Twente in greep van gemakzucht

AMSTERDAM - Denny Landzaat durfde niet op het display van zijn telefoon te kijken. Hij zag het al voor zich: een voicemailbox vol met bijdehante berichten van bekenden, die hem in cynische termen bedankten voor zijn eigen doelpunt. 'Maar op dit moment zit ik ook niet te wachten op mededogen, dus laat maar komen.'


Hij bracht, met de realiteitszin en de zelfkritiek van een prof die de pijn kent van falen voor het oog van een groot voetbalpubliek, de nederlaag van FC Twente in de Arena terug tot de essentie. Te veel spelers hadden niet het niveau gehaald, dat van hen mag worden verondersteld. Zo simpel kan het soms zijn.


Eén punt had volstaan voor prolongatie van de landstitel uit 2010, maar die uitgangspositie leek de ploeg van coach Michel Preud'homme juist te verlammen. De enige troost, hoe schraal ook, was het falen van PSV tegen FC Groningen. Daardoor viel Twente niet terug naar plaats drie, maar twee, waardoor een ticket voor de voorronde van de Champions League als douceurtje kon worden aanvaard.


Theo Janssen wilde daar vooralsnog niet aan worden herinnerd. In een nietsontziende analyse, waarin vooral zijn veelzeggende mimiek het verhaal vertelde, veegde hij de vloer aan met de prestatie van zijn eigen team. Te slap. Te gemakzuchtig. Te weinig doordrongen van het besef wat er nodig is voor een topprestatie in de belangrijkste wedstrijd van het seizoen.


Op de flanken waren Ruiz en Chadli ver onder hun gebruikelijke niveau gebleven. Spits Luuk de Jong werd geneutraliseerd door het defensieve tandem Vertonghen-Alderweireld. En de zeer modale backs Rosales en Buysse gingen zich te buiten aan misplaatste manifestatiedrang. Zij dachten de hoofdrol te moeten grijpen. Maar hun rushes voegden niets toe en strandden dan ook steeds in onbeholpenheid.


Maar het bontst maakte de Braziliaan Douglas het, in het hart van de defensie. Al heel vroeg in de wedstrijd was hij zijn zelfbeheersing kwijt. In de slotfase van het duel werd dat nog eens geaccentueerd door de doldrieste actie, waarmee hij niet alleen zichzelf, maar ook ploeggenoot Bajrami blesseerde.


Op de tribune zal bondscoach Van Marwijk hebben gedacht dat de verdediger voorlopig nog geen haast hoeft te maken met de inburgeringscursus voor zijn naturalisatie. Want spelers die op dusdanige wijze het hoofd verliezen, en hysterisch blijven reageren op elke scheidsrechterlijke beslissing, horen niet thuis in de nationale ploeg.


Waar was de rust, het overleg en het zelfvertrouwen van de ploeg die als koploper naar de Arena was gekomen? 'Dit was niet des Twentes', erkende ook Wout Brama. 'We waren onszelf niet, lieten de bal niet gaan en te veel jongens gaven niet thuis. Dan red je het niet tegen Ajax.'


Ook Landzaat vluchtte niet in excuses. 'Dit is de prijs die we wilden pakken en dat hebben we niet gedaan. Dan moet je gewoon eerlijk durven zijn en toegeven dat er is gefaald. Na mijn eigen doelpunt duizelde het me. Ik kan hier nu wel zeggen dat ik dat moment uit mijn geheugen heb geblokt, maar dat lukt niet hoor. Dat blijft wel even hangen.'


De houding van Landzaat was kenmerkend voor de wijze, waarop de spelers van de uittredend kampioen hun off-day in Amsterdam duidden. De afgelopen tijd waren zij geprezen om hun volwassen houding in topwedstrijden, hun volhardendheid en hun vermogen steeds op de beslissende momenten het beoogde resultaat over de streep te trekken.


Tegen het vrijuit spelende Ajax bleven al die eigenschappen verborgen. Twente voetbalde als een makkelijk geïntimideerde ploeg vol angstige jochies. Het was zoals Janssen zei: de mannen speelden zondag zeker niet in het shirt van de ploeg van coach Preud'homme.


Manager commerciële zaken Jan van Halst had moeite er een passende verklaring voor te vinden. Op het moment dat Ajax als de nieuwe kampioen op het veld werd gehuldigd, stond hij weggedoken onder een tribune de teleurstelling in zijn eentje te verdringen.


Dat ging hem goed af, want ook Van Halst is realist. 'Als je kijkt naar deze wedstrijd en die afzet tegen de rest van ons seizoen, kun je er niet omheen dat deze entourage een rol heeft gespeeld. We waren geïntimideerd en dat heeft me toch wel verrast.'


Koeltjes analyserend vond hij dat de spelers, als de emoties van de wedstrijd eenmaal zijn weggeëbd, ook trots mogen voelen. 'Zij hebben de Johan Cruijff Schaal gewonnen, de KNVB beker, Europees prachtige wedstrijden gespeeld en als kampioen ook dit jaar tot de laatste speeldag om de titel gestreden. Als ze tijdens hun vakantie op het strand liggen, zullen ze zich dat hopelijk realiseren.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.