Tweede Kerstdag is voetbaldag, geen familiedag

Voetbal op Tweede Kerstdag? In Nederland kwam het nooit van de grond, Engeland koestert zijn 'Boxing Day'. 'Daar is het een voetbaldag, geen familiedag.'

Beeld epa

'Boxing Day?' Meteen schiet de stem van John van Zweden een octaaf omhoog. 'Man, dat is de mooiste dag van het jaar', zegt de 52-jarige mede-eigenaar van de Engelse voetbalclub Swansea City. 'Als 17-jarige jongen ging ik al naar Londen, drie wedstrijden achter elkaar bezoeken.'

Boxing Day is het Engelse equivalent van Tweede Kerstdag en dankt zijn naam aan de traditie om op die dag de kerstkist, box in het Engels, te openen waarin mensen cadeautjes voor de armen stopten. Boxing Day is ook de dag waarop in Engeland steevast de bal rolt. Veel fans kwamen op 26 december, aan de hand van hun vader, voor het eerst in een voetbalstadion. Boxing Day wordt ook gezien als de vreedzaamste dag in het voetbal. Zelfs in de beruchte jaren '80, toen hooligans regelmatig huishielden in de stadions, bleef het op 26 december meestal rustig.

66 doelpunten

Voetballen op Tweede Kerstdag gebeurde in Engeland al in 1860. Sheffield FC (van 1857) en Hallam FC (van 1860) speelden toen tegen elkaar op Sandygate Road, in wat de eerste clubwedstrijd ooit was. Vandaag de dag speelt zowel Hallam FC als Sheffield FC in de lagere regionen van het Engelse voetbal, maar voetbal op Boxing Day is een diepgewortelde traditie geworden.

Wedstrijden op die dag zijn spectaculairder dan normaal, zo wil het verhaal. Onbetwist hoogtepunt is de editie van 1963, toen er op Boxing Day maar liefst 66 doelpunten vielen in de hoogste Engelse divisie.

'Als het even kan probeert, de Engelse voetbalbond een derby te plannen', zegt Arjan de Zeeuw (44), die twaalf jaar in Engeland speelde, voor clubs als Barnsley, Wigan Athletic en Portsmouth. 'Dat maakt die dag nog bijzonderder.'

Voetbaltoeristen nemen voor Boxing Day het vliegtuig naar Engeland, kijkcijfers rijzen de pan uit. In het seizoen 2011/12 waren de wedstrijden voor zes thuis spelende clubs de best bezochte van het hele jaar. Commercieel gezien is Boxing Day dus ook een succes. De Zeeuw: 'Meestal wordt er rond die tijd een nieuw uitshirt op de markt gebracht. Mensen denken: dat is dan weer een mooi cadeautje voor onder de kerstboom. Zo gaat dat in Engeland.'

John van Zweden is mede-eigenaar van Swansea City. Beeld Aubrey Wade

Familieverplichtingen

Niet iedereen is in zijn nopjes met Boxing Day. Naarmate steeds meer buitenlandse trainers in Engeland werken, mensen die niet besmet waren met het Boxing Day-virus, klinkt steeds vaker en luider de wens om met Kerst vrij te zijn vanwege de volle speelkalender en familieverplichtingen. 'Ik heb een vrouw, kinderen en kleinkinderen, maar die kan ik met Kerst niet zien', zei Louis van Gaal onlangs.

Als 'familieman' begrijpt De Zeeuw de coach van Manchester United wel. 'Als ik met Kerst de deur achter me dicht trok en de beteuterde gezichten van mijn kinderen zag, dacht ik ook weleens: kon ik maar thuisblijven. Daartegenover staat dat de sfeer in de stadions ongeëvenaard is. Mensen zijn vrij, wensen elkaar een gelukkige Kerst. Dat schept een band. Bij Barnsley zaten fans zelfs uitgedost als Viking of zeemeermin in het stadion. Het leken wel vrijgezellenfeesten.

Swansea City-eigenaar Van Zweden: 'Er is echt niemand die loopt te zaniken, ook de spelers niet.' Daarom snapt hij Van Gaal niet. 'Boxing Day is een voetbaldag, dat weet iedereen. Zijn uitspraken zijn een belediging voor de Engelse voetbalfan. Ga dan in een ander land werken. Van Gaal moet beseffen dat het voetbal niet van de managers is, maar van het volk.'

Mark Noble is middenvelder van West Ham United Beeld Getty

Perspectief

Het sluit aan bij de opvatting van Mark Noble, middenvelder van West Ham United, die over spelen met Kerst opmerkte: 'Denk eens aan de soldaten in Afghanistan of Irak. Zij kunnen ook niet bij hun families zijn. De kogels vliegen om hun oren, terwijl wij wedstrijden spelen in de Premier League. Je moet het in het juiste perspectief zien.'

Tijdens deze editie van Boxing Day staan er twee derby's op het programma in Londen: Chelsea-West Ham United en Arsenal-Queens Park Rangers. Manchester United speelt thuis tegen Newcastle United, Swansea City neemt het in eigen huis op tegen Aston Villa. De Zeeuw zal die duels niet zien. Hij zit vrijdag met zijn kinderen gezellig rond de kerstboom. 'Zij hebben me vaak genoeg moeten missen.'

Van Zweden doet het anders. Die heeft zijn gezin naar het kerstcircus gestuurd. Hij kijkt op Boxing Day nog altijd drie wedstrijden achter elkaar, al is het dan tegenwoordig via de tv. 'Dat is de enige concessie die ik doe aan mijn familie. Op tweede kerstdag kijk ik van 13.00 uur 's middags tot 21.00 uur 's avonds voetbal. Daar komt niets of niemand tussen.'

Het volledige programma voor Boxing Day: Chelsea-West Ham, Swansea City-Aston Villa, Burnley-Liverpool, Crystal Palace-Southampton, Everton-Stoke City, Leicester City-Tottenham Hotspur, Sunderland-Hull City, West Bromwich-Manchester City, Manchester United-Newcastle, Arsenal-Queens Park Rangers.

Nederlands verzet tegen kerstvoetbal

In Nederland werd er in 2008 voor het laatst met Kerst gevoetbald. 'We willen mensen een leuk alternatief bieden voor de meubelboulevard of een wandeling in het bos', zei directeur Frank Rutten van de Eredivisie NV in 2005. Het initiatief voor een Boxing Day in de polder stuitte op weerstand bij de clubs en lokale autoriteiten.

'Het zal er hier waarschijnlijk nooit meer van komen', verwacht John van Zweden, mede-eigenaar van Swansea City. 'In Nederland lopen clubs al te mekkeren als ze twee keer in de week moeten spelen. In Engeland is Tweede Kerstdag een voetbaldag, bij ons een familiedag. Die cultuur verander je niet.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden