Twentse binnenvaart ligt vast

EEFDE - 'Eigenlijk zou ik vandaag zout lossen in Delfzijl', zegt binnenvaartschipper Leendert van der Heijden. 'Nu houden we maar vakantie; gezellig boodschappen doen of wat achterstallige klusjes aanpakken.' De kapitein van binnenvaartschip Leeuw vat zijn noodgedwongen pauze in het Twentekanaal laconiek op. 'Via de coöperatie waarvoor ik vaar, is er een verzekering bij stremmingen. Financieel is dit geen ramp.'


In de verte is nog net de plaats te zien waar de vaarweg voorlopig is afgesloten: de behuizing van de sluis bij Eefde, een witte poort over het kanaal. Dinsdagochtend vroeg, bij het ophijsen van de grote sluisdeur, donderde dit gevaarte van 90 ton in een mêlee van gebroken kettingen en kabels terug in het water van het Twentekanaal. De sluis is altijd al een obstakel, noodzakelijk om de meters peilverschil te overwinnen tussen de IJssel en het hoger gelegen kanaal; nu is het een onneembare barrière voor de scheepvaart.


Voorlopig is het nog gissen wat er is gebeurd, zegt woordvoerder Jan Huurman van Rijkswaterstaat. 'Volgens de computer is er geen fout gemaakt bij de bediening; het is een technisch mankement. Meer weten we niet. Voordat we weten hoeveel tijd de reparatie kost, moet duidelijk zijn hoe dit kon gebeuren en of de sluisdeur zelf is beschadigd.'


De rijweg over de sluis ligt woensdag nog bezaaid met kapotte dakpannen. De hijskettingen van de sluisdeur zijn bij het ongeval gebroken en door het dak geslagen, waarna ze in het water zijn verdwenen, samen met de contragewichten. Woensdagochtend is eerst de Onderzoeksraad Voor Veiligheid aan zet, daarna kan Rijkswaterstaat verder met het achterhalen van de oorzaak. 'Eerst halen we de kettingen en de contragewichten uit het water', aldus Huurman. 'Pas dan kunnen duikers de sluisdeur inspecteren.'


Door het ongeluk zitten naar schatting dertig binnenvaartschepen vast in het ruim 40 kilometer lange Twentekanaal, dat doodloopt bij Enschede. Ook schipper Daniël den Herder ligt langs de kant. Na een partij veevoer te hebben afgeleverd bij ForFarmers in Delden meerde hij de Addio af om rustig Oud en Nieuw te vieren aan - naar nu blijkt - de verkeerde kant van de sluis. 'Achteraf denk je natuurlijk: was ik maar verder gevaren. Gelukkig heb ik geen lading, want ik ben op weg om een reparatie te laten uitvoeren. We wachten rustig af, werken wat aan de boekhouding. Alleen is internet hier dramatisch; je kunt niet eens behoorlijk de krant lezen.'


Veel grote bedrijven in Twente maken gebruik van de vaarroute voor de aan- en afvoer van grondstoffen en producten. Schipper Leendert van der Heijden is niet de enige met een lading zout van AkzoNobel. Het bedrijf kan echter nog geen schatting geven van de schade door de stremming. Datzelfde geldt voor Grolsch. De binnenlandse leveranties lopen geen gevaar, aldus de woordvoerster, want alleen het exportbier reist over het Twentekanaal.


Algemeen directeur Gerco Linthorst van Combi Terminal Twente in het industriegebied van Hengelo heeft wel een idee over de extra kosten die hij maakt. 'Normaal meren hier drie tot vijf tot containerschepen per dag aan. Zolang de stremming duurt, proberen we de containers op de vrachtwagen naar Emmerich en Nijmegen te zetten om ze van daar verder over het water te vervoeren, of naar Coevorden voor transport via het spoor. Ik schat dat dat ons zeker een ton per week kost. Wie daarvoor opdraait? Dat hangt af van de resultaten van het onderzoek. De vorige sluisdeur ging meer dan een halve eeuw mee. De nieuwe, volgens mij van 2003, gaat nu al kapot.'


Woordvoerder Huurman van Rijkswaterstaat gelooft niet dat gebrekkig onderhoud de oorzaak kan zijn. 'Het kanaal is met 17 duizend scheepsbewegingen per jaar een belangrijke levensader voor het Twentse achterland. Daar gaan we zeer zorgvuldig mee om.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden