Tweespalt in Europa krijgt guur karakter

De aanhoudende migrantenstroom leidt tot tweespalt binnen de Europese Unie. De belangrijkste lidstaten, Duitsland en Frankrijk, hameren op een verplichte verdeling van asielzoekers over alle EU-landen. Oost-Europese lidstaten, Hongarije voorop, moeten daar weinig of niets van weten.

WU-president Donald Tusk, links, praat met de Hongaarse minister-president Viktor Orban. Beeld ap

De Hongaarse premier Viktor Orbán kreeg donderdag een kil onthaal in Brussel, waar hij zich gemeld had om alarm te slaan over de chaotische toestanden in zijn land. Hij noemde het vraagstuk 'een Duits probleem omdat niemand in Hongarije wil blijven'. Ook verdedigde hij het optrekken van een hek langs de grens met Servië dat de komst van vluchtelingen een halt moet toeroepen. Het leger zal worden ingezet voor grensbewaking, zei hij. Orbán overweegt ook een hek te plaatsen aan de grens met Kroatië.

EU-president Donald Tusk tikte hem op de vingers. Hij noemde het 'onvergeeflijk' als Europa uiteen zou vallen in landen die vluchtelingen weren en EU-lidstaten die hen wel willen opvangen. Een 'eerlijke verdeling' van ten minste 100 duizend mensen is geboden, zei Tusk. Hij veroordeelde Orbáns uitspraak dat met name door de komst van Syriërs het christelijke karakter van Europa wordt aangetast. 'Voor een christen moet het niet uitmaken welk ras of welke nationaliteit en religie personen in nood hebben,' aldus Tusk, een voormalige Poolse premier, in een 'persoonlijke noot'.

Niettemin zei Orbán aan het slot van zijn bezoek aan Brussel nog eens dat zijn land 'geen grote aantallen moslims' wil toelaten. Hij wees erop dat zijn land meer dan twee eeuwen onder het bewind stond van het Ottomaanse Rijk.

De Slowaakse premier Robert Fico liet zich eerder deze week in gelijke zin uit. 'Als we het mechanisme van de automatische opname van vluchtelingen hanteren,' zei Fico, 'dan gaan we op een dag wakker worden in Slowakije met 100 duizend nieuwkomers uit de Arabische wereld.' Als zijn land dan toch vluchtelingen moet opnemen, dan alleen christelijke, zo liet hij weten.

De leiders van Polen, Slowakije, Tsjechië en Hongarije komen vandaag bijeen om een gezamenlijk front te vormen in het voormalige Oostblok. Het overleg van de zogeheten Visegrad-groep is een initiatief van de Tsjechische premier Milos Zeman. Afgezien van Hongarije hebben de betrokken landen nauwelijks te maken met het vluchtelingenvraagstuk.

Polen, een land met 48 miljoen inwoners, heeft zich bereid verklaard in een periode van twee jaar amper tweeduizend Syriërs en Eritreeërs te huisvesten. Tsjechië en Slowakije zien vluchtelingen vooral doorreizen naar noordelijke landen.

Ferme taal

Verwacht wordt dat Visegrad-vergardering zal uitmonden in een oproep om de controle aan Europese buitengrenzen te versterken, opdat er geen vluchtelingen meer binnen komen. Lukt dat hen wel, dan moeten ze teruggestuurd worden naar de EU-landen waar ze zijn binnengekomen, met name Griekenland en Italië. Dat standpunt staat haaks op de opvattingen van EU-president Tusk, de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Franse president François Hollande, die keer op keer spreken over onderlinge solidariteit binnen de EU. Griekenland liet donderdag weten dat het aantal vluchtelingen in juli dit jaar met 3.000 procent is gestegen ten opzichte van dezelfde maand in 2014.

Ondanks de ferme taal van de Hongaar Orbán en de Slowaak Fico lijken Oost-Europese landen te beseffen dat ze niet zich niet doof kunnen blijven houden voor de roep om solidariteit. De Poolse premier Ewa Kopacz zei deze week open te staan voor de opname van meer vluchtelingen. Orban suggereerde gisteren in Brussel een 'quotumregeling' serieus te willen bekijken, mits die een verlichting voor zijn land betekent. 'Maar ik heb nog geen aanbod gezien.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden