'U heeft zich aangesloten bij het kwaad'

'In juli 1995, generaal Krstic, heeft u zich aangesloten bij het kwaad', zegt de Portugese rechter Almiro Rodrigues. De ogen van Radislav Krstic verraden onrust....

Misschien is de 53-jarige generaal verbitterd omdat hij net als oud-president Milosevic nog steeds gelooft dat hij alleen zijn plicht heeft gedaan door de Serviërs te verdedigen tegen het Bosnische Moslimleger. Of koestert hij wrok omdat niet hij maar zijn superieuren, Karadzic en Mladic, de volkenmoord in Srebrenica bevolen. Of heeft hij spijt, verlangt hij naar een beter verleden?

Maar Krstic krijgt geen laatste woord. Rechter Rodrigues beeïndigt zaak IT-98-33. Krstic pakt zijn krukken en zwaait met anderhalf been uit de beklaagdenbank. In 1994 verloor de generaal een deel van zijn rechterbeen doordat hij op een mijn stapte, en op deze laatste procesdag heeft hij zijn prothese in zijn Scheveningse cel laten liggen.

Daar gaat 'Shepo', de kreupele.

Vermoedelijk moet hij de rest van zijn leven in een cel slijten. Toch valt de veroordeling van 46 jaar tegen, zegt een ingewijde van het Haagse VN-Hof. Toen Krstic in december 1998 door Amerikaanse SFOR-militairen in Bosnië-Herzegovina werd gearresteerd, gold hij als de grootste vangst van het tribunaal. In april van dat jaar was hij nog gepromoveerd tot generaal-majoor.

Volgens de aanklagers heeft Krstic samen met de toenmalige legerleider Mladic en de politieke leider Karadzic het plan opgesteld voor de etnische zuiveringen in de Moslim-enclave Srebrenica in juli 1995. Vervolgens zou Krstic zelf leiding hebben gegeven aan de 'Drina Wolven', een extremistisch elite-korps dat het plan uitvoerde.

De rechters achtten bewezen dat Krstic zich schuldig heeft gemaakt aan genocide, de zwaarste misdaad dat het tribunaal kan bestraffen. Hij heeft echter slechts een jaar cel meer gekregen dan de Kroatische generaal Blaskic die werd veroordeeld tot 45 jaar straf wegens oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid, maar niet voor volkenmoord. In het anderhalf uur durende betoog van rechter Roderigues ligt wellicht het antwoord op de vraag waarom Krstic geen levenslang heeft gekregen, zoals aanklager Harmon eiste.

De rechter zegt niet te bestrijden dat Krstic een professionele beroepssoldaat was die van zijn 'werk hield' en niet op eigen houtje heeft besloten 'duizenden burgers en ongewapende personen te laten executeren'. 'Iemand anders heeft waarschijnlijk besloten het bevel te geven om alle weerbare mannen te executeren.'

Dat daarmee Mladic en Karadzic worden bedoeld, is duidelijk. Tijdens het proces, dat maart 2000 begon, leek het soms alsof niet Krstic maar Mladic terechtstond. Getuigen verklaarden toen hoe Mladic bijvoorbeeld een vrachtwagenlading Moslims naar een executieveld escorteerde.

Met de 46 jaar voor Krstic is er ruimte overgelaten om zijn superieuren, de architecten van de genocide, nog zwaardere straffen op te leggen mochten zij voor het tribunaal worden berecht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden