Uit de bijstand, aan het werk?

Mark Rutte, kandidaat-leider van de VVD, wil iedereen met een bijstandsuitkering de arbeidsmarkt op sleuren. Kan 80 procent van de mensen in de bijstand aan het werk?...

Tof Tissen, voorzitter van Divosa, de belangenvereniging van managers van de gemeentelijke diensten voor Werk, Inkomen en Zorg: 'Rutte is wat al te enthousiast. Het is niet zo, zoals Rutte beweert, dat de directeuren van de sociale diensten beweren dat 80 procent van de mensen met een bijstandsuitkering aan de slag kan. Wel is het zo dat 80 procent van de leden van Divosa vindt dat de nieuwe wet Werk en Bijstand een verbetering is vergeleken met de oude Bijstandswet.

'Het grootste deel van de leden - 80 procent - vindt ook dat de helft van het huidige bestand aan bijstandsgerechtigden aan de slag kan. Rutte haalt wat percentages door elkaar. Daaraan kun je zien dat hij alweer twee jaar weg is op Sociale Zaken.'

Sabine Jimkes woordvoerster van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid: 'Het aantal mensen in de bijstand is vorig jaar gedaald tot 328 duizend. De wet Werk en Bijstand, die de gemeenten verantwoordelijk maakt voor de bijstand, is begin 2004 in werking getreden. Dat jaar was er nog een lichte stijging tot 339 duizend bijstandsuitkeringen, maar die stijging was kleiner dan je op grond van de stijgende werkloosheid mocht verwachten. Het is realistisch te veronderstellen dat het aantal mensen in de bijstand dit jaar verder zal dalen nu het economisch weer beter gaat.

'Een alleenstaande in de bijstand krijgt 840,88 euro netto per maand; de uitkering voor gehuwden komt op 1201,20 netto per maand. Ruim 10 procent van de mensen in de bijstand is jonger dan 27 jaar, de groep die Rutte speciaal op het oog heeft.

Verder is de groep erg divers. Er zitten gescheiden vrouwen bij, mensen met problemen, gehandicapten en zieken die nog nooit gewerkt hebben, maar ook jonge academici die op zoek zijn naar een baan en mensen die zijn uitgestroomd uit de WW.'

Jan van Zijl, directeur van de Raad van Werk en Inkomen (RWI), via zijn woordvoerder: 'De RWI heeft geen reactie op het plan van Rutte de bijstand af te schaffen.'

Rik Jan Luiting (41), was projectmanager bij Atos Origin en is al enige tijd op zoek naar een baan. Zijn WW-uitkering loopt op 1 januari 2007 af: 'Ik snap wel dat Rutte wil provoceren, maar voor werkzoekenden is het wel beledigend. Alsof het hun schuld is dat ze geen baan hebben. De meeste werklozen willen dolgraag aan het werk. Ik solliciteer zelfs als postbode en krantenbezorger. Dat vind ik overigens helemaal geen schande.'

Marianne Schrijver van de Vereniging Nederlandse Gemeenten: 'Gemeenten hebben zich enorm ingespannen om mensen uit de bijstand aan een baan te helpen. En met succes. Gezien deze inspanningen lijkt het ons moeilijk realiseerbaar om nog eens 80 procent van de mensen uit de bijstand aan een baan te helpen.'

Joop Bothmer van het LNCO, een belangenbehartiger van uitkeringsgerechtigden: 'Ik heb zijn voorstellen met afgrijzen gelezen. Uit ons witboek van enkele jaren geleden bleek juist dat 80 procent van de uitkeringsgerechtigden niet meer aan het werk kan. Men roept elke keer wat anders, sterk beïnvloed door de waan van de dag. De bijstand is het laatste vangnet. Als we dat afschaffen, kunnen we beter meneer Rutte afschaffen.'

Luiting: 'Ik heb wel principiële bezwaren tegen werken onder het minimumloon (Rutte wil dat bijstandsgerechtigden genoegen nemen met een inkomen van 50 euro per dag, red.). Organisaties kunnen daar misbruik van maken. Ik ken iemand hier in Groningen die solliciteerde op een baan bij de groenvoorziening. Hij kreeg de baan niet en viel terug in de bijstand. Toen kreeg hij dezelfde baan alsnog, maar tegen een veel lager loon. Werkgevers zullen er in de toekomst belang bij hebben vacatures niet te vervullen, om vervolgens een uitkeringsgerechtigde in dienst te nemen. Van de andere kant: zelf zou ik alles aanpakken, ook als het maar 50 euro per dag oplevert.'

Tissen: 'Rutte krijgt op voorhand geen steun van Divosa voor zijn plan. Dat is te kort door de bocht. Er is over de bijstand een langer verhaal te vertellen. Er zitten heel veel mensen in de bijstand die nog nooit gewerkt hebben door persoonlijke omstandigheden, door psychische of sociale handicaps.

'Divosa gaat onderzoeken welk percentage van het bestand nog geschikt is voor de arbeidsmarkt, want er zitten heel veel mensen bij met grote talenten. Er kunnen veel mensen aan de slag als werkgevers eindelijk eens bereid zouden zijn arbeid aan te passen aan de mogelijkheden van mensen.'

Theo Lieverst (55) werkte tot 2002 als systeembeheerder en krijgt nu een uitkering: 'Het is allemaal Haags gelul. Net als de uitspraak van Balkie en zijn bende dat iedereen langer moet doorwerken. Ik wil best langer doorwerken, maar dan moet er wel werk zijn. Ik wil ook best voor 50 euro per dag aan de slag, maar dan word je niet serieus genomen. Iemand die voor dat bedrag wil werken, kan niet goed zijn, denken werkgevers. Het verhaal dat de economie de komende jaren aantrekt, heb ik al zo vaak gehoord. Het zijn van die leuke toekomstmuziekjes die het vooral bij de VVD goed doen. Rutte is niet van deze wereld, hij moet eens onder die Haagse kaasstolp vandaan komen.'

Nico Goebert

Pieter Klok

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden