Twitter Trump zal voor State of the Union in Teleprompter Trump veranderen - maar voor hoe lang?

Het gaat goed met Amerika, en dit is nog maar het begin. President Trump zal vannacht met deze positieve boodschap in zijn State of the Union het startsein geven voor zijn tweede jaar. De wereld zal vooral 'Teleprompter Trump' zien: een beheerste president die zich keurig houdt aan zijn toespraak en samenwerking en eenheid predikt. De vraag is alleen: hoe lang zal Trump zich zo opstellen na zijn boodschap aan een verdeeld Amerika?

Trump vorig jaar in het Congres. Beeld AFP

De werkloosheid is historisch laag, de economie groeit sterk en dankzij Trumps belastingplan heeft de gemiddelde Amerikaan zo'n duizend dollar meer te besteden. Een beter uitgangspunt voor zijn eerste State of the Union had Trump zich niet kunnen wensen na een tumultueus jaar.

Voor even kan Trump tegenover tientallen miljoenen landgenoten laten zien dat zijn presidentschap beslist niet alleen draait om het door hem zo gehate Rusland-onderzoek, de constante Twitteraanvallen en zijn geruzie met de Democraten. Dankzij de rooskleurige economische cijfers krijgt de president de kans om, geheel in de stijl van zijn succesvolle Republikeinse voorganger Ronald Reagan, een positieve boodschap af te geven.

Dat hij deels oogst wat president Obama al in gang had gezet in diens acht jaar, zal Trump wijselijk weglaten. En dat hij nu de minst populaire president is in vele decennia's - zijn waarderingscijfer schommelt rond de 36 procent - moeten de 323 miljoen Amerikanen ook maar even vergeten.

'Onze economie doet het beter, vergeleken met de afgelopen decennia', zo gaf de president zaterdag in twee tweets al een schot voor de boeg voor zijn 'troonrede'. 'Bedrijven komen weer terug naar Amerika. Wij zijn op het goede pad! De werkloosheid onder zwarte Amerikanen is zelfs nog nooit zo laag geweest.' De nadruk die Trump naar verwachting zal leggen op het groeiende economische vertrouwen laat nog eens zien hoe belangrijk de forse belastingverlaging is geweest die vorig jaar werd aangenomen.

President Trump lunchte maandag met zijn Nationale Veiligheidsraad in het Witte Huis. De president bereidde zich ook voor op zijn eerste State of the Union. Beeld epa

Verzoenende taal

Dit miljardenplan, dat goed werd ontvangen door het bedrijfsleven en de harde kern van Trumps kiezers, moet volgens het Witte Huis de basis leggen voor een succesvolle eerste termijn van Trump. Het is tevens zijn enige grote succes tot nu toe in het Congres. De ingrijpende modernisering van Amerika's infrastructuur, die de president ook zal noemen in zijn toespraak, moet Trumps volgende succes worden.

Omdat het traditie is tijdens de State of the Union dat de oppositie niet openlijk mort, zullen de Democraten beleefd maar tandenknarsend meeklappen als Trump de economische voorspoed op zijn conto schrijft. 'Kruimels', zo noemde de Democratische minderheidsleider in het Huis van Afgevaardigden, Nancy Pelosi, onlangs het belastingvoordeeltje van duizend dollar dat de werkende Amerikanen elk jaar tegemoet kunnen zien. Pelosi: 'Het is zo zielig.'

Voor de Democraten zal het echter moeilijker worden in de pas te blijven als de president het tweede belangrijke onderwerp van zijn toespraak, immigratiehervorming, aansnijdt. Trump wil de State of the Union naar verluidt aangrijpen om het probleem van de 800 duizend kinderen die door hun ouders illegaal de VS zijn binnengebracht, de zogeheten 'Dreamers', voor eens en voor altijd op te lossen.

Haast is geboden. Onder Obama kon deze groep, door het ingrijpen van de Democraten, niet worden uitgezet. Omdat Trump aan deze bescherming een einde heeft gemaakt, kunnen deze illegalen vanaf maart worden uitgewezen. De president liet de afgelopen dagen weten dat hij wil aankoersen op een compromis met de Democraten. 'De Republikeinen hebben niet genoeg stemmen om iets gedaan te krijgen', erkende hij maandag. 'We moeten het dus met beide partijen oplossen.' Trump zal op dit punt dus verzoenende taal aanslaan om de Democraten, die de Dreamers willen legaliseren, voor zich te winnen.

De State of the Union biedt de president het grootste platform om zijn 323 miljoen landgenoten toe te spreken. Uit peilingen blijkt dat Trump de minst populaire president is in decennia's. Zijn achterban blijft wel achter hem staan. Beeld ap

Democraten ruiken bloed

De Democraten voelen er echter weinig voor om in te gaan op de eisen van de president: miljarden voor de bouw van de muur aan de Mexicaanse grens en het beperken van de immigratie naar de VS. De Democraten ruiken ook bloed. Een meerderheid van de Amerikanen, zo blijkt uit peilingen, wil dat er een aanvaardbare oplossing wordt gevonden voor de Dreamers. Komt die er niet, zo redeneren veel Democraten, dan kan de harde houding van Trump de Republikeinen weleens gaan opbreken bij de Congresverkiezingen in november.

Een probleem is ook dat Trump niet bepaald bekendstaat om zijn verzoenende houding of 'bipartisanship' (het aandringen op politieke samenwerking). De weinige keren dat de president het afgelopen jaar zich van zijn gematigde kant liet zien, werd hij wel volop geprezen. Zo verbaasde hij vriend en vijand eerder deze maand door zijn presidentiële houding tijdens een bijeenkomst in het Witte Huis met beide partijen over immigratie. Menig Congreslid en politiek deskundige verzuchtte toen dat ze deze Trump wel vaker zouden willen zien.

Trump werd ook geroemd, zelfs door Democraten, toen hij vorig jaar tijdens een gezamenlijke zitting van het Congres de weduwe van een gesneuvelde US Navy SEAL-commando prees. Trumps boodschap: Amerika mag trots zijn op zijn militairen. 'Hij is acht jaar president als hij dit vaker doet', zei voormalig Obama-adviseur Van Jones, die zichtbaar onder de indruk was, na afloop.

Na zijn aantreden sprak Trump ook een gezamenlijke zitting toe van het Congres. Hij werd toen geprezen voor de wijze waarop hij de weduwe van een gesneuvelde militair, links van Ivanka Trump, toesprak. Beeld AFP

'Twitter Trump'

Trump kan deze verzoenende houding, zo heeft het afgelopen jaar geleerd, niet lang volhouden. Ook na zijn State of the Union zal de vraag zijn hoe snel de president de overgang maakt van 'Teleprompter Trump' naar 'Twitter Trump'. Trump kennende zal het slechts een kwestie van tijd zijn voor de president woensdag, geïrriteerd door een voorval, opmerking of een kritisch stuk in de media, weer volop in de aanval gaat om zijn politieke tegenstanders onderuit te halen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.