Uitbraak Q-koorts al eerder bekend

DEN BOSCH - Het ministerie van Landbouw wist al eind 2008 op basis van een grootschalig onderzoek van de tankmelk op geitenhouderijen dat bijna eenderde van de bedrijven besmet was met de Q-koortsbacterie. Toenmalig landbouwminister Gerda Verburg werd echter pas zes maanden later ingelicht.


Zij besloot vervolgens om op 1 oktober 2009 het als 'nieuw' gekwalificeerde tankmelkonderzoek verplicht in te voeren om besmette geitenboerderijen op te sporen. Dat blijkt uit een reconstructie van het programma Nieuwsuur.


De toenmalige ministers Verburg en Klink (Volksgezondheid) hebben altijd verklaard dat pas eind 2009 een speciale laboratoriumtest beschikbaar was om de Q-koortsbacterie in melk op te sporen. Maar de Gezondheidsdienst voor Dieren (GD) blijkt al in de zomer van 2008 te zijn begonnen met een tankmelkonderzoek, mede op verzoek van het ministerie van Landbouw.


In totaal werden melkmonsters van 300 (van in totaal 400) melkgeitenbedrijven onderzocht met behulp van een Franse laboratoriumtest. Daaruit bleek dat 1 op de 3 bedrijven positief scoorde. De GD meldde de voorlopige resultaten eind 2008 aan het ministerie.


Het ministerie deed aanvankelijk niets met het tankmelkonderzoek, waaruit bleek dat bijna 100 geitenbedrijven waren besmet met de Q-koortsbacterie. Volgens de regels werd alleen een bedrijf besmet verklaard als er sprake was van een abortusstorm. Het aantal officiële besmettingen was toen slechts een fractie van wat het tankmelkonderzoek van de GD had opgeleverd.


Waarom ambtenaren van het ministerie de resultaten van het tankmelkonderzoek een half jaar hebben verzwegen voor hun minister, is onduidelijk. 'De uitslag van het onderzoek met tankmelkmonsters bevestigde het beeld van een endemisch voorkomende bacterie', antwoordt het ministerie op vragen van Nieuwsuur. 'Omdat de voorlopige uitslagen van lopend onderzoek geen onverwacht beeld gaven, nog niet alle melkmonsters onderzocht waren en de herhaalbaarheid van de uitslagen nog onderzocht moest worden, zijn de voorlopige uitslagen niet met de minister gedeeld.'


Arts-microbioloog Peter Wever, die veel onderzoek heeft gedaan naar Q-koorts, is geschokt over het volgens hem lakse handelen van het ministerie. 'Dit is zeer relevante informatie op het moment dat je midden in de grootste Q-koortsuitbraak zit die ooit bij mensen is voorgekomen', zegt hij. 'Je kan je niet permitteren om te wachten. We hebben bij de Mexicaanse griep ook niet een jaar gewacht.'


In de eerste helft van 2009 werd door huisartsen en specialisten bij 2.000 personen Q-koorts geconstateerd. Als alle besmette geitenbedrijven eerder in kaart waren gebracht, hadden volgens Wever eerder gerichte maatregelen genomen kunnen worden.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden