Twist rond radarbeelden MH17 duurt voort

Rusland en Oekraïne moeten volgens experts over meer radarbeelden van de fatale MH17-vlucht beschikken dan nu bekend is. Veel nabestaanden willen dat die beelden boven water komen, maar volgens het Openbaar Ministerie is dat niet strikt noodzakelijk. Ook het kabinet stelt zich afwachtend op.

Reconstructie van de verwoeste MH-17. Beeld AFP
Reconstructie van de verwoeste MH-17.Beeld AFP

Als reactie op die houding van het kabinet hebben 22 families van slachtoffers gisteren een brief naar de Russische president Vladimir Poetin en de Oekraïense leider Petro Porosjenko gestuurd waarin ze om opheldering vragen. Vorige week schreven ze ook al een brief naar premier Mark Rutte met een verzoek om meer te doen om de radarbeelden te vergaren.

Verplicht

Op z'n minst drie Oerkaïense en één Russische civiele radar moeten beelden hebben gemaakt van de aanslag op de MH17, zo verklaarden meerdere specialisten gisteren tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer. Daarnaast moeten er ook nog militaire radarsystemen aanwezig zijn geweest.

Volgens Oekraïne waren alle radars defect, hoewel dat volgens radardeskundige Piet van Genderen van de TU Delft 'vreemd' is. Rusland heeft alleen videobeelden van de radargegevens ter beschikking gesteld. 'Maar die zijn volstrekt ontoereikend voor nader onderzoek,' aldus Van Genderen. Juist de 'primaire radarbeelden' zouden meer duidelijkheid kunnen geven over de exacte locatie van de raketlancering en daarmee de daders van de aanslag.

Rusland en Oekraïne zijn volgens internationale verdragen verplicht om de gegevens over te dragen, maar volgens het kabinet biedt het aanspannen van procedures tegen Moskou en Kiev bij de International Civil Avation Organisation (ICAO) geen garantie op succes. Bovendien kan de samenwerking met Rusland dan nog moeizamer worden.

Sommige nabestaanden leefden tot voor kort in de veronderstelling dat ook Amerika niet alle radargegevens heeft overgedragen, maar dat blijkt niet te kloppen. Zowel de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) als het OM beschikken over die gegevens, openbaarde het kabinet donderdag in een brief. De Amerikaanse staatssecretaris van Buitenlandse Zaken, Victoria Nuland, heeft ook al aangegeven dat de geheime informatie openbaar kan worden bij een eventueel proces.

Zowel de OVV als de onderzoekers van het OM zeggen daarmee over voldoende informatie te beschikken om conclusies te trekken over de aanslag op de MH17. Extra Russische en Oekraïense gegevens zouden niet strikt noodzakelijk zijn.

Vervolging

Juridische experts benadrukten gisteren dat de strafrechtelijke vervolging van de daders hoe dan ook zeer moeilijk wordt. Volgens advocaat Geert-Jan Knoops heeft het kabinet 'de verwachtingen te hoog aangezet'. 'Het wordt wellicht tijd om die verwachtingen bij te stellen. Dit wordt een heel gecompliceerde zaak.'

De aanwezige juristen bleken tijdens de hoorzitting bovendien radicaal van mening te verschillen over de beste manier om de daders te vervolgen. Zo stelde strafpleiter Mischa Wladimiroff dat alleen een gemeenschappelijk tribunaal met de Russen, mogelijk zelfs gevestigd in Rusland, kans maakt om de daders achter tralies te krijgen. In alle andere gevallen zal Rusland weigeren om verdachten uit te leveren. Wladimiroff: 'De gedachte is: If you can't beat them, join them.'

Zijn collega Göran Sluiter wees die suggestie weer van de hand. Het wantrouwen tussen Rusland en de andere landen is volgens hem te groot. 'Dit zal uitlopen op een strijd om de macht binnen zo'n tribunaal.'

Mischa Wladimiroff (links), Internationaal strafrechtspecialist, en Goran Sluiter, hoogleraar Internationaal Strafrecht, tijdens de hoorzitting over de beleidsreactie op de onderzoeksrapporten over de MH17. Beeld anp
Mischa Wladimiroff (links), Internationaal strafrechtspecialist, en Goran Sluiter, hoogleraar Internationaal Strafrecht, tijdens de hoorzitting over de beleidsreactie op de onderzoeksrapporten over de MH17.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden