Nieuws

Tweede Kamer krijgt er een hoofdpijndossier bij: verbouwing van het eigen Binnenhof

Het Binnenhof in Den Haag: in vijfenhalf jaar moet al het achterstallig onderhoud worden ingehaald. Beeld Foto Raymond Rutting / de Volkskrant

‘Sober en doelmatig’ was het idee achter de renovatie van het Binnenhof. Maar nu merkt de Tweede Kamer zelf hoe lastig het is budget en planning onder controle te houden.

Ruw ontwaakt de Tweede Kamer uit de droom van een rimpelloze renovatie van het Binnenhof. Stap voor stap raakt de controleur van de macht, vaak kritisch over ontsporende bouwprojecten, nu zelf verstrikt in een wereld waar aannemers, ingenieurs en architecten de dienst uitmaken. Bovenal blijkt de controleur als gebruiker, wat hij ook is, veeleisend te zijn. In een Kamerdebat donderdag verzuchtte SP-Kamerlid Sandra Beckerman over haar ongemakkelijke positie: ‘Ik voel me een VAR zonder scherm’, doelend op een videoscheidsrechter die op basis van camerabeelden bepaalt wie er gelijk heeft.

In 2015 koos het kabinet, met instemming van het parlement, voor de goedkoopste optie om het Binnenhof te renoveren. Door tussen zomer 2020 en Kerstmis 2025 het historisch hart van Den Haag geheel te ontruimen, kan in 5,5 jaar tijd al het achterstallig onderhoud worden ingehaald. Kosten: 475 miljoen, waarvan 70 procent om veelal onzichtbare gebreken te verhelpen (brandveiligheid, loodgieterwerk, bekabeling, liften) en 30 procent voor enkele vernieuwingen (zoals verplaatsing van de Kamerentree voor bezoekers).

Financiële spanning

‘Sober en doelmatig’ is sindsdien het adagium. De Tweede Kamer verhuist naar het vroegere ministerie van Buitenlandse Zaken; de Eerste Kamer en de Raad van State gaan naar het Lange Voorhout, en Algemene Zaken naar het Catshuis. Verhuiskosten voor deze vier bewoners zijn inbegrepen in het budget. Zo wordt belastinggeld doelmatig besteed en mogelijke toorn van de kiezer over ‘een megalomaan budget’ (in de woorden van PVV-Kamerlid Alexander Kops) gepareerd, was het idee.

Vier jaar later blijkt alles een slag anders te lopen. Eind februari schreef verantwoordelijk staatssecretaris Raymond Knops (Binnenlandse Zaken, CDA) in een brief aan de Kamer dat er ‘financiële spanning op het budget’ staat. Dat is ambtelijke taal voor: het wordt duurder. Het was bovendien pas de tweede rapportage aan de Kamer over het renovatieproject. Reden: de operatie ligt achter op het tijdschema.

Hier wreekt zich dat de hele onderneming toch ingewikkelder is geworden dan gehoopt. De vier genoemde bewoners van het Binnenhof hebben zich verenigd in de Bestuurlijke Stuurgroep Renovatie Binnenhof. Die overlegt met het Rijksvastgoedbedrijf (de vroegere Rijksgebouwendienst, beheerder van de historische gebouwen) om te komen tot een Voorontwerp voor de renovatie. Dat had in september klaar moeten zijn, maar komt nu in juni.

Artist's impressions van de Tweede Kamer tijdens de verbouwing, in het voormalige gebouw van Buitenlandse Zaken. Beeld Powerhouse Company

Palmentuin

Het AD reconstrueerde eerder deze week wat zich de afgelopen tijd achter de schermen heeft afgespeeld. Het door het Rijksvastgoedbedrijf in de arm genomen bureau DOK Architecten blijkt plannen te hebben gemaakt die het uitgangspunt ‘sober en doelmatig’ in de ogen van beide Kamervoorzitters ver voorbij zouden gaan. Waaronder een trappenhuis in de Eerste Kamer op de plek waar nu de centrale hal met glas-in-loodplafond zit, een palmentuin in de hal van de Tweede Kamer en een grondige gedaantewisseling voor de Oude Zaal.

De ideeën voor de senaat zijn inmiddels afgeschoten. Knops zei tijdens het debat dat met Algemene Zaken, Raad van State en Eerste Kamer nu overeenstemming is over de uitgangspunten. Maar met de Tweede Kamer nog niet. Daar speelt een andere, complicerende factor: de vier petten die de Kamer draagt.

De Tweede Kamer laat haar gebruikers (Kamerleden, ambtenaren en fractiemedewerkers) vertegenwoordigen in de Bouwbegeleidingscommissie (BBC). De vergaderingen van deze BBC zijn niet openbaar. De renovatie is een geheim project vanwege bijbehorende veiligheidsmaatregelen. Er worden wel geanonimiseerde verslagen van de bijeenkomsten gemaakt. Daaruit blijkt dat van alles ter sprake komt, van de akoestiek in het restaurant tot de mogelijkheid van à la carte koken.

De BBC adviseert aan het presidium, het dagelijks bestuur van de Tweede Kamer, dat weer is vertegenwoordigd in de Stuurgroep. Maar er is ook de vaste Kamercommissie die Knops moet controleren, waarbij sommige Kamerleden – zoals Beckerman – zowel lid zijn van de BBC als van de vaste Kamercommissie. Die commissie heeft ook weer allerlei extra eisen aan de renovatie gesteld, vooral op het gebied van duurzaamheid.

Knops waarschuwde donderdag dat aanvullende eisen (‘exogene variabelen’) aanvullend budget vergen, maar wilde geen bedragen noemen. Bovendien is de 475 miljoen gebaseerd op het prijspeil van 2015 – het is vrijwel zeker dat geen enkele aannemer in een booming bouwmarkt anno 2020 voor dat geld aan de klus zal beginnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden