Tweede Kamer valt Rutte bij over 'Oorlog met IS'

'Wij zijn in oorlog met IS.' De reactie van premier Mark Rutte op de aanslagen in Parijs, met name de term 'oorlog', baarde internationaal opzien. Maar partijen in de Tweede Kamer vielen hem bij.

Rutte tijdens de persconferentie naar aanleiding van de aanslagen in Parijs.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

'IS is onze vijand, daarmee zijn we in oorlog, niet met een geloof of de islam', zei Rutte zaterdagmiddag na afloop van extra kabinetsberaad over de reactie op de aanslagen in Parijs. Instellingen die betrokken zijn bij de veiligheid in Nederland 'zijn in verhoogde staat van paraatheid gebracht', kondigde Rutte aan. Vooral voor verkeer van en naar Frankrijk is de grensbewaking 'opgeschaald en geïntensiveerd', ook op Schiphol en treinstations. Reizigers naar Frankrijk krijgen het advies 'waakzaam' te zijn.

Partijen in de Tweede Kamer billijken het gebruik van het woord 'oorlog', al loopt de duiding van de betekenis ervan uiteen. Volgens het CDA-Kamerlid Raymond Knops maakt het goed duidelijk dat de strijd tegen IS dichtbij is. 'We moeten hiermee dealen, je kunt niet langs de zijlijn staan.' De PvdA'er Michiel Servaes vindt het woord oorlog eerder een constatering: 'We bombarderen IS in Irak, dus zijn we met hen in oorlog.'

Volgens Servaes en Rutte zelf heeft de premier het woord eerder gebruikt, maar in januari zei de premier naar aanleiding van de aanslagen op Charlie Hebdo: 'Die term zou ik nooit overnemen. Ik kies voor andere woorden: wij zijn in strijd met extremisten.' In zijn uitgebreide overzicht van reacties op de aanslagen, pikte het internationale persbureau Reuters Ruttes uitspraak 'at war' eruit.

Teruglezen Volkskrantdebat - Van Aartsen: 'Afzetten tegen salafisten en Wilders'

Bij het programma de Volkskrant op Zondag waren vandaag de burgemeesters van de vier grote steden te gast. Jozias van Aartsen (Den Haag), Ahmed Aboutaleb (Rotterdam), Eberhard van der Laan (Amsterdam) en Jan van Zanen (Utrecht) gingen in de Rode Hoed in Amsterdam in gesprek met Remco Meijer en Martin Sommer van de Volkskrant. Aanvankelijk zou de middag draaien om het nieuwe hippe imago van de burgervader, maar na de aanslagen in Parijs komt de focus ook sterk daarop te liggen. Lees ons liveblog van het debat hier terug.

Intensievere oorlog

Dat politieke partijen van links tot rechts Ruttes woordkeus steunen, laat zien hoezeer ze vinden dat de daders van het bloedbad in Parijs moeten worden aangepakt. Nederland moet niet stoppen met het bombarderen van IS uit vrees voor een soortgelijke aanval in eigen land. De stemming in politiek Den Haag is eerder dat 'de oorlog' tegen IS moet worden geïntensiveerd.

Tot dusver vindt die strijd alleen in Irak plaats, waar Nederlandse F-16's sinds september vorig jaar IS bombarderen. Frankrijk doet dat ook boven Syrië - de aanslagen in Parijs zouden juist daarvoor een vergelding zijn. Het kabinet praat al maanden over de vraag of Nederland IS ook in Syrië moet bombarderen. Of 'Parijs' daaraan iets verandert, daarover liet premier Rutte niets los.

Dit is niet waar over de aanslagen in Parijs

'BREAKING' maakt CNN France er op vrijdagavond laat van. 'Nouvelles fusillades dans le quartier des Halles, au Louvre et au Centre Pompidou' - nieuwe schietpartijen bij winkelcentrum Les Halles, bij het Louvre en bij Centre Pompidou. Het levert vele duizenden retweets op, die op hun beurt weer vele malen worden herhaald. France Info en Europe 1, Franse nieuwszenders, komen met dezelfde informatie. Paniek bij de volgers: 'Putain, putain', 'May God help us.' (+)

In de Tweede Kamer was in september de kleinst mogelijke meerderheid van de Tweede Kamer vóór uitbreiding van de bombardementen naar Syrië. VVD en CDA waren voor, PvdA en D66 tegen. Sindsdien sloeg IS niet alleen in Parijs toe, maar liet ze naar alle waarschijnlijkheid ook een Russisch chartervliegtuig ontploffen en pleegde ze zelfmoordaanslagen in Beiroet. Nu zeggen de vier partijen dat Nederlandse deelname in Syrië dichterbij is gekomen.

Allevier benadrukken wel dat dit alleen in coalitieverband kan. Daarbij is de blik nadrukkelijk gericht op Rusland en Turkije. De complicatie is dat beide landen in Syrië volgens de Tweede Kamer juist niet IS, maar respectievelijk de rebellen die strijden tegen de Syrische president Assad en de Koerden bestrijden.

'IS zaait moord en verderf in onze binnensteden', zegt het VVD-Kamerlid Han ten Broeke. 'Dus moeten ze ook worden aangepakt waar ze nog het sterkst zijn: in Syrië. Maar wel in coalitieverband.' De PvdA'er Servaes heeft 'geen principiële bezwaren', maar stelt deelname aan een coalitie met mogelijk ook Iran en Saoedi-Arabië als voorwaarde. 'Ik hoop, hoe wrang ook, dat de aanslagen in Parijs, Beiroet en op het Russische vliegtuig zo'n coalitie dichterbij hebben gebracht.'

Het Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma van D66 ziet wat dat betreft 'een lichtpuntje' in de besprekingen in Wenen waar de landen die een coalitie moeten vormen met elkaar in gesprek zijn over een politieke oplossing voor Syrië.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden