Uit de impasse

EÉN DING IS ZEKER: Italië heeft weer een premier. De uit de bankwereld afkomstige Lamberto Dini gaat met een zakenkabinet proberen voldoende steun te verwerven in het zwaar gepolariseerde Italiaanse parlement....

Dini zal een grote vaardigheid in het manoeuvreren aan de dag moeten leggen om het enige tijd vol te houden. Maar het feit dat president Scalfaro hem naar voren heeft kunnen schuiven zonder dat hij onmiddellijk door veto's is getroffen, stemt tot een heel voorzichtig optimisme. Het betekent dat de zware politieke impasse in Italië voorlopig over het dieptepunt heen is.

Die impasse volgde op het aftreden, eind december, van premier Berlusconi. Berlusconi zag zich tot opstappen gedwongen omdat hij anders door een meerderheid in het parlement zou zijn weggestemd. Maar de rechtse tv-magnaat heeft sindsdien, samen met zijn post-fascistische bondgenoot Fini, al het mogelijke gedaan om te voorkomen dat de politieke macht hem definitief zou ontglippen.

Met een fanatiek doorzettingsvermogen en veel tactisch vernuft probeerde hij elke hem onwelgevallige oplossing van de crisis te blokkeren. En de enige oplossing die Berlusconi wilde, was zijn eigen terugkeer aan het hoofd van een regering die verkiezingen zou uitschrijven.

Berlusconi stelde president en parlement voor de keuze tussen hemzelf of de politieke en economische chaos. Dat getuigt niet bepaald van respect voor de parlementaire democratie, maar dat laat Berlusconi, die zijn tegenstanders beschuldigt van verraad aan de wil van de kiezers, onverschillig.

In de krachtmeting tussen Berlusconi en president Scalfaro heeft de eerstgenoemde zich nu toch echter genoopt gezien een stapje opzij te doen. Hij zal de nieuwe premier Dini, die in zijn eigen regering minister voor de Schatkist was, steunen, als die zich beperkt tot het treffen van economische noodmaatregelen en het zo snel mogelijk houden van verkiezingen.

Aan de andere kant van het politieke spectrum heeft de post-communistische PDS Dini steun toegezegd als hij zich boven de partijen opstelt. Italiaans links wil juist geen overhaaste verkiezingen, maar wenst eerst een nieuwe, degelijker kieswet. Ook eist links wettelijke maatregelen om de macht van Berlusconi's omroep-imperium te beperken.

In dit mijnenveld moet de algemeen als vakbekwaam econoom erkende Dini overeind zien te blijven. Als dat lukt, kan hij in elk geval de broodnodige sanering van de staatsfinanciën ter hand nemen.

Hoe lang het intermezzo Dini gaat duren en of het de positie van Berlusconi of van diens tegenstanders zal versterken, valt niet te voorspellen. Italië is nog volop in de overgang.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden