Commentaar

Tweede Kamer terecht bezorgd over nieuwe inlichtingenwet Plasterk

De broodnodige modernisering van de inlichtingenwet kan niet zonder effectieve waarborgen.

Ronald Plasterk. Beeld anp

De nieuwe inlichtingenwet, deze week behandeld in de Tweede Kamer, krijgt grote gevolgen: het internetverkeer kan straks op grote schaal worden afgetapt en geanalyseerd op patronen en interacties. De inlichtingendiensten willen ook kunnen hacken 'via derden' die dezelfde server gebruiken als een verdachte. Minister Plasterk, gesteund door een welwillende meerderheid, wordt niet moe te benadrukken hoe noodzakelijk die ruimere bevoegdheden zijn. Sinds de herziening van 2002 is de wereld veranderd. Nu mag alleen het draadloze verkeer in 'bulk' worden onderschept. Aangezien 90 procent van de communicatie tegenwoordig via de kabel gaat, slaat dat nergens meer op.

Tegenover hem staan de sceptici, D66 voorop, die ongelukken voorzien: ook zij dringen aan op aanpak van terroristen, maar vrezen de alwetende overheid. Dat is niet zomaar een angstbeeld, gelet op de praktijk. In 2014 nog stelde toezichthouder CTIVD dat het nu al te vaak misgaat. Onderschepte bulkinformatie wordt zonder deugdelijke motivering onderzocht, mensen uit de omgeving van verdachten worden afgeluisterd zonder de juiste bevoegdheid.

Geen wonder dat Plasterk argwaan oproept. Die richt zich op drie hoofdlijnen. Eén: onderschepte gegevens van argeloze Nederlanders mogen straks 'als bijvangst' liefst drie jaar lang worden bewaard. In die periode kunnen ze ook met buitenlandse diensten worden gedeeld. Twee: er komt weliswaar een 'toetsingscommissie' die zoekacties vooraf moet goedkeuren, maar experts betwijfelen hoe sterk de positie van die commissie zal zijn zodra de diensten een beroep doen op de nationale veiligheid. De Raad van State waarschuwt dat de controle in de praktijk 'marginaal, abstract en onvoldoende effectief' zal zijn. Drie: hoe zit het met de rechtszekerheid van burgers die de dupe worden van misbruik van hun gegevens en daarover hun recht willen halen?

Dit zijn terechte zorgen, die inmiddels door het kritische deel van de Kamer in amendementen zijn verwerkt. Als Plasterk verstandig is, gaat hij daar nu niet aan voorbij. Als is het maar omdat hij anders later dit jaar in de Eerste Kamer - waar privacy- en rechtsbescherming nog veel zwaarder wegen - van een koude kermis thuis kan komen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden