Tweede Kamervoorzitter Arib maakt grote kans op doorstart, maar verrassing niet uitgesloten

Voor Khadija Arib breekt met het aantreden van de nieuwe Tweede Kamer een spannende week aan: kan zij, ondanks de verkiezingsdreun voor haar PvdA, voorzitter van de Tweede Kamer blijven? Dat zij zelf wil is zeker. Maar wat gebeurt er als zich een aansprekende tegenkandidaat meldt?

Tweede Kamervoorzitter Khadija AribBeeld anp

Het proces rond de voorzittersverkiezing begint vandaag: de oude Tweede Kamer, voor het laatst bijeen, stelt een profielschets op. Donderdag maakt de Kamer in nieuwe samenstelling het profiel definitief. Vanaf dan kan ieder Kamerlid individueel solliciteren. De brieven die sollicitanten schrijven zijn openbaar, de verkiezing volgende week woensdag ook. Alleen de schriftelijke stemming, eventueel in meerdere ronden, is geheim.

Arib heeft steeds laten weten op haar post te willen blijven. Zij volgde in januari vorig jaar tussentijds Anouchka van Miltenburg (VVD) op, die als een van de slachtoffers van de bonnetjesaffaire vroegtijdig vertrok. Ook los daarvan was op haar functioneren kritiek, omdat zij de Kamer niet altijd in de hand had.

Grote kans

Onder Arib gaat dat stukken beter. Zij zal zeker solliciteren en maakt grote kans. Als eerste voorzitter van Marokkaanse komaf vervult zij inmiddels een voorbeeldfunctie in de samenleving, vergelijkbaar met die van burgemeester Ahmed Aboutaleb in Rotterdam. Ze stond niet voor niets op nummer 2 op de PvdA-lijst - in 2012 nog op nummer 30. Helaas voor de PvdA was niettemin de uitslag historisch slecht: de partij bleef op 9 (komend van 38) zetels steken.

Daar dreigt oor de PvdA-fractie, die Arib overigens steunt, wel een organisatorisch probleem. Een kleine fractie van negen die een lid permanent kwijt is, moet met acht man veel parlementair handwerk opknappen. Waarbij geldt dat voorlopig ook nog eens vier van hen tot de demissionaire bewindslieden behoren: Lodewijk Asscher, Jeroen Dijsselbloem, Sharon Dijksma en de met voorkeursstemmen gekozen Lilianne Ploumen.

Kamervoorzitter Arib.Beeld anp

Bij de fracties van VVD en CDA zijn geen plannen bekend om iemand kandidaat te stellen. Maar dat zegt niet alles. Ieder lid mag dat individueel beslissen, dus een verrassing is nooit uitgesloten. Arib is daar zelf een voorbeeld van. Zij kandideerde zich op het laatste moment, terwijl Roos Vermeij de kandidaat van de fractie was. In 2002 passeerde Frans Weisglas (VVD) fractiekandidaat Annemarie Jorritsma.

D66 heeft de rijen gesloten en zegt nu al expliciet niemand kandidaat te stellen. De partij steunt Arib, omdat ze het goed doet. GroenLinks kiest dezelfde lijn.

Martin Bosma

Een gewaardeerd plaatsvervangend Kamervoorzitter is PVV-Kamerlid Martin Bosma. Hij kandideerde zich de vorige keer en zou dat nu weer kunnen doen. Probleem voor hem is dat de voorzitter niet alleen vergaderingen leidt, maar ook het parlement naar buiten toe vertegenwoordigt. Veel Kamerleden vinden dat een ingewikkelde positie voor een afgezant van de PVV, nu deze partij de afgelopen periode verder is geradicaliseerd en standpunten verkondigt die strijdig zijn met artikel 1 van de Grondwet.

Gevraagd naar zijn plannen antwoordde Bosma dinsdag op voor hem karakteristieke wijze: 'Ik weet het niet, het is een vraag die veel gesteld wordt op het moment.'

Martin Bosma, Kamerlid voor de Partij van de Vrijheid (PVV).Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden