Uber stuurloos? 'Uber-top moet veld ruimen na vernietigend seksismerapport'

De uitkomsten van onderzoek naar de seksistische machocultuur bij Uber zijn zo vernietigend dat er koppen gaan rollen in de hoogste echelons van het bedrijf. Dat schrijven grote Britse en Amerikaanse kranten op basis van ingewijden. In de bedrijfstop van het vervoersbedrijf was toch al sprake van een flinke kaalslag, maar nu lijkt zelfs Uberbaas Travis Kalanick tijdelijk op non-actief te worden gezet. Kalanicks rechterhand Emil Michael moet definitief opstappen. Hetzelfde geldt waarschijnlijk voor medeoprichter Ryan Graves en technisch directeur Thuan Pham.

Travis Kalanick Beeld epa

Volgens The New York Times en de Financial Times wordt bestuursvoorzitter Kalanick waarschijnlijk drie maanden met bijzonder verlof gestuurd. Bij terugkeer krijgt hij mogelijk 'een andere rol'.

Het vertrek van Michael volgt op een onderzoek naar de seksistische, macho bedrijfscultuur bij Uber, dat werd uitgevoerd door voormalig minister van Justitie Eric Holder. Diens bevindingen over het gedrag van de bestuursleden zouden zo ernstig zijn, dat ze niet in functie kunnen blijven. Bij een al dan niet tijdelijk terugtreden van Kalanick spelen hoogstwaarschijnlijk ook persoonlijke omstandigheden mee - zijn moeder kwam vorige maand om het leven bij een bootongeluk. Maar de 40-jarige topman zou persoonlijk ook aan de corporale sfeer bij zijn bedrijf hebben bijgedragen.

Uber gaf Holder zelf opdracht voor het onderzoek. Het bedrijf deed dat nadat meerdere oud-werkneemsters uit de school waren geklapt over de seksistische bedrijfscultuur. In februari van dit jaar deed softwareontwikkelaar Susan Fowler op haar persoonlijke blog uit de doeken hoe zij bij Uber werd behandeld. Volgens Fowler vielen mannelijke collega's haar vanaf haar eerste dag lastig en werden vrouwen geregeld gediscrimineerd, maar schoof de afdeling Personeelszaken haar klachten keer op keer terzijde. 'Daar zeiden ze: de enige constante in alle verhalen ben jij.' Na Fowler traden nog eens dertig (ex)-Uber-werknemers naar buiten met hun ervaringen met seksisme op de werkvloer.

Journalisten zwartmaken

Nu de bedrijfstop de uitkomsten van dit onderzoek heeft ontvangen en besproken laat Uber weten alle aanbevelingen te zullen overnemen. Het bedrijf wil niet bevestigen dat een van deze aanbevelingen het vertrek van Emil Michael betreft, maar de vicepresident van Uber en Kalanicks vertrouweling heeft inmiddels zelf zijn vertrek aangekondigd. Vandaag/dinsdag stelt Uber het personeel op de hoogte van de onderzoeksresultaten en Holders aanbevelingen.

Over de dubieuze gedragingen van de eerder genoemde topmanagers kwam eerder al het een en ander naar buiten. Michael suggereerde tijdens een Uber-diner in 2014 een miljoen dollar te investeren in het dwarsbomen en zwartmaken van kritische journalisten. Kalanick putte zich uit in excuses voor het 'verschrikkelijke' voorstel van zijn vicepresident, maar ontsloeg hem niet. Inmiddels was Michaels positie onhoudbaar geworden.

De banen van vicepresident internationale zaken Ryan Graves en technisch directeur Thuan Pham zouden eveneens op de tocht staan. Graves was hoofd Personeelszaken toen Susan Fowler bij Uber werkte; Pham was op de hoogte van haar klachten over seksuele intimidatie, maar ondernam niets.

Uber ontsloeg de afgelopen maanden twintig werknemers wegens seksistische gedrag - onder wie ook managers - en zag verschillende bestuurders vertrekken. Maar het bedrijf raakte niet eerder zo'n hooggeplaatste bestuurder als Emil Michael kwijt. Wanneer hij, Graves en Pham het bedrijf verlaten én Kalanick drie maanden met verlof gaat, is de bestuurschaos bij Uber compleet.

Het bedrijf zit al zonder operationeel directeur (coo) en financieel directeur (cfo) en heeft vacatures op een aantal andere belangrijke posities. Uber zou daarnaast nu ook zijn bestuursvoorzitter (ceo), vicepresident (cbo) en technisch directeur (cto) moeten missen. Voor Uber valt te hopen dat er genoeg topmanagers overblijven om het miljardenbedrijf te besturen, zeker nu het tegelijkertijd in meerdere rechtszaken is verwikkeld. Het vervoersbedrijf is aangeklaagd voor het stelen van technologie voor zelfrijdende auto's en het bouwen van zijn omstreden Greyball-app. Met deze applicatie probeerde Uber de autoriteiten om de tuin te leiden op locaties waar de taxidienst niet actief mag zijn.

Seksistisch Silicon Valley

Persbureau Bloomberg meldt op basis van ingewijden dat Wan Ling Martello, een hooggeplaatste manager bij Nestlé, onafhankelijk toezichthouder bij Uber wordt. Ook haar aanstelling zou een aanbeveling uit het seksismerapport van Holder zijn. Vorige week nam het bedrijf al twee topvrouwen in dienst.

Techbedrijven als Uber laten zich naar buiten toe graag van hun progressieve kant zien, maar zijn op emancipatiegebied juist conservatief. In een ander onderzoek bleek dat 40 procent van de vrouwen in Silicon Valley seksisme op de werkvloer niet durft te rapporteren, terwijl 60 procent ooit seksuele intimidatie meemaakte.

Het wijdverbreide seksisme en de haantjescultuur van Silicon Valley worden vaak toegeschreven aan de dominante aanwezigheid van twee type mannen - de macho durfkapitalist en de computernerd - maar is volgens kenners ook terug te voeren op de inspiratiebron van verschillende techbazen: schrijfster Ayn Rand. Zij is de filosofische grondlegger van het Libertarisme dat Travis Kalanick, Jack Dorsey (Twitter), Evan Spiegel (Snapchat) en ook president Trump aanhangen. Volgens libertariërs zijn egoïsme, hebzucht en eigenbelang de enige juiste economische drijfveren, en moet het bedrijfsleven op geen enkele manier door overheden en regels worden beknot. Veel mannen in Silicon Valley leven volgens een van Rands belangrijkste mantra's, zo schreef Vanity Fair vorig jaar. 'Zij vragen zich nooit af wie toestemming gaat geven, hoogstens wie hen gaat stoppen.' Blijkbaar nemen sommigen van hen die houding ook tegenover vrouwen aan.

Nestlé-bestuurders Paul Bulcke en Wan Ling Martello. Beeld epa

De leegloop bij Uber

Anthony Levandowski
Waymo, Googles divisie voor zelfrijdende auto's, beschuldigde oud-medewerker Anthony Levandowski van diefstal van duizenden pagina's bedrijfsgevoelige informatie. Deze informatie zou hij hebben meegenomen naar Uber toen hij daar hoofd van de zelfrijdende auto-afdeling werd. In mei ontsloeg Uber Levandowski.

Sherif Marakby
Marakby werd door Uber aangetrokken om de zelfrijdende autotechnologie te ondersteunen. Hij vertrok in april rond de rechtszaak van Waymo over gestolen technologie, maar volgens Uber is zijn vertrek daar niet aan gerelateerd. Marakby ging terug naar Ford, waar hij voor zijn Uber-avontuur 25 jaar had gewerkt.

Anthony Levandowski. Beeld ap

Jeff Jones
In maart stapte de tweede man bij Uber onverwacht op. Hij verklaarde: 'Het is duidelijk dat mijn aanpak en manier van leiderschap niet passen bij wat ik heb gezien en meegemaakt bij Uber'.

Eric Alexander
Topman bij Uber in Azië is begin juni ontslagen toen bekend werd dat hij het medisch dossier van een vrouw had bemachtigd nadat zij was verkracht door haar Uber-chauffeur in India.

Gautam Gupta
De financiële topman van Uber vertrekt in juli om bij een start-up te gaan werken.

Josh Mohrer
Hoofd van Uber in New York nam in mei ontslag om zich bij Tusk Ventures te voegen.

Rachel Whetstone
Hoofd communicatie Whetstone nam in april ontslag te midden van de negatieve publiciteitsstorm rond het bedrijf.

Brian McClendon
Eind maart nam het hoofd van de kaartenafdeling ontslag om zich te richten op een politieke carrière.

Charlie Miller
De veiligheidstopman nam in maart ontslag om aan de slag te gaan bij Didi Chuxing.

Amit Singhal
Vicepresident van engineering werd in februari gevraagd om op te stappen vanwege vermoedens van ongewenste intimiteiten bij zijn vorige baan.

Rachel Whetstone. Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden