Uber leek perfect voor vrouwen in India, het tegendeel bleek waar

Uber, de taxiservice die je wereldwijd per app kunt bestellen, is in de Indiase hoofdstad Delhi sinds maandag verboden, omdat een 27-jarige inzittende in het weekend werd verkracht door de chauffeur.

Demonstranten van de Aam Aadmi partij houden borden met 'Vrouwen, respect' omhoog tijdens een demonstratie, gehouden nadat een Indiase vrouw verkracht werd door een taxichauffeur.Beeld ap

Voor de groeiende groep zelfstandige, werkende vrouwen in Delhi was de komst van Uber een jaar geleden een revelatie in hun dagelijks bestaan. De service leek op maat gemaakt voor vrouwen in India, waar de groepsverkrachting in een bus - precies 2 jaar geleden - nog vers in het geheugen ligt, net als het YouTube-filmpje van de vrouwen die in een bus tegen hun belagers vochten, dat vorige week de wereld over ging.

In oktober nog werd het Indiase openbaar vervoer door onderzoeksbureau Thompson Reuters uitgeroepen tot het op drie na gevaarlijkste ter wereld. Uber was de oplossing, voor wie een beetje geld had. Uber-taxi's zijn uitgerust met een GPS-volgssysteem zodat ze niet zomaar van de radar kunnen verdwijnen.

Bovendien kun je als klant bij het bestellen van de taxi al een foto van de chauffeur zien. Dus waanden veel vrouwen zich veiliger in een Uber taxi - tot dit weekend.

Een Indiase vrouw in een taxi.Beeld ap

Slordig met controleren

Voordat de bestuurder Shiv Kumar Yagav, zich vergreep aan zijn klant had hij het GPS-signaal, dat via zijn telefoon liep, uitgezet. Bovendien bleek dat GPS-signaal alleen toegankelijk vanuit het hoofdkantoor in de VS, niet bepaald bevorderlijk als de politie aan de andere kant van de wereld snel moet handelen in het geval van een vermeende verkrachting.

Nog erger: de chauffeur was als eens veroordeeld voor verkrachting - in 2011, eveneens in een taxi, zij het niet van Uber.

'Bijna alle factoren die maakten dat ik deze service veiliger vond, bleken te missen', schrijft columnist Rajesh Kalra in The Times of India - en dat terwijl hij Uber dit weekend nog had aangeprezen bij een alleen reizende vrouwelijke collega uit het buitenland.

Samen was dat voor het districtsbestuur genoeg reden om Uber op een zwarte lijst te zetten.

De autoriteiten van het district Delhi beweerden maandag dat het Amerikaanse bedrijf de regels had overtreden: Yadav zou weliswaar een licentie hebben om door heel India toeristen te vervoeren, maar een licentie voor het stadsverkeer in Delhi ontbrak. Bovendien wijst onderzoek uit dat het bedrijf slordig is met het controleren van de achtergrond van hun chauffeurs.

Taxichauffeur Shiv Kumar Yadav.Beeld ap

Oneerlijk

In Indiase media stuit het besluit op veel kritiek. De strekking: waarom een buitenlands taxi-bedrijf boycotten, als de chauffeurs van lokale taxibedrijven zich evengoed aan klanten vergrijpen? Het verbannen van Uber is niet de oplossing van het probleem, was een veel geziene uitspraak onder Indiase twitteraars.

Taxi-chauffeurs in Delhi komen vaak van het omliggende platteland, uit Uttar-Pradesh, een van de volkrijkste en minst ontwikkelde gebieden in India, waar mannen niet gewend zijn aan zich zelfstandig gedragende vrouwen. Dat geldt ook voor Yadav, die door de politie werd gevonden in een dorp op 100 kilometer van Delhi.

'In een samenleving waar rangen en standen zo belangrijk zijn als in India, wordt alleen de onderklasse taxi-chauffer', schrijft Rajesh Kalra.

Volgens hem is het daarom oneerlijk om Uber de volledige schuld in de schoenen te schuiven, omdat ze geen andere vijver hebben om in te vissen en het bedrijf bovendien niet schuldig is aan de vrouwonvriendelijke mentaliteit van een groot deel van de Indiase bevolking.

'Er zit een patroon in de manier waarop de overheid en de politie op misdaden als deze reageren', schrijft columniste Shivani Singh in de Hindsustan Times. 'Ze komen pas in actie nadat zich een tragedie heeft voorgedaan, maar na een paar dagen verdwijnt het onderwerp weer van de radar tot zich een volgende tragedie voordoet.'

De Aam Aadmi Partij demonstreert tegen de verkrachting van de vrouw.Beeld epa

Veiligheid

Shivani Singh herinnert de lezers aan de eerst pogingen om de veiligheid in de taxis van Delhi te verbeteren, volgend op de moord op een Australische toerist in 2004. Na de verkrachting van een paar vrouwen die in 2010 's nachts van hun werk naar huis liepen, volgden acties om de stad veiliger te maken - onder meer door het plaatsen van straatverlichting.

En na de groepsverkrachting van een 23-jarige studente fysiotherapie op 16 december 2012 werden niet alleen bijna alle 160 politieposten in de stad uitgerust met een helpdesk voor vrouwen, ook werd een wet aangenomen waardoor politieagenten drie jaar gevangenisstraf riskeren als ze weigeren aangiftes op te nemen van misbruik van vrouwen.

Omdat het onheilspellende toeval wil dat dit voorval precies twee jaar geleden is, ligt de vraag voor of Delhi in de tussentijd inderdaad veiliger is geworden voor vrouwen, en niet alleen op papier. Het aantal aangiftes van geweld tegen vrouwen is in 2 jaar met 15 procent gestegen, omdat vrouwen beter voor zichzelf opkomen, blijkt uit onderzoek.

Over de mentaliteit van het merendeel van de Indiase samenleving zijn kranten en NGO's die belangen van vrouwen behartigen nog steeds somber. Ook nu blijven veel Indiërs van mening dat de verkrachte vrouw zelf schuldig was aan haar lot: had ze maar niet uit moeten gaan, om vervolgens in de taxi in slaap te vallen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden