Twijfels over ANC-leider Zuma lijken vergeten

De Zuid-Afrikaanse commerciële zender e.tv voerde in 2005 een opvallende campagne voor zichzelf. Op grote billboards adverteerde het met ‘headlines’ van onwaarschijnlijk nieuws....

In dat stramien paste ook de derde slogan: ‘Goedemorgen, president Zuma.’ Vicepresident Jacob Zuma was dat jaar uit de regering gezet na een aanklacht tegen hem wegens corruptie, en iedereen beschouwde hem als afgeschreven.

Maar e-tv zat ernaast. Het congres van regeringspartij ANC koos hem vorig jaar al tot partijleider, en bevestigde kort daarop dat hij de ANC-kandidaat is voor het presidentschap in 2009, als de termijn van president Thabo Mbeki afloopt. Zuma won alleen omdat de afkeer tegen zijn tegenkandidaat – de elitaire Mbeki zelf – groter was dan die van hem, was de algemene opvatting. Ook internationaal was er veel twijfel over Zuma.

Maar die twijfel lijkt vergeten. In het verslag in The New York Times van zijn bezoek aan Londen, waar premier Brown hem met alle egards ontving, ontbreekt de toevoeging dat tegen Zuma nog een smeergeldzaak loopt.

Zuma wordt vooral omarmd omdat hij ‘de meest uitgesproken Afrikaanse leider’ is over Zimbabwe, zoals persbureau Reuters hem beschrijft. Dinsdag noemde Zuma het ‘onacceptabel’ dat de uitslag van de presidentsverkiezingen van 29 maart nog niet bekend is, en woensdag maande hij de Afrikaanse leiders in de regio ‘een eind aan de impasse te maken’.

Helemaal terecht is die eer voor Zuma niet. De ANC-leider heeft er persoonlijk belang bij zich te distantiëren van Mbeki. Voor zijn verkiezing tot ANC-leider spotte hij al met de fluwelen handschoenen waarmee Mbeki de regering van president Mugabe aanpakte, om meer stemmen te krijgen. De dag erna, toen hij eenheid in ANC wilde suggereren, zei hij juist Mbeki’s ‘stille diplomatie’ tegenover Zimbabwe te willen voortzetten. Nu die aanpak weer onder vuur ligt, en de vakbonden, Zuma’s bondgenoten, voorkwamen dat een Chinees schip met wapens voor Zimbabwe in Durban werd gelost – dat inmiddels terugvaart naar China – is het weer in zijn belang zich van Mbeki te distantiëren. Niettemin, zijn kritiek mag gehoord worden, gezien de stilte in de regio over de crisis.

Die stilte is minder vreemd dan het lijkt, omdat de buurlanden maar beperkt last hebben van de crisis in Zimbabwe. Zambia en Mozambique hebben door de regering-Mugabe verdreven blanke boeren met open armen ontvangen, die daar nu de grond tot bloei brengen. De mogelijk drie miljoen verarmde Zimbabwanen in Zuid-Afrika en Botswana werken voor een habbekrats. Dat ze banen innemen van het leger werklozen, is maar ten dele waar, gezien hun relatief hoge opleiding.

Zeker nu de voedselprijzen zo stijgen, is het van belang dat Zimbabwe terugkrabbelt naar de graanschuur die het ooit was. Dat kan alleen bij stabiliteit in het land en hersteld internationaal vertrouwen van investeerders. Gezien de tweedeling in het land – een grote, deels gewelddadige minderheid staat nog achter Mugabe – lijken de landen in de regio die stabiliteit alleen te verwachten van een regering van nationale eenheid, die bestaat uit Mugabes partij en de oppositiepartij MDC.

Dit lijkt ook Zuma’s opvatting. Dat beide partijen hierover met elkaar gaan spreken, zei hij, is de ‘natuurlijke’ volgende stap.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.