NieuwsStraat van Hormuz

Tweede Kamer blij met Europese mini-missie naar Hormuz

In een opmerkelijk tam debat heeft een ruime meerderheid van de Tweede Kamer ingestemd met deelname aan een Europese maritieme missie in de Straat van Hormuz. Deze bestaat tot dusver uit een Frans en een Nederlands fregat. De meeste partijen zijn verguld over de afstand tot de Amerikaanse missie en hebben weinig zorgen over de risico’s.

Het marienfregat Zr.Ms. De Ruyter vertrekt naar de Egeïsche Zee. Daar gaat het schip onder NAVO vlag mensensmokkelnetwerken in kaart brengen.Beeld ANP

‘We willen onze rol spelen’, aldus minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok over de reden van de maritieme missie, die is gericht op waarneming en de-escalatie. Volgens Blok gaat van het fregat een afschrikwekkende werking uit tegen nieuwe aanvallen op schepen, omdat het in kaart kan brengen wie waar actief is. Het luchtverdedigings- en commandofregat kan zichzelf goed verdedigen, verzekert minister van Defensie Ank Bijleveld.

Het Nederlandse fregat wordt voor zes maanden uitgezonden, daarna neemt een Deens fregat die rol over. De Nederlandse voorlopersrol zal andere Europese landen hopelijk ook tot een positief besluit aanzetten, hoopt Blok. ‘Het is een Frans initiatief, maar door onze stap kan de coalitie ook echt gaan vliegen, of beter: varen.’ Hij kan nog geen andere landen noemen, vooruitlopend op politieke besluitvorming in de hoofdsteden, maar is positief over ‘bredere steun’.

Volgens Blok geeft deelname de Nederlandse diplomatie ook het ‘recht’ invloed uit te oefenen op het ‘diplomatieke spoor’ naar Iran. Dat regionale diplomatieke overleg is een belangrijk verschil met de Amerikaanse missie, vindt Blok, al moet hij toegeven dat dit ‘diplomatieke spoor’ nog niet bestaat. Maar: ‘het feit dat we deelnemen is de kern van dit diplomatieke spoor’.

Dat Nederland gekozen heeft voor deelname aan een missie die zich onderscheidt van de Amerikaanse kan op grote steun rekenen - en niet alleen van de linkse oppositiepartijen PvdA en GroenLinks. ‘Europa moet haar geopolitieke verantwoordelijkheid nemen’, zegt Sjoerd Sjoerdsma (D66) en ook VVD en CDA kunnen zich goed vinden in het ‘nee tegen de VS’, zoals Martijn van Helvert het formuleert. ‘Een hele goede zaak.’

De enige twee aanwezige andersdenkenden in het debat zijn de SP en de PVV. Volgens Sadet Karabulut (SP) is de missie risicovol en is nog altijd niet gegarandeerd dat ‘via de achterdeur’ toch niet alsnog steun wordt gegeven aan de Amerikaanse missie. En waarom worden operationele gegevens wél gedeeld met de Amerikanen en niet met Iran, wil ze weten.

Op zijn beurt heeft Raymond de Roon (PVV) meer vertrouwen in het Amerikaanse beleid van ‘maximale druk’ op Iran. De kabinetsbrief, waarin ‘afkeer van de Amerikanen de boventoon voert’, lijkt wel geschreven door ‘een stelletje linkse activisten’. Dat de ‘Europese missie met een vriendelijk gezicht’, gelanceerd tijdens een periode van bloedige Iraanse repressie tegen de eigen bevolking, een teken van ‘appeasement-politiek’ is, spreken andere partijen tegen. Bijna de hele Kamer steunde deze week een motie die het kabinet oproept de brute Iraanse onderdrukking te veroordelen - behalve de PVV, zegt Lilianne Ploumen (PvdA).

De meeste parlementariërs maken, net als het kabinet, weinig woorden vuil aan de risico’s van het sturen van een fregat naar een van de geopolitieke brandpunten van dit moment. Volgens het kabinet zijn die risico’s laag en kan het fregat zichzelf goed verdedigen tegen bedreigingen ‘veraf en nabij’. De grote ongerustheid die tot voor kort bestond over deelname aan een Amerikaans geleide missie is als sneeuw voor de zon verdwenen nu Frankrijk leidt, al merkt Van Helvert op dat ‘de analyse over de risico’s een beetje ontbreekt’.

Alleen de Nederlandse deelname aan Instex, het Europese instrument dat beoogt toch nog enige handel met Iran mogelijk te maken in weerwil van Amerikaanse economische sancties, stuit naast de PVV op gefronste wenkbrauwen bij coalitiegenoten ChristenUnie en CDA. ‘Het betekent niet dat we kritiekloos achter Iran aanlopen’, stelt Blok hen gerust.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden