TWIJFEL BLUE MONDAY

'Hallo allemaal. Volgens een onderzoek is de derde maandag van januari de ongelukkigste dag van het jaar', begon het Jeugdjournaal van maandag 17 januari 2011.


Nadat een paar andere nieuwsfeiten waren doorgenomen, kwam het programma erop terug met: 'Blue Monday is het vandaag, depressieve maandag: de dag van het jaar waarop de meeste mensen zich depressief voelen. Volgens deze meneer, Cliff Arnall, is Blue Monday altijd de derde maandag van januari. Hij bedacht zelfs een formule om het uit te rekenen. Erg ingewikkeld allemaal, maar het komt erop neer dat op deze maandag veel vervelende dingen samenkomen. Het weer is slecht, mensen hebben geen geld na de dure decembermaand, en de meeste goede voornemens zijn alweer mislukt. Als je dat allemaal optelt, krijg je een Blue Monday. Balen, maar wat doe je eraan? Precies: lachen.'


Dat is altijd een nuttig advies, maar in dit geval maakt het Jeugdjournaal zich wel heel erg belachelijk. Waar zouden ze volgende keer mee komen? Van masturberen krijg je ruggemergtering? Van de mazelenprik word je autistisch, of mobiele telefoons bakken je hersenen?


Blue Monday is een verzinsel van het Britse reclamebureau Porter Novelli, in 2005 bedacht voor een reisbureau om mensen op het idee te brengen hun vakantie te bespreken zodra ze hun eerste salaris van het jaar zouden krijgen. Porter Novelli schreef verschillende onderzoekers aan met de vraag een mooie formule te bedenken waarin zaken als gemiddelde temperatuur C, aantal dagen sinds laatste loonstrookje P, aantal uren zon D moesten figureren, en psycholoog Cliff Arnall - net vertrokken bij de universiteit van Cardiff - was hun graag ter wille. Het Jeugdjournaal schreef voor de duidelijkheid de formule op een schoolbord. Verder niet uitgelegd, 'erg ingewikkeld allemaal' - al was het de jeugd vast niet ontgaan dat je het weer W en het aantal uren zon D niet bij elkaar kunt optellen en delen door motivatieniveau M om er een kalenderdag uit te krijgen waarop de meeste mensen zich depressief voelen.


We zouden er misschien als reclamestuntje nog steeds wel om kunnen lachen, als niet de hele formule, en het complete idee erachter, al in 2006 grondig onderuit was gehaald door de Britse arts en columnist Ben Goldacre. Het Jeugdjournaal bracht niet alleen onzin, het bracht oude, allang doorgeprikte en steeds opnieuw opgebakken onzin - het hele verhaal is zo op Wikipedia te vinden.


Vandaar dat het misschien goed is het Jeugdjournaal alvast te wijzen op de 'gelukkigste dag van het jaar', eveneens al in 2005 ontworpen door Cliff Arnall, nu in ruil voor een cheque van ijsfabrikant Walls (in Nederland: Ola). Die formule is


O + (N×S) + Cpm/T + He


waarin O staat voor buiten zijn, N voor natuur en S voor sociale interactie. Cpm zijn de herinneringen aan zomers in de kindertijd, maar die moeten worden gedeeld door de temperatuur T, waarna de vakantiepret He er nog bij opgeteld moet worden. Ook de gelukkigste dag wordt elk jaar wel ergens, in serieuze of in minder serieuze media, 'volgens een onderzoek' gepresenteerd. De datum voor 2011 is, voorzover na te gaan, nog niet vastgesteld, maar het moet wel altijd een vrijdag zijn, vanwege het extra weekendgevoel.


Cliff Arnall lijkt inmiddels gemengde gevoelens te hebben over zijn uitvinding. Hij memoreert zijn auteurschap nog wel op zijn website No Pills - 'great talks, expert advice' - maar in een interview met de Telegraph naar aanleiding van Blue Monday 2010 zei hij dat hij er ook een beetje spijt van had. Het was goed als mensen praatten over hun depressie en hun gevoel, zei hij, aan de andere kant moest Blue Monday geen self-fulfilling prophecy worden waardoor mensen gaan somberen alleen omdat het die dag van het jaar is. Zoals Boas het zei in het Jeugdjournaal: 'Er waren vandaag iets meer conflicten, en ja, gewoon, je voelt een beetje de spanning hangen in de lucht, maar ook in de klas.'


Gelukkig was er ook een meisje - om de een of andere reden anoniem - dat haar schouders ophaalde: 'Ik heb er niet zo'n last van.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden