Uit het dal

Cabaretier Joep van Deudekom kan niet kiezen tussen De Kwis, zijn succesvolle satirische zaterdagavondshow, en NUHR, waarmee hij al 26 jaar door het land toert.

De Kwis of NUHR? 'Ik wist dat deze zou komen. Als je me dit in september zou hebben gevraagd, had ik meteen De Kwis geantwoord, honderd procent zeker. Nu weet ik echt niet wat ik moet kiezen. Spelen met NUHR is weer een feest. Ik kom vol energie van het podium af. Viggo, Peter en ik hebben ruimte gecreëerd om door te gaan, nadat we door een dal zijn gegaan. We kunnen weer verder.


'We toeren al 26 jaar lang door Nederland. Overal heenrijden, 's avonds laat weer terug, drie, vier avonden niet thuis om te eten. De romantiek van het toeren is er wel vanaf, ja. Laat mij een doucheputje ruiken en ik zeg je in welk theater we zijn. Gelukkig staat dat los van het optreden, dat is geweldig.


'De Kwis is een bijzonder programma, met bijzondere mensen. Ook daar bestaat een soort chemie die je in je leven niet zo vaak tegenkomt. Rob Urgert, Jeroen Woe, Niels van der Laan en ik gunnen elkaar het licht in de ogen. Dat is bij cabaret vrij ongebruikelijk. Het is een machowereld waarin iedereen de grappigste wil zijn.'


Amsterdam of De Bilt?

'De Bilt natuurlijk. Het uitgaansleven hier is zó geweldig! Over een jaar of tien, vijftien zou ik wel weer in Amsterdam willen wonen, maar nu vind ik het heerlijk hier. De Bilt is een dorpje waar niks gebeurt. Er zijn ook kakwijken hoor, maar hier woont gelukkig alles door elkaar. Toen ik twintig jaar geleden verhuisde, dacht ik dat ik Amsterdam erg zou missen, maar ik heb de stad geen dag gemist. Ik ben ook heel saai, daar heeft het waarschijnlijk mee te maken. Uitgaan vind ik geen flikker aan.


'Ooit ben ik binnen Amsterdam verhuisd naar de Watergraafsmeer. Toen ik dat aankondigde, keken Viggo en Peter me aan alsof ik naar het buitenland zou vertrekken. De Watergraafsmeer! Dat was al heel ver. Nu wonen ze er allebei. Het rare is dat de afstand Amsterdam-Utrecht groter is dan Utrecht-Amsterdam. Voor hen is Utrecht heel ver weg. Ik moet altijd naar Amsterdam komen, want dat is toch vlakbij? Peter herinnert me er ook vaak fijntjes aan dat het mijn eigen beslissing was om weg te gaan uit Amsterdam.'


Oesters van Nam Kee of Baantjer?

'Met afstand Oesters van Nam Kee. Op de set hebben we zo verschrikkelijk veel lol gehad. In Baantjer had ik een klein rolletje als verdachte. Ik herinner me eigenlijk alleen nog dat chagrijn van een Piet Römer.


'Toen ik werd benaderd voor Oesters van Nam Kee, zeiden ze dat het een aardig rolletje was. Leuk, dacht ik. Pas een dag van tevoren kreeg ik het script. Ik zag dat ik maar één zinnetje hoefde te zeggen, als sleutelmaker: 'U zegt het maar.' Toen heb ik gebeld. Hallo, ik zie maar één zin staan. Ja, werd er gezegd, klopt, maar je kunt er best wat van maken.


'Voor de grap heb ik toen de hele scène herschreven en de sleutelmaker een idioot grote rol gegeven. In mijn tekst werd Katja Schuurman enorm verliefd op hem. Toen ik 's ochtends op de set kwam, bleek dat alle medewerkers de tekst hadden gelezen. We hebben zo gelachen. Het was een feestelijke dag, ook vanwege Katja natuurlijk. Elk moment dat je in haar ogen mag kijken, is er één.'


Jicht of nekhernia?

'Die nekhernia sluimert nog steeds, ik kan bijvoorbeeld niet meer tennissen. Maar een nekhernia is veel beter te verdragen dan jicht. Jicht is de hel. Een jichtaanval, man. De Romeinen schreven al dat het net is alsof iemand met een gloeiende pook in je gewricht zit te poeren. Dat is de pijn die je voelt.


'Op een gegeven moment had ik elke drie weken een aanval. Soms duurde het een nacht, soms een week. Ik heb met jicht op het podium gestaan. Een pijn! Ik heb zelfs in een rolstoel gespeeld, het sloeg nergens op. Ik besloot te stoppen met het spelen met De Ploeg. Dat pakte niet slecht uit, want daardoor kon ik in het zaterdagavondprogramma van Paul de Leeuw De Kwis gaan doen. Twintig minuten achter een desk staan lukte nog net.


'Het duurt een jaar, soms twee, voordat de medicijnen aanslaan. Nu heb ik er nauwelijks nog last van. Ik heb het nog steeds, je raakt het nooit meer kwijt, maar ik kan alles weer doen.'


Basketbal of voetbal?

'Voetbal, toch. Om zelf te doen vind ik basketbal leuker. Ik had vroeger een aardig schot en speelde op vrij hoog niveau. Na dertig jaar ben ik weer de zaal ingegaan, ik train het team van mijn zoon. Ja hoor, ik schiet ze er nog steeds in. Dat gevoel is niet weg.


'Peter en Viggo waren voetballers. Nee, aan hun voetbalprogramma's heb ik nooit meegewerkt. Voor een programma op Radio 538 konden we naar de Winterspelen in Vancouver. Ik ging die week skiën met mijn gezin. Zij gingen wel en daarna werden ze vaak gevraagd om dingen met z'n tweeën te doen, ook tijdens EK's en WK's. Ik zat daar niet bij. Dat was lastig soms, het was net alsof ze een duo werden. Ze waren als duo bekender dan wij als trio. Ineens zaten ze met z'n tweeën achter de tafel bij Kopspijkers.


'Het heeft conflicten en pijn opgeleverd. Maar ik besloot niet meer met die stroom mee te gaan. NUHR deden we met z'n drieën en daarnaast ging ik eigen dingen doen. Dat is een zegen geweest. Met Rob Urgert ben ik die wetenschapsprogramma's gaan maken. Rob Stenders vroeg of ik een column wilde voorlezen in zijn radioprogramma op 3FM en later kwam ik in het programma van Giel Beelen terecht. Giel gaat niet naar voetbaltoernooien hè, die komt niet verder dan de Vierdaagse in Nijmegen. Daardoor kom ik nooit ergens, maar voor mijn ontwikkeling is het goed geweest.'


'We zijn 26 jaar bij elkaar. In die 26 jaar hebben we elkaar beschadigd, alle kanten op. Iedereen heeft iedereen beschadigd. Peter en ik hadden daar het meest last van, wij zijn meer gevoelsmensen. Het verdween niet. We hadden het er weleens over, maar het kwam altijd weer terug. De teksten voor de laatste voorstelling van NUHR schreven we in Berlijn. Het ging heel goed, maar er bleef iets zeuren. Er was spanning. Dit wordt het laatste programma, zei ik tegen mijn vrouw, hier ga ik mee stoppen.


'Tijdens een repetitie in september ontplofte het. Het was heftig. En toen was het over. Wat je in het programma ziet, is ook echt gebeurd. We zijn tot elkaar gekomen. Dit is de leukste toer in pakweg vijftien jaar. We gunnen elkaar weer alles, ook buiten de theaters. Wat dat is natuurlijk wat er speelt hè: soms heeft de een succes en dan de ander. Dat zorgt voor spanningen. We zijn toch egootjes.'


The Beatles of The Rolling Stones?

'Ik ben ooit begonnen als gitarist, tijdens het cabaret op school. Peter stond meteen op het podium, dat zag ik mezelf niet zo snel doen. Ik zat half achter een gordijn, maar ik kon wel aardig gitaar spelen. Bij NUHR was ik ook altijd de muzikant. Ik heb de muziek gemaakt voor de tv-serie Familie Van der Ploeg en voor Lef, die film, en voor andere theatervoorstellingen. Mijn muzikale werk is op de achtergrond geraakt. Geen punt hoor.


'Onze geluidsman zit erg in de muziek, die stelde voor om aan het begin van de laatste voorstelling van NUHR Waiting On a Friend van de Stones te laten horen en erna With a Little Help From My Friends van de Beatles. Maar goed, de vraag. Ik denk niet dat jij ooit één muzikant tegen bent gekomen die voor de Stones kiest. Gisteren stuurde iemand op Facebook een linkje waarop Abbey Road van de Beatles was te horen, maar dan zonder muziek. Je hoort alleen de zang. Dat is al verbijsterend goed. Ongelofelijk. Het is zó veel muzikaler dan de Stones. Nee zeg, ik ga niet naar Pinkpop. Ik heb ze één keer live gezien, vond ik geen reet aan.'


Jolanda van Hulst-Mazirel of Krischan Hagedoorn?

'Die ken ik niet. De lijsttrekkers van de VVD en de PvdA in De Bilt? Aha. Ik ben geen VVD'er, helemaal niet, maar het is wel zo dat ik VVD'ers die ik ontmoet altijd leuker vind dan PvdA'ers. GroenLinksers zijn ook vaak van die zuurpruimen. VVD'ers zijn communicatiever, relativerender, wat makkelijker in de omgang. Zaterdag krijgen we Annemarie Jorritsma in De Kwis, dat wordt een feest, dat weet ik nu al.


'Ik volg de gemeentelijke politiek hier nauwelijks. Verderop in de straat woont Lennart van der Meulen, de directeur van de VPRO. Hij zwemt vaak. Er werd gezegd dat het zwembad zou dichtgaan. Dat was hier een heikel punt. Hij is zich ermee gaan bemoeien en nu blijft het geloof ik open. Met de gemeente heb ik niet veel, wel met het dorp. Ik heb hier vorige week mijn eerste winkel geopend, een Albert Heijn.'


Willem Duys of Mies Bouwman?

'De zaterdagavond! Het was een soort magie. Mijn vader is jong overleden, we hadden het niet zo breed thuis. Op zaterdagavond keken we tv en kregen we van mijn moeder een glas gazeuse, een paar chipjes en een paar Tucjes. En soms een butterscotch-reep, daar kon je heel lang mee doen. Dat ik nu op zaterdagavond een programma maak, roept dat gevoel van toen weer een beetje op. Zaterdagavond, Nederland 1, daar ben ik apetrots op.'


CV Joep van Deudekom


1960 Geboren in Amsterdam


1982 Afgestudeerd aan Academie voor Lichamelijk Opvoeding


1987 Richt samen met medestudenten Peter Heerschop en Viggo Waas Niet uit het raam (NUHR) op


1988 Eerste theatershow met NUHR, De Kift


1989 Afgestudeerd in Nederlands recht aan de Universiteit van Amsterdam


1998 Vormt met Heerschop, Waas, Han Römer, Genio de Groot en Titus Tiel Groenestege theatergroep De Ploeg


2002 Eerste radiocolumn op 3FM bij Rob Stenders, later bij Giel Beelen


2006 Maakt samen met Rob Urgert wetenschapsprogramma Onder de tram, het latere Tussen de Oren


2011 Publiceert eerste jeugdboek, Mysterie onder de middenstip


2012Mannen van een zekere leeftijd (RTL)


2013 Deelnemer Wie is de Mol?, presentator How Do They Do It? (Discovery Channel), De Kwis met Rob Urgert, Niels van der Laan en Jeroen Woe, theater-show Back to basic met NUHR


Joep van Deudekom is getrouwd, heeft twee zoons en woont in De Bilt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden