Tweede Kamer bang voor besmetting Brexit-virus

Het Binnenhof wacht gespannen af of de Britten zich donderdag losmaken van de EU. In de Tweede Kamer groeit de vrees voor het besmettingsgevaar van een Brexit, zeker nu partijen op de flanken zich al warmlopen voor een Nexit-referendum of op z'n minst een Nederlands referendum over een sterk afgeslankte EU.

Ook Roemer (SP) wil heroverweging EU-lidmaatschap. Beeld anp

'Als de Britten voor een Brexit stemmen, gaat het los in Den Haag', verwoordt het CDA-Kamerlid Raymond Knops de zorgen. 'Wilders duikt er bovenop.' Terwijl premier Rutte de Britten blijft oproepen om te blijven ('we delen de handelsbelangen maar ook dezelfde humor, de televisieseries'), probeert PVV-leider Geert Wilders het Britse debat nadrukkelijk over te hevelen naar deze kant van het Kanaal.

Woensdag hield hij in een interview met De Telegraaf opnieuw een pleidooi om ook hier een referendum te organiseren. SP-leider Emile Roemer voegde daar zijn oproep aan toe tot een herziening van de EU en het Nederlandse lidmaatschap. Hij wil een nieuw, eenvoudiger en veel kleiner EU-verdrag en vervolgens daarover een referendum.

Ook op Nederlandse bodem

Intussen waarschuwen de middenpartijen juist dat een Brexit slecht is voor de stabiliteit van Europa en de handel. Volgens het Centraal Planbureau gaat elke Nederlander er op de lange duur 1.000 euro per jaar op achteruit als de Britten vertrekken. Maar zeker zo belangrijk is de vrees dat het Britse scenario zich zal herhalen op Hollandse bodem.

'De zorgen zijn groot', aldus Kees Verhoeven van pro-Europapartij D66. 'Het wordt billenknijpen', zegt CDA-Kamerlid Knops over de gevolgen van een Brexit voor Nederland. 'Er is grote angst voor besmetting voor eenzelfde oproep in Nederland', denkt SP'er Harry van Bommel.

'Een valse oplossing'

Coalitiepartijen VVD en PvdA drukken zich genuanceerder uit, maar delen de zenuwen: 'Dat zou niet plezierig zijn', zegt VVD-Kamerlid Anne Mulder. PvdA'er Marit Maij: 'Brexit is een valse oplossing. Het spreekwoord is niet voor niks 'samen sta je sterker'.'

Het organiseren van een Nederlands referendum is niet eenvoudig, want volgens de referendumwet mag het volk zich alleen uitspreken over nieuwe wetten of verdragen. Een zogenoemde 'Nexit' valt daar niet onder, want er is geen nieuw EU-lidmaatschap om over te stemmen. Hervorming van het EU-verdrag, zoals de SP bepleit, zou wel een aanleiding geven.

Zonder zo'n hervorming zou de Tweede Kamer eerst een initiatiefwet voor een Nexit, reeds ingediend door de partij Voor Nederland (VNL), moeten aannemen. Daarvoor is geen meerderheid te vinden in de Tweede Kamer.

Een Nexit tijdens de verkiezingen

Volgens het SP-Kamerlid Van Bommel gaat het daar niet om. 'Het besmettingsgevaar is niet zozeer dat er een Nederlands referendum komt, maar dat de geest uit de fles is. Dat een Nexit onderdeel wordt van de verkiezingen in 2017.'

Op dit moment is nog maar iets minder dan de helft van de Nederlanders voorstander van het Nederlandse lidmaatschap van de EU (45 procent, volgens een peiling van EenVandaag). Maar er is ook geen grote meerderheid voor een vertrek uit de EU (48 procent).

CDA'er Knops voorziet grote politieke onrust bij een vertrek van de Britten. ' Wilders zal zeggen: en nu Nederland uit de EU!' Dat denkt D66 eveneens, maar die pro-Europa-partij ziet opmerkelijk genoeg ook voordelen van een Brexit. Verhoeven: 'Ik zie natuurlijk niet graag dat het licht uitgaat in het Verenigd Koninkrijk. Maar dan wordt misschien eindelijk duidelijk dat uit de EU stappen niet zomaar iets is. Het instorten van beurzen en sluiten van bedrijven kan heel snel gaan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden