Tweede zelfmoord in Valkenburgse zedenzaak

Het Openbaar Ministerie (OM) is in verlegenheid gebracht na opnieuw een zelfmoord van een verdachte in de Valkenburgse zedenzaak. Het gaat om een van de ongeveer vijftig mannen van wie de verdenking bestaat dat ze tegen betaling seks hebben gehad met een 16-jarig meisje.

Een kamer in hotel Botterweck in Valkenburg waar een 16-jarig meisje tegen betaling seks had met mannen.Beeld Marcel van den Bergh

De zelfmoord, de tweede in anderhalve maand, heeft volgens advocaten te maken met de handelwijze van justitie. Het OM bestrijdt dit.

Tijdens de eerste zitting eind januari zei officier van justitie David van Kuppeveld geen mededogen te voelen voor de verdachten, wanneer ze door de politie zouden worden opgehaald voor verhoor. 'Dat het gevolgen kan hebben voor hun huwelijk of relatie, daar zit ik niet mee', citeerden Limburgse kranten Van Kuppeveld destijds. 'Deze mannen hadden tegen betaling seks met een minderjarige. Het is strafbaar en ik ga ze niet helpen om dat geheim te houden.' Kort na die zitting maakte een verdachte een eind aan zijn leven.

De zaak in Valkenburg kwam aan het rollen toen de politie in oktober een inval deed in hotel Botterweck in Valkenburg, na een tip van de vader van het meisje. In het hotel zou zij seks hebben gehad met tientallen mannen, na bemiddeling door de 21-jarige 'loverboy' Armin A. Op A.'s telefoon vonden agenten een klantenlijst en in het hotel lagen gebruikte condooms.

Hotel Botterweck in Valkenburg.Beeld Marcel van den Bergh

Verwerpelijk

Ivo van den Bergh, advocaat van twintig verdachten in de zaak, noemt de 'agressieve' manier van handelen van het OM verwerpelijk. 'De psychische druk opvoeren, belangen die voor mensen zo groot zijn op het spel zetten - dat is een heksenjacht.'

Van den Bergh verwacht een andere houding van justitie: 'We weten niet hoe deze mannen in hun schoenen stonden, maar ik zou het raar vinden als het OM volhoudt dat hun dreigementen en deze zelfmoorden niet samenhangen.' Advocaat Arthur Vonken, die Armin A. vertegenwoordigt, ziet een 'causaal verband' tussen de 'publiciteitsdrang' van justitie en de zelfmoorden. 'De officier heeft geroepen: pak ze maar op. Daarbij heeft hij zich niet gerealiseerd dat hij huwelijken en privésituaties overhoop zou gooien.'

Het OM in Limburg voelt zich allerminst verantwoordelijk voor de zelfmoorden. 'Wij betreuren dit, maar uiteindelijk is het een persoonlijke keuze', aldus persofficier Martina Bijker. 'We kunnen niet in het hoofd kijken van iemand die zelfmoord heeft gepleegd.' Van een heksenjacht wil ze niets weten. 'Ik heb ook het woord razzia al gehoord. Jammer dat de advocaten het zo brengen.'

Ongenuanceerd

Volgens Bijker zijn de uitlatingen van zaaksofficier Van Kuppeveld ongenuanceerd in de pers naar buiten gebracht. 'Verdachten worden eerst gebeld door de politie. Geven ze daar geen gehoor aan, dan staat de politie op de stoep. Dat is de standaardprocedure en zo heeft de officier het ook gezegd.'

Justitie zoekt de oorzaak voor de zelfmoord in de persoonlijke sfeer, zegt Bijker. 'Verdachten van seks met een minderjarig meisje zullen dat niet snel vertellen aan familie of vrienden. Ik kan me voorstellen dat ze daar last van hebben.' Om nieuwe zelfmoorden te voorkomen, geeft het OM verdachten voortaan de mogelijkheid na een verhoor onmiddellijk met een psychisch hulpverlener te praten.

De suggestie dat het Openbaar Ministerie verantwoordelijk is voor de zelfmoord van twee verdachten gaat hoogleraar strafrecht Henny Sackers te ver. 'Het OM heeft met zijn uitspraken druk willen uitoefenen op de hoerenlopers om zich te melden.' Dat is niet per definitie onoorbaar, meent hij. 'Die druk kan proportioneel zijn. Het zou anders zijn als de politie daadwerkelijk bij de verdachten op de stoep had gestaan.'

Of het OM verantwoordelijk is te houden voor de zelfmoorden, zal volgens Sackers waarschijnlijk nooit duidelijk worden. 'Disproportionele druk zou aan de orde kunnen komen in de strafzaak van de verdachten. Maar die stopt op het moment dat iemand overlijdt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden