Tweede Kamer wil drastische maatregelen tegen asielstroom

In de aanloop naar de Europese top van volgende week, voert een groeiend deel van de Tweede Kamer de druk op. Een meerderheid vindt inmiddels dat de huidige asielinstroom de 'draagkracht' van de samenleving overvraagt en dat het kabinet onorthodoxe maatregelen niet langer moet schuwen om de immigratie te stoppen. Desnoods in nationaal of West-Europees verband.

Staatssecretaris Klaas Dijkhoff en premier Mark Rutte in overleg tijdens het asieldebat. Foto anp

In navolging van Wilders' PVV hield regeringspartij VVD donderdag in het asieldebat in de Tweede Kamer nadrukkelijk de optie open dat de Nederlandse grenzen dicht gaan als de Europese onderhandelingen met Turkije in de komende weken niet genoeg opleveren en de EU er niet snel in slaagt de Europese buitengrenzen beter te bewaken. 'Dan moeten we verder kijken', aldus fractieleider Zijlstra. 'Ik sluit niets uit.'

De laatste keer dat de fractievoorzitters met de premier over de asielkwestie debatteerden was alweer enige maanden geleden. Donderdag bleek hoe snel sindsdien het kamp is gegroeid dat aandringt op 'drastische maatregelen'. PVV-leider Wilders viel op met de nadruk die hij legde op de veiligheid van de oorlogsvluchtelingen. 'Het is niet dat mensen een hekel hebben aan asielzoekers. Het is niet dat ze vinden dat die mensen geen recht hebben op een veilig onderkomen (...) Ze verdienen een safe haven. Ze verdienen veiligheid. Maar niet hier. Het moet in de regio.'

Dat vindt ook de VVD. Het geduld van fractieleider Zijlstra is bijna op. 'Gaan de afspraken met Turkije werken?', vroeg hij aan Rutte. 'Wanneer schakelen we door naar andere maatregelen? We gaan kijken wat nodig is. Dat is heel helder.'

VVD-leider Halbe Zijlstra. Foto anp

'Richting nul'

Volgende week staat de volgende Europese top over het asielbeleid op de agenda. Daar zijn alle inspanningen van tijdelijk EU-voorzitter Rutte op gericht. Twee weken later verloopt de door hem zelf gestelde deadline en moet het aantal immigranten dat Griekenland bereikt 'substantieel' zijn gedaald, 'richting nul'.

Woensdag nog toonde hij zich enthousiast over de inspanningen van Turkije om de grenzen beter te bewaken en presenteerde hij cijfers waarin een aanmerkelijke daling te zien zou zijn van 'enkele duizenden' naar 'enkele honderden' immigranten per week via de Egeïsche zee. Donderdag temperde hij dat enthousiasme weer: 'Eén zwaluw maakt nog geen zomer. We zien de aantallen nu weer stijgen. Maar de Turken nemen veel initiatieven. Ze zijn echt bezig om bijvoorbeeld op de stranden in te grijpen en het verdienmodel van de mensensmokkelaars te doorbreken (....) Dat geeft vertrouwen dat we op de goede weg zijn.'

'Hou op met de Turkse route'

Rutte beklemtoonde nog eens dat Europese landen geen vluchtelingen uit Turkije 'gereguleerd' zullen opnemen als Turkije de ongereguleerde instroom niet stopt. 'Mijn politieke taxatie is dat dit deel van Europa een nieuwe voorjaarspiek in de instroom niet meer aan kan.'

Rutte onderschrijft het bestaan van de optie van PvdA-leider Samsom, die onlangs voorstelde dat een kopgroep van West-Europese landen gezamenlijk de grenzen sluit en alleen nog 'gereguleerd' asielzoekers gaat opnemen. Maar de premier benadrukt dat het nog niet zover is. 'Als het niet lukt met Turkije, zullen we naar andere oplossingen moeten kijken. Maar ik ga nu niet de vlag strijken. Het zou onverstandig zijn om nu te zeggen: dit werkt niet, we gooien de grenzen dicht.'

De Kamer verliest intussen in rap tempo het geloof in de bereidwilligheid van de Turken. Partijen als VVD, PVV, CDA en SGP hebben er weinig vertrouwen meer in dat de Turkse president Erdogan echt z'n best doet om in te grijpen. 'De premier loopt aan de leiband van Turkije. Hij toont geen leiderschap', aldus CDA-leider Buma. 'Natuurlijk moeten we zorgen voor ontheemden op de vlucht, maar we zijn ook verantwoordelijk voor de orde en de rust in onze eigen samenleving en het welzijn van onze bevolking.' En Wilders: 'Hou op met die Turkse route. Het gaat niet lukken, wat u ook probeert.'

Meer over