nieuwsOnderzoeksraad voor Veiligheid

Tweede Kamer wil hoorzitting over druk Boeing op Turkish Airlines-onderzoek

De Tweede Kamer wil een hoorzitting over de druk die Boeing uitoefende op de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) na de crash van het Turkish Airlines-vliegtuig bij Schiphol in 2009. Aanleiding is het bericht dat de rol van Boeing in het OVV-rapport over de ramp zou zijn afgezwakt.

De Boeing 737 van Turkish Airlines bij Schiphol na de crash.Beeld ANP

Onder meer Boeing zelf, de toenmalige OVV-voorzitter Pieter van Vollenhoven en hoogleraar Sidney Dekker, die aan het onderzoek meewerkte, moeten zo snel mogelijk worden opgetrommeld, vindt D66-Kamerlid Jan Paternotte. In ieder geval VVD, CDA en GroenLinks scharen zich achter zijn oproep. Daarmee is er een Kamermeerderheid voor de hoorzitting.

De New York Times schreef maandag dat de Onderzoeksraad in 2010 een deelstudie van Dekker uit de publiciteit hield. Dat zou zijn gebeurd op aandringen van Boeing en Amerikaanse luchtvaartinspecteurs. In de deelstudie beschuldigde Dekker de vliegtuigfabrikant ervan de aandacht voor ‘tekortkomingen in het ontwerp’ te hebben afgeleid door te stellen dat piloten beter moesten opletten.

Volgens de krant zou de OVV in plaats daarvan de schuld op de piloten hebben afgeschoven. Zij negeerden belangrijke signalen dat iets grondig misging bij het landen op Schiphol. Daardoor stortte het vliegtuig van Turkish Airlines neer en kwamen negen passagiers om.

Nodige fantasie

Dinsdag ontkent zowel de OVV als Pieter van Vollenhoven dat het rapport onder grote druk is aangepast. ‘Alle gegevens komen uit de zwarte doos van het vliegtuig, je kunt precies zien wat daar gebeurd is’, zegt de voormalig voorzitter. Hij wijst op het rapport, waarin staat beschreven hoe een van de hoogtemeters kapot ging en het reservesysteem de besturing van de Boeing niet automatisch overnam. ‘Er waren twee problemen: een technisch mankement, en een menselijk tekort.’

Van Vollenhoven spreekt tegen dat Boeing gevraagd heeft om aanpassingen aan het rapport of het weglaten van de deelstudie van Dekker. ‘Daar moet je de nodige fantasie voor hebben. Een beetje merkwaardig, voor zo’n krant.’ Voor de OVV was het in die tijd geen gewoonte om onderliggende onderzoeken te publiceren. ‘Dat meneer Dekker hier na tien jaar nog mee komt, is een beetje laat.’

Niet geleerd

De hernieuwde interesse in de Turkish Airlines-crash uit 2009 komt door de opvallende gelijkenissen met de vliegrampen met Boeings in 2018 en 2019. Twee toestellen van het type 737 Max stortten neer in Indonesië en Ethiopië, met in totaal 346 doden tot gevolg. Net als in 2009 leidde een defect in een enkel onderdeel tot een verstoring van het hele systeem.

Het kan zijn dat Boeing niets met de aanbevelingen uit het OVV-rapport heeft gedaan, zegt de huidige voorzitter Jeroen Dijsselbloem tegen het ANP. Zo moest Boeing een betere procedure ontwikkelen voor een overtreksituatie, als een toestel zijn draagvermogen verliest. Toch bleek na de rampen met de 737 Max dat Boeing er bij de Amerikaanse luchtvaartautoriteit op had aangedrongen de verwijzing naar het anti-overtreksysteem uit de pilotenhandleiding te schrappen.

Mogelijk is het zo dat hetzelfde probleem zich weer heeft voorgedaan bij Boeing’, aldus Dijsselbloem. ‘Waarom heeft Boeing deze les dan niet fundamenteel geleerd?’ De OVV houdt de onderzoeken naar de nieuwe rampen  nauwlettend in de gaten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden