Reportage

UberPop-chauffeur krijgt het benauwd

Intimidatie op de weg

Na recente bedreigingen laten sommige UberPop-chauffeurs hun auto maar even staan. Een oplossing lijkt ver weg, nu alle partijen naar elkaar wijzen.

Taxichauffeurs protesteerden vorige maand in Den Haag tegen de concurrentie van UberPop. Beeld Arie Kievit

Daar stond hij dan. Klemgereden door vier taxi's, vlak voor de IJtunnel. Martin (50, niet zijn echte naam) had het zien aankomen. De Amsterdamse UberPop-chauffeur werd al een paar minuten gevolgd door vier taxi's. Ze seinden met hun lichten. Foute boel, wist Martin.

Op het Mr. Visserplein hadden ze hem bijna te pakken gekregen, maar daar kon hij nog over de stoep wegkomen. Een paar honderd meter verderop was het alsnog raak. Eén taxi kwam naast hem rijden, een ander haalde hem in en trapte plotseling op de rem.

'Stelletje randdebielen', zegt Martin ruim een week later. Hij is een van de vijf UberPop-chauffeurs die de afgelopen maand aangifte hebben gedaan wegens achtervolging, klemrijden en vernieling. Martin had geluk, hij kon na een paar minuten weer doorrijden. 'Ze hebben op mijn raam en dak geslagen en geroepen dat ik moest oprotten. Daarna lieten ze me gaan.' Andere chauffeurs zeggen met boksbeugels en hamers te zijn bedreigd.

Jacht

In Rotterdam, Utrecht en Amsterdam maken taxichauffeurs jacht op de amateur-chauffeurs van Uber. Ze zijn boos omdat het bedrijf, tegen de regels in, particulieren in hun eigen auto goedkope taxiritjes laat aanbieden. Oneerlijke concurrentie, vinden de taxichauffeurs. De politie en inspectie laten het in hun ogen afweten en dus grijpen de chauffeurs hardhandig in.

De oplaaiende taxi-oorlog is het gevolg van een patstelling tussen de taxibranche, Uber en de overheid. De drie partijen hebben elkaar net zo klemgereden als de chauffeurs, en kunnen geen kant meer op. Uber houdt ondanks een verbod stug vol met het aanbieden van de Pop-taxi's. De reguliere chauffeurs bevestigen hun toch al onsympathieke imago door de nieuwkomers met agressie te verwelkomen.

'En de overheid geeft twee verschillende signalen af', zegt Koen Frenken, die als hoogleraar Innovatiestudies aan de Universiteit Utrecht onderzoek doet naar de deeleconomie. 'Aan de ene kant zegt de regering: het mag niet, we gaan streng handhaven.' Tegelijkertijd wordt de deur voor innovatieve bedrijven als Uber op een kier gezet. Staatssecretaris Mansveld (Infrastructuur en Milieu) liet eerder dit jaar weten 'niet uit te sluiten' dat UberPop in de toekomst wél legaal wordt.

'Het probleem is: iedereen heeft een beetje gelijk', zegt Frenken. Uber wil aantonen dat de wet moet worden aangepast, zodat er ruimte komt voor initiatieven als UberPop. Dat de reguliere taxichauffeurs dat niet pikken, is ook begrijpelijk, vindt de hoogleraar. 'Ze verdienen al zo weinig. Bovendien hebben ze zich lang rustig gehouden.' De overheid doet wat ze moet doen: handhaven van de Taxiwet en tegelijkertijd kritisch naar de houdbaarheid van die wet kijken.

Netjes gedragen

In Spanje is Uber na een verbod van de rechter gestopt met UberPop. 'Ze zouden ook hier kunnen zeggen: we hebben ons punt gemaakt, nu wachten we tot de evaluatie van de Taxiwet', zegt Hubert Andela van brancheorganisatie KNV Taxi. Gewone taxichauffeurs doen er op hun beurt goed aan zich netjes te gedragen, vindt Andela. 'Het imago van de sector heeft hier last van.'

De overheid zou een duidelijkere boodschap kunnen uitdragen. 'Door steviger te handhaven', vindt Kamerlid Farshad Bashir van de SP. Sinds de introductie van UberPop vorig jaar juni zijn twintig chauffeurs aangehouden. 'Dat kunnen er veel meer zijn. De inspectie hoeft maar de app van Uber te downloaden en ze ziet meteen waar de chauffeurs rijden.' Degenen die zijn aangehouden, krijgen van de inspectie een boete die Uber voor ze betaalt. Daarnaast krijgt het bedrijf per chauffeur een dwangsom die kan oplopen tot maximaal 100 duizend euro. Dat bedrag is inmiddels gehaald.

'De overheid kan ook helderheid geven door UberPop nu al beperkt toe te staan', zegt Pieter van de Glind. De oprichter van shareNL, een netwerkplatform voor de deeleconomie, verwacht dat Uber uiteindelijk toch zijn zin krijgt. 'Het bedrijf staat voor een nieuwe ontwikkeling in de economie die niet tegen valt te houden.'

Op de korte termijn kan de overheid er bijvoorbeeld voor kiezen UberPop in een beperkte vorm toe te staan, zoals de gemeente Amsterdam ook bij woningverhuursite Airbnb heeft gedaan. 'Op die manier kunnen we meer leren van dit soort ontwikkelingen.'

Zolang de taxibranche, Uber en de overheid naar elkaar blijven wijzen, lijkt een oplossing ver weg. Zelfs als staatssecretaris Mansveld binnenkort besluit de Pop-taxi's toch toe te staan, duurt het nog zeker een jaar voor de wet is aangepast. In de tussentijd zien de UberPoppers zich genoodzaakt hun eigen maatregelen te nemen.

Zo logt Jeroen (23) sinds kort met een andere auto in op de Uber-app, zodat hij niet makkelijk kan worden gevonden door woedende taxichauffeurs. 'Ik rijd in een Seat, maar ik sta ook met een Skoda in het systeem. Als ik daarmee inlog, kunnen ze lang naar me zoeken.' De komende week rijdt Jeroen trouwens helemaal niet. 'Ik wacht eerst even af wat er gebeurt in de stad.'

Makkelijke prooi

Ook Evert (56, niet zijn echte naam) kruipt voorlopig niet meer achter het stuur. 'Het risico is me te groot. Afgelopen week zijn er zeker vijf chauffeurs lastiggevallen.' De bestuurder is bang dat hij een makkelijke prooi is; het is goed mogelijk dat zijn naam en kentekennummer al circuleren onder gewone taxichauffeurs.

Wel jammer dat het zo moet gaan, vindt de amateur-chauffeur. 'Reguliere taxichauffeurs houden van auto's en van geld. Uber-chauffeurs, zoals ik ze ken, houden van mensen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.