Twijfels over accu voor opslag nachtstroom

Stroombedrijf Durion zegt dat honderd euro is uit te sparen door thuis goedkope nachtstroom op te slaan in accu's, voor gebruik overdag....

Een kilowattuur 's nachts kost de helft minder dan overdag. Het idee is daarom simpel: sla 's nachts tegen een goedkoop tarief stroom op en gebruik die overdag.

In het verre verleden zijn talloze technologische systemen doorgerekend om elektriciteit tijdelijk in op te slaan. Zo is gekeken naar grootschalige waterbekkens in het Markermeer, opslag van lucht onder druk in zoutholtes onder het Groningse land, snelrondtollende vliegwielen en supergeleidende spoelen.

Kleinschalige opslag in loodaccu's lijkt op dit moment technisch het enige haalbare. Een loodaccu is echter log en zwaar. Voor een beetje opslagcapaciteit zijn er zeker tien nodig. In de meeste meterkasten is daar onvoldoende ruimte voor. De kelder of de kruipruimte onder het huis moet er voor worden uitgeruimd.

Ook wat kosten betreft prijzen accu's zichzelf uit de markt. Het voordeel van de lagere energiekosten weegt niet op tegen de investering in de loodaccu, roepen woordvoerders van de vier grote stroomleveranciers Nuon, Essent, Eneco en Electrabel desgevraagd in koor. 'Op de achterkant van een envelop is uit te rekenen dat zoiets niet uit kan, geen wonder dat niemand het probeert', meent Bert Plomp van het onderzoekscentrum ECN in Petten.

Durion, nieuwkomer op de geliberaliseerde stroommarkt, heeft het niettemin geprobeerd. Het heeft het afgelopen half jaar een proef gedaan met loodaccu's bij 22 huishoudens. 'Dat leverde een 20 procent lagere stroomrekening op, dat is gemiddeld zo'n honderd euro per jaar', zegt Ruud Koornstra van Durion.

Het idee achter een accusysteem is klantenbinding: het stroombedrijf financiert een opslagsysteem dat bij de klant wordt neergezet. Die zou zich dan moeten verplichten over een lange tijd stroom af te nemen. Een ander voordeel is volgens Durion dat met accu-opslag thuis het landelijke distributienet wordt ontlast.

Ondanks de succesvolle proef heeft ook Durion problemen met loodaccu's, vanwege de vele ruimte die ze innemen. Het energiebedrijf zet daarom in op een alternatief systeem om nachtstroom op te slaan: de compactere Iccu. Dat staat volgens de gelijknamige Nederlandse producent in Steenwijk voor intelligente accu.

In zo'n systeem nog in ontwikkeling is wel goedkoop stroom op te slaan, claimt de producent. Het principe ervan is gebaseerd op dat van een condensator. Kleine condensatoren worden veelvuldig gebruikt in elektrische apparaten voor kortstondige opslag van een klein beetje elektriciteit.

Een supercondensator is opgebouwd uit twee metaalachtige elektrodeplaten, met daar tussen een vloeibaar papje, eenzelfde principe overigens als in accu's. In een loodaccu spelen zich chemische reacties af in de hele elektrodeplaat, in een condensator slechts in het vloeibare papje.

'Onze Iccu is een supercondensator waarin veel stroom is te stoppen voor lange tijd', zegt Theo van Bakkum, eigenaar/oprichter van het bedrijf Iccu, met zes man op de loonlijst. Van Bakkum zegt tot nu toe enige eurotonnen in de ontwikkeling van zijn supercondensator te hebben gestoken.

Poreuze elektroden gemaakt van bolvormige koolstofdeeltjes met een groot contactoppervlak vormen de ultieme vinding in zijn Iccu. De vinding is afkomstig van het Amerikaanse bedrijfje Ocellus, dat onderzoeksresultaten van de Universiteit van Californiercommercialiseert. Van Bakkum, die vier jaar geleden tegen de vinding aanliep, heeft het exclusieve recht gekocht op de technologie voor gebruik in supercondensatoren voor stroomopslag.

'We hebben nu een eerste werkende module in elkaar gezet, een supercondensator opgebouwd uit opeengestapelde dunne films. Die module heeft de grootte van een A4-tje en is anderhalve centimeter dik', aldus Van Bakkum. Hij heeft enkele patenten op de technologie in voorbereiding. 'Zestig tot tachtig opeengestapelde modules zijn nodig voor een opslagsysteem dat dan niet groter is dan een koelkast. Dat is voor een huishouden voldoende om nachtstroom in op te slaan. Onze Iccu is compacter dan een vergelijkbaar opslagsysteem met loodaccu's.'

Iccu heeft hoge verwachtingen. 'Over anderhalf jaar zijn we in staat die modules in onze fabriek in Steenwijk in grote series te produceren. Tegen die tijd kunnen tien-tot twintigduizend huishoudens in Nederland over zo'n opslagsysteem beschikken', voorspelt Van Bakkum, die voor de verdere technologische ontwikkeling enige miljoenen euro's denkt nodig te hebben. Amerikaanse financiers zouden met geld over de brug willen komen. Ook enkele grote Nederlandse stroombedrijven hebben volgens Van Bakkum interesse. Hij zegt daarover in onderhandeling te zijn, maar wil geen namen noemen.

Woordvoerders van de vier grote stroombedrijven zeggen van niets te weten. Van Bakkum: 'U heeft vermoedelijk met de verkeerde personen gesproken.' Nieuwkomer Durion is echter wel geeresseerd in grootschalige introductie van Iccu's op de Nederlandse markt.

Onderzoekers betwijfelen of supercondensatoren wel geschikt zijn voor nachtstroomopslag. 'In principe zijn supercondensatoren ontworpen voor kortstondige opslag, een grote hoeveelheid elektriciteit kan er echter niet in worden gestopt', zegt Bert Plomp van het ECN in Petten, ontwikkelaar van een geavanceerde supercondensator voor een elektrische scooter van Vespa-fabrikant Paggio die over enkele jaren op de markt moet komen.

'Ik heb blijkbaar iets gemist', zegt Plomp, een veelgevraagd spreker op internationale symposia over supercondensatoren. 'Die Amerikaanse koolstofelektroden vormen een knap stukje werk, dat wel. Maar als supercondensatoren ook geschikt zouden zijn voor stroomopslag, zou dat een technologische doorbraak zijn. Daarvoor heb ik echter geen aanwijzing. Sterker, ik denk niet dat dit technologisch kan. Het klinkt me als zeer bijzonder in de oren.'

Van Bakkum van Iccu reageert afgemeten: 'Bij het ECN hebben ze inderdaad iets gemist.' Ook Koornstra van stroomleverancier Durion is optimistisch over de technische haalbaarheid: 'We hebben in ons lab drie maanden een proefmodule kunnen doormeten, het systeem werkt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden