Interview

'Twijfel over Grieken met de dag groter'

Het woord Grexit is niet gevallen, maar de Eurogroep wordt wel steeds somberder over de redding van Griekenland. Dat geldt ook voor voorzitter Dijsselbloem, die een tweede termijn ambieert.

Beeld anp

Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem erkent het: de twijfel of Griekenland nog gered kan en wil worden, groeit met de dag. Daags na de explosieve vergadering van de ministers van Financiën vrijdag in het Letse Riga - de Griekse collega Varoufakis werd zonder verdoving door de mangel gehaald - heeft Dijsselbloem daarom contact opgenomen met de Griekse premier Tsipras. 'In een eerdere cruciale fase heb ik hetzelfde gedaan. Het onderhandelingsproces moet nu echt gestroomlijnd worden. Anders gebeuren er ongelukken.'

Is Grexit wenselijk?

Voor de zoveelste keer is de eurogroep bijeengekomen om te praten over de crisis in Griekenland. Is een Grexit langzamerhand wenselijk?

Met Varoufakis komt u niet verder, dat is te veel een stoorzender?

'Het is een kwestie van coördinatie. Aan onze kant loopt die goed, aan Griekse zijde moet dat beter. In Athene is het overleg te gefragmenteerd: te veel verdeelde stemmen van te veel ministers. We hebben de juiste mensen op het juiste moment op de juiste plek nodig.'

Jeroen Dijsselbloem gebaart tijdens een mediabijeenkomst van Ministers for Economic and Financial Affairs (ECOFIN) in Riga.Beeld reuters

En Varoufakis is niet de juiste man op dit moment?

'Ik ga niets lelijks over Varoufakis zeggen. Het huidige hulpprogramma voor Griekenland is heel breed. Ja, het gaat over de begroting en de financiële sector maar ook over privatiseringen, de arbeidsmarkt en pensioenen. Dus veel meer dan wat de portefeuille van de minister van Financiën omvat. Het ligt dus voor de hand dat ik afspraken maak met de coördinator aller ministers in Griekenland: minister-president Tsipras.'

De discussie vrijdag over Griekenland was ongekend hard. Uw collega's vroegen zich openlijk af of een akkoord met Athene nog haalbaar is. Hoe groot acht u die kans?

'Daarover ga ik niet speculeren. Ik denk dat een akkoord mogelijk is maar dat vergt dat we vanaf nu zeer geconcentreerd en met grote vastberadenheid aan het werk gaan. We moeten nieuwe afspraken maken over de onderhandelingen, anders halen we de eindstreep niet.'

Schrok u van de harde toon en opstelling van uw collega's?

'Nee, de vorige vergaderingen waren ook vrij confronterend. Maar naarmate de tijd voortschrijdt, groeit de twijfel of we het nog redden. De huidige financiële hulp voor Griekenland stopt op 1 juli. Voor uitbetaling van de nog resterende 7 miljard euro en een eventueel nieuw programma, zijn hervormingen nodig. Vergaande hervormingen die de Griekse regering door haar parlement moet loodsen, want met beloften alleen nemen we geen genoegen. De tijd dringt dus, meer dan dat. Ik deel volledig de zorg bij mijn collega's, en dan is 'zorg' licht uitgedrukt: komt het nog goed?'

Voor het eerst opperde een van uw collega's, de Sloveense minister Mramor, een Plan B voor Griekenland: de opmaat naar vertrek uit de eurozone.

'Het was zijn manier om zijn zorgen tot uitdrukking te brengen. Het woord Grexit is niet gevallen, alleen Plan B. De hele Eurogroep, inclusief de Griek, wil nog steeds dat Griekenland uit het moeras wordt getrokken en in de eurozone blijft. Dat vergt ingrijpende maatregelen. Als Varoufakis dan blijft roepen 'dat wil ik niet, dat kan ik niet', komen we er niet uit.'

Is een nieuw, derde hulpprogramma wel nodig voor Griekenland?

'We hebben eerder de schuldenlast van Griekenland platgeslagen met lagere rentes en uitgesmeerd met langere looptijden. Daardoor komt Athene na de zomer in heel rustig vaarwater wat aflossingen betreft. Als ze enigszins hun begroting op orde houden en het economisch herstel een kans geven, zijn de Grieken in staat de komende dertig jaar hun noodleningen terug te betalen.'

Dus geen nieuw groots hulpprogramma? Er circuleren bedragen van 30- tot 50 miljard euro.

'Zeker niet groots. Ik ga niet speculeren over de omvang, maar de bedragen zijn van een totaal andere orde dan de huidige hulp.'

Iets anders: uw mandaat als eurogroepvoorzitter loopt af op 21 juli. Wanneer vraagt u officieel om een tweede termijn?

(Lachend) 'Op tijd. Ik spreek natuurlijk met heel veel collega's in de aanloop naar mijn kandidaatstelling.'

U doet het wel? Er zijn geruchten dat u afhaakt.

'Ik heb geen aanleiding tot die geruchten gegeven. Mijn zin in een tweede termijn is onveranderd. Zoals het er nu voorstaat, heb ik geen enkele reden om me niet kandidaat te stellen.'

Beeld reuters

Dat klinkt niet overtuigend: 'zoals het er nu voorstaat'. U kunt van mening veranderen?

'Alles kan, maar daar ga ik niet van uit.'

Waarom dan niet direct uw kandidatuur gepresenteerd?

'Het ligt voor de hand dat zo dicht mogelijk bij de start van de procedure te doen. En die start ligt niet vast. Het Europees Verdrag zegt alleen dat de ministers van de eurolanden met meerderheid van stemmen een voorzitter kiezen.'

Uw Spaanse collega De Guindos heeft zich dit weekeinde gemeld. Hij zegt dat hij de steun van Merkel heeft en de enige kandidaat zal zijn.

'De enige vanuit Spanje, mag ik aannemen.'

Ik moet u teleurstellen: namens de hele eurozone. Hij suggereert dat u zich terugtrekt.

'Ik denk niet dat de Spaanse regering dat met zekerheid kan zeggen. Elk land mag met een kandidaat komen.'

Baart het u zorgen dat Merkel de Spanjaard steunt? Duitsland is het machtigste euroland.

'De keuze is aan de Financiënministers en dat zijn er negentien. Als er twee kandidaten zijn, mijzelf en De Guindos, dan staan er twee stemmen vast: die van Nederland en Spanje. Als mevrouw Merkel een belofte heeft gedaan aan de Spanjaarden, zal ze die waarschijnlijk nakomen. Dan zijn er nog steeds zestien stemmen te verdelen. En elke stem weegt even zwaar.'

Heeft u veel steun in de eurogroep?

'Er is grote tevredenheid over hoe ik de Eurogroep leid. De sfeer is goed, we boeken voortgang waar we voortgang moeten boeken. Het enige lastige issue is Griekenland, maar ook daar is de eurogroep eensgezind, op één land na dan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden