Interview20 jaar homohuwelijk

Twintig jaar burgerlijk huwelijk tussen homo’s: ‘Pas toen andere landen het ook invoerden, werd ik echt blij’

Donderdag exact twintig jaar geleden traden Gert Kasteel en Dolf Pasker als eerste homostel ter wereld in het huwelijk. Beeld Hollandse Hoogte / Jörgen Caris
Donderdag exact twintig jaar geleden traden Gert Kasteel en Dolf Pasker als eerste homostel ter wereld in het huwelijk.Beeld Hollandse Hoogte / Jörgen Caris

Een wereldwijde primeur was het, precies twintig jaar geleden: Nederlandse paren van hetzelfde geslacht konden trouwen. Gert Kasteel en Dolf Pasker hoorden bij de allereerste vier stellen. ‘Een Italiaanse filmploeg vroeg of de buren ons wel in de buurt van hun kinderen lieten. Huh, wat?’

Ook nu nog, zeggen Gert Kasteel (59) en Dolf Pasker (61), is het belangrijk te praten over die bijzondere dag, donderdag exact twintig jaar geleden. Jonge homo’s moeten zien dat ze óók kunnen trouwen. Sterker nog: dat dat normaal is.

Op 1 april 2001 traden Kasteel en Pasker in het huwelijk, tegelijk met drie andere stellen van gelijk geslacht. Het was een wereldprimeur, vertegenwoordigers van de nationale én internationale pers zagen hoe Job Cohen, de toenmalige burgemeester van Amsterdam, net na middernacht met één hamerslag vier koppels in de echt verbond.

Kasteel: ‘Ik had de indruk dat het bij één land zou blijven. Pas toen andere landen het ook invoerden, werd ik echt blij. Spanje en België zijn snel gevolgd. En die Zuid-Amerikaanse landen waren ook snel. Geweldig.’

Pasker: ‘Henk Krol zei een keer dat dit het grootste immateriële exportproduct van Nederland is.’

Kasteel en Pasker, nu twintig jaar getrouwd. ‘Ik dacht: als hij de pijp uit gaat, wil ik het wel geregeld hebben.’ Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Kasteel en Pasker, nu twintig jaar getrouwd. ‘Ik dacht: als hij de pijp uit gaat, wil ik het wel geregeld hebben.’Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Handtas

Dat het zover zou komen, konden de twee in hun jeugd niet voorzien. Kasteel groeide op in een gereformeerd gezin in Epe, vertelt hij thuis in Weesp. Op school had hij ‘weleens wat gevoelens voor jongens’, maar wat dat precies betekende en dat andere mannen dezelfde gevoelens hadden – dat wist hij niet. ‘In het dorp zag je misschien eens iemand met een handtas zwaaien, maar daar herkende ik me niet in.’ Uiteindelijk trouwde hij, begin twintig, met een vrouw.

Pasker: ‘Omdat jullie ouders dat wilden, heb je weleens gezegd. Zeker jouw ouders. Dat deed je gewoon.’

Kasteel: ‘We hadden het leuk met elkaar. Het klikte heel goed. Maar ja, als je dan in de stad komt, en je ziet opeens dat er andere mogelijkheden zijn. Tja.’

Ook Pasker worstelde in de puberteit met zijn gevoelens. ‘Ik werd soms stiekem verliefd op een jongen, maar ik had geen idee dat dat homoseksueel heette. Ja, ik vond jongens aantrekkelijker, maar ik dacht dat alle jongens zulke gevoelens hadden.’

Kasteel: ‘Dat was bij mij dus totaal anders. Ik dacht dat ik de enige was met zulke gevoelens.’

Oproep

De twee leerden elkaar kennen toen ze allebei al goed in de dertig waren. In een kroeg in Amsterdam bleek het ‘gelijk raak’. Al na een paar maanden trok Pasker in bij Kasteel. Toen ze niet lang daarna samen een woning kochten, besloten ze een geregistreerd partnerschap aan te gaan.

Kasteel: ‘Ik dacht: als hij de pijp uit gaat, wil ik het wel geregeld hebben.’

Pasker: ‘Het was 1998. Dat kon toen net.’

Een paar jaar later kwam die oproep. Henk Krol, destijds hoofdredacteur van de Gaykrant, was op zoek naar stellen van gelijk geslacht die in het huwelijk wilden treden op de eerste dag dat dat mogelijk was. Er waren twee eisen: ze moesten in Amsterdam wonen en al een geregistreerd partnerschap hebben afgesloten, omdat ze dan niet eerst nog de wettelijke termijn van twee weken ondertrouw hoefden af te wachten.

Kasteel: ‘Ik dacht aan zo’n bruiloft als van zo’n Koreaanse sekte, waarbij honderden stellen tegelijk ja zeggen. Dat leek me leuk. Ik vond dat we moesten vieren dat het nu mogelijk was. Dus ik zei tegen Dolf: dit doen we! Nou, nou, nou, zei hij.’

Pasker: ‘Het is goed dat we niet wisten hoe het zou worden.’

Onbegrip

In het Amsterdamse hotel The Grand zouden ze de andere koppels ontmoeten die zich hadden aangemeld. In plaats van honderd stellen bleken er slechts zes serieuze aanmeldingen.

Kasteel: ‘Weinig! Dolf zei: ik weet niet of ik dit wil.’

Pasker: ‘Ik ben niet echt een actievoerder. Maar toen besefte ik hoeveel mensen hiervoor gestreden hadden en wat de politiek allemaal voor werk verzet had om dit mogelijk te maken. Ik dacht: vooruit dan maar.’

Rondom het huwelijk kregen ze flink wat aandacht van buitenlandse journalisten. En dat was niet altijd een pretje. ‘Een Italiaanse filmploeg vroeg of de buren ons wel in de buurt van hun kinderen lieten’, zegt Pasker. ‘Huh, wat?’

Kasteel: ‘Een vedette was dat.’

Pasker: ‘Ja, een bekende Italiaanse tv-personality, die speciaal naar Nederland was gekomen. We dachten, weet je wat, we bellen aan bij de buren en vragen het haar. Nou, de buurvrouw dacht ook: wat is hier aan de hand?’

Liefde

Twintig jaar zijn inmiddels verstreken, al kunnen ze dat vanwege corona niet groots vieren. Hoe kijken ze terug? Was het een mijlpaal, werd alles anders, beter?

Kasteel: ‘Ik vind het niet slechter geworden. Maar ja, ik woon in een goede wijk. Misschien is het anders in Amsterdam-West.’

Pasker: ‘Soms gaat het flink fout. Dat maakt me boos. Zeker als je dan hoort dat een rechter zegt dat niet te bewijzen valt of een homostel vanwege zijn geaardheid is mishandeld. Dan denk ik: kom op!’

Kasteel: ‘Deze week werd bekend dat er 20 duizend getrouwde homostellen in Nederland wonen. Dat is best veel. Er was dus behoefte aan.’

Pasker: ‘Mij heeft het ook persoonlijk geëmancipeerd. Opeens zag ik dat driekwart van de Nederlanders het volkomen logisch vond dat mensen van hetzelfde geslacht konden trouwen. Toen dacht ik: wat mooi dat jullie begrijpen dat de liefde die ik voor mijn man voel net zo groot is als de liefde die jij voelt voor jouw partner.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden