Commentaar Raoul du Pré

Twijfel over de Amerikaanse motieven in de Perzische Golf noopt tot Nederlandse terughoudendheid

De Amerikaanse president Donald Trump. Beeld EPA

De onvoorwaardelijke steun waarmee Nederlandse kabinetten zich sinds de jaren tachtig achter de Verenigde Staten schaarden, was nooit onomstreden. In 2003, tijdens de opmaat naar de Tweede Golfoorlog, bleek op zeker moment driekwart van de bevolking tegen de operatie te zijn. Dat veranderde evenwel weinig aan de stemming van de meerderheid op het Binnenhof. Hoewel er soms wrijvingen waren, werden tot aan de kabinetten-Rutte steeds alle kaarten op de Atlantische connectie gezet.

Dat de ‘trouwe kleine bondgenoot’ nu toch aan het aarzelen slaat over de maritieme missie in de Straat van Hormuz, mag Washington zichzelf aanrekenen. Onder president Trump is elke subtiliteit uit de Amerikaanse diplomatie verdwenen. De lobby voor verhoging van het defensiebudget en voor militaire steun in en bij Syrië gaat gepaard met pogingen om de Europese bondgenoten publiekelijk onder druk te zetten. Zelfs een rasatlanticus als voormalig CDA-bewindsman Hans van den Broek had daaraan in zijn tienjarige ambtsperiode al een broertje dood. ‘Als je onder druk wordt gezet, is de eerste reactie: Ben je belazerd, dat maak ik zelf wel uit.’

Dat effect wordt versterkt door de twijfel aan de Amerikaanse motieven rond de Perzische Golf. Zijn zij slechts uit op de beveiliging van de koopvaardij? Of gaat het om militair machtsvertoon en het opvoeren van de sanctiedruk op Teheran na de Amerikaanse terugtrekking uit het nucleaire akkoord? Voor de Europese landen, die nog wél geloven in de afspraken met Iran, maakt dat de situatie bijzonder complex. Ook tot Den Haag is inmiddels doorgedrongen dat het volgen van de VS dit keer de Nederlandse politieke intenties kan ondermijnen.

Geduld is het devies. De spanning rond de olietankers in de Straat van Hormuz loopt sinds juli niet meer zo hoog op dat onmiddellijk ingrijpen is geboden. Als die situatie zich toch aandient, is dit een uitgelezen kans voor Europa om te laten zien dat effectieve militaire samenwerking ten behoeve van de Europese belangen best mogelijk is. Ook zonder de grote broer in Washington achter wiens brede rug we ons zo lang hebben verscholen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden