Tweeling staart ongegeneerd naar elkaars navel

Het ego, daar draait het om tijdens het Utrechtse Festival a/d Werf. Veel theatermakers stellen het 'ik' centraal om vervolgens te kijken met wie die 'ik' zich identificeert....

Annette Embrechts

Annemarie Slotboom (24) studeerde onlangs af als toneelschrijfster aan de dramaopleiding in Utrecht. Haar zus Irene, tien minuten jonger, is sinds twee jaar actrice. En publique onderzoeken ze hun symbiotische relatie. Hun geheimtaal delen ze nog, te horen aan de manier waarop ze elkaar opdrachtjes geven. Ze hebben zich beiden verschranst in een koker van vitrage, ieder achter een eigen mengtafel. Daar draaien ze onhandig een paar sentimentele muziekjes uit hun jeugd. Onderwijl wensen ze de ander een toekomst vol eenzaamheid toe. Bijvoorbeeld met een zesling in een vinexwijk terwijl de echtgenoot sigaretten gaat halen. De een dreigt met vertrek, de ander reageert net zo hardvochtig met verwensingen.

Hoeveel onderlinge afstand verdraagt het ego van een tweeling? En hoeveel nabijheid? In hun antwoord Mariemereen (een samentrekking van hun namen) komen de zusjes Slotboom vooralsnog niet verder dan het uitvechten van particuliere frustraties. Soms letterlijk tijdens een ongemakkelijke stoeipartij, soms verbaal. Hun basismateriaal blijft te jong en te licht voor een wezenlijk antwoord op gestelde vragen. In een interview waarschuwden ze dat het publiek niet moest denken dat zij op het toneel 'iets persoonlijks wilden uitvechten'. Een therapeutische sessie is echter nog een groot woord voor dit private gewroet in de psyche van een tweeling.

Even eenvoudig van opzet lijkt Ergens staat nu een iglo leeg van het Vlaamse Theater Stap. Drie regisseurs waaronder de Nederlandse Lotte van den Berg werkten met zeven geestelijk gehandicapte acteurs. Onder het basale, simpele spel gaat echter een geniaal concept schuil. Vier mannen en twee vrouwen zijn volstrekt incorrect geschminckt als prototype neger: rokjes van raffia, roodomrande mond, een zwarte krulletjespruik boven een bloot lijf met bruine vegen. Een Chinees meisje draagt een eskimopak van berenhuid. In een kale ruimte met een koelkast, een kraan, een bel en een tafel met zes stoelen - een te weinig - voeren ze schuifelend alledaagse handelingen uit.

Een schminckvlek op het vriesvak zorgt even voor commotie maar wordt pragmatisch opgelost: afdekken met een plastic tasje. En terwijl het publiek lacht om hun perfecte timing, krijgt dit heldere ritueel plots een venijnig slot: één acteur verbergt zijn vlekkerige lijf achter een tapijt van aan elkaar geplakte plastic zakjes. Alsof hij zeggen wil: we weten wel dat wij een een smet vormen op het menselijk bestaan, zo een die jullie het liefst willen wegpoetsen.

Het ego van de toeschouwer verschrompelt op dat moment tot een nietig hoopje.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden