Uitblijven excuses van Kok leidt tot boosheid

Veel Nederlandse joden reageren met boosheid en teleurstelling op het uitblijven van excuses van premier Kok naar aanleiding van de bevindingen van de commissie-Van Kemenade....

Van onze verslaggever

'Men denkt wel ''wat moeten we met excuses'', maar verontschuldigingen spelen toch een belangrijke rol in de erkenning van het onrecht.'

Veel joden zijn nog bezig met het voorbereiden van claims tegen de Nederlandse overheid. De spreekuren van de stichting Joods Maatschappelijk Werk worden overspoeld met vragen over hoe rechtsherstel kan worden afgedwongen.

Ook bij Het Nieuw Israëlitisch Weekblad komen 'heel veel' reacties en vragen binnen, vertelt de redactiesecretaris. Redacteur E. Friedmann zegt dat er niet alleen teleurstelling is over de hoogte van de schadevergoeding. 'Mensen zijn er ook erg boos over dat de aanbevelingen van de commissie-Van Kemenade zijn uitgelekt. Nog erger vindt men dat premier Kok geen excuses wil aanbieden.'

Claimen is voor mensen die de oorlog overleefden vaak een gevoelige zaak, vertelt rabbijn M. ten Brink van de Liberale Joodse Gemeente.

'Aan de ene kant heb je mensen die alles in detail willen achterhalen, van verloren gegaan kunstbezit tot verdwenen effecten.

'Aan de andere kant zijn er mensen die bang zijn dat zo'n zoektocht zo veel pijn zal doen, dat ze zo'n strijd niet meer willen aangaan.'

Het gaat niet om het geld, benadrukt Ten Brink. 'Het gaat om rechtsherstel, van herstel van wat is afgenomen door de Nederlandse staat.

'Daarbij past de overheid een mea culpa, een duidelijke schuldbetuiging tegenover de mensen die na de Tweede Wereldoorlog volstrekt buiten het recht zijn gesteld.'

Dat de fouten van de Nederlandse overheid nu op schrift staan, is positief, zegt D. Hersch van boekhandel Joachimsthal, een bekend trefpunt van de joodse gemeenschap in Amsterdam. Hersch: 'In eigen kring was natuurlijk allang bekend wat de commisie-Van Kemenade heeft vastgesteld. Nu wordt die kennis gelukkig in brede kring gedeeld.'

De voorgestelde schadevergoeding van 250 miljoen gulden noemt Hersch 'het topje van de ijsberg, want er moet nog veel meer boven tafel komen'. 'Daar hoor je hier ontzettend veel verhalen over.'

Hij benadrukt dat geld het leed niet kan vergoeden. 'Maar áls de overheid dan over geld begint, doe het dan zorgvuldig en in overleg met de mensen waar het over gaat.'

De Nederlandse staat heeft nu een historische kans een streep onder de nasleep van de Tweede Wereldoorlog te zetten, vindt voorzitter D. Simon van de Joodse Gemeenschap Amsterdam. 'Wat mij betreft een dikke streep. De discussies over claims en de besteding van eventueel uitgekeerde gelden laaien in de joodse gemeenschap steeds weer op. Dat is buitengewoon vervelend en doet de gemeenschap zelf ook geen goed.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden