aardigste en merkwaardigste jazzcombinaties van het jaar stond zondag op het podium van de Effenaar. Het Zuid-Nederlands Jazz Festival boekte de Amerikaanse saxofoonacrobaat James Carter, en voegde aan die mooie attractie zelf nog twee Europese zigeunergitaristen toe: de Brabander Stochelo Rosenberg en Bireli Lagrene uit de Elzas....

Het is een staaltje van festivaldenken dat niet had misstaan op het machtige North Sea Jazz Festival, maar in de kleine Eindhovense popzaal wel zo fraai tot zijn recht kwam. Carter verraste vorig jaar met de cd Chasin' the Gypsy, een Amerikaanse visie op de nalatenschap van Django Reinhardt, de Frans-Waalse snarenvirtuoos die een sluiproute vond tussen zigeunermuziek en jazz.

De kans Amerika's opwindendste jonge jazzblazer nu samen te zien met twee van Reinhardts directe erfgenamen, gaf het programma een opwindend extra. De zaal puilde dan ook uit. Stevig gebouwde mannen in leren jasjes met ringen en gouden kettinkjes dromden samen bij de bar. Daar gaven ze luid commentaar op de minder courante programmaonderdelen, waaronder duetten van Hans Reichel en Kazuhisa Uchihashi op de 'daxofoon', een snaarloos strijkinstrument van eigen vinding, dat aandoenlijk menselijk kan kreunen.

'Ge kunt net zo mooi op een loempia spelen', vonden ze, en ook het verfijnde optreden van luitspeelster Min Xiao Feng en percussionist Thebe Lipere (die de verhinderde Cyro Baptista verving) moest opboksen tegen aanzwellend achtergrondgeruis.

Concentratie in het publiek was er pas bij de Gipsy Boys van de linkshandige sologitarist Kaatchi Rosenberg, met gastrol van Marcel Cuypers op klarinet. De Boys staan een treetje onder de grote Stochelo en Lagrene, maar speelden met zoveel inzet (Kaatchi brak al meteen een snaar) dat ze rechtovereind bleven, ook in deze zaal vol Djangologen.

Toch diende het echte werk zich pas tegen middernacht aan, toen na enig gedoe (voor een soundcheck was geen tijd geweest) de slotattractie aantrad. Carter, Rosenberg en Lagrene, bijgestaan door slaggitarist Gaiti Lagrene en de onwankelbare Arjen Gorter op contrabas, speelden een dik uur uitbundig swingende gipsy-jazz. Klassiekers als Stompin' at the Savoy, Avalon en Honeysuckle Rose vlogen in waaghalstempo voorbij en Carters uitbundige saxcapriolen (hilarische lach- en hik-effecten, splijtende explosies) kregen prachtig weerwerk van Lagrene. Heel mooi was daarbij hoe de muzikanten elkaar aanvankelijk aftastten (Carter begon met een trage stoomfluit-evocatie in Take the A-Train), maar zich gaandeweg losspeelden.

Ook mooi: de aanblik van drie synchroon doorrokende gitaristen, die zelfs midden in een solo nog een dikke blauwgrijze wolk boven het podium bliezen. Carter, vertrouwd met het strikte no smoking van de Amerikaanse clubs, zag het verbaasd en glunderend aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden