Tweede correctie is een farce

De tweede correctie op eindexamens is een farce. Onderzoek van het Cito toont aan dat tweederde van de eindexamens havo en vwo niet volledig of helemaal niet voor de tweede keer wordt nagekeken, zoals wettelijk is voorgeschreven. Verontwaardigde docenten bevestigen dit aan de Volkskrant. Zij vinden dat deze gang van zaken fraude in de hand werkt.

AMSTERDAM - 'Onaanvaardbaar', zegt staatssecretaris van Onderwijs Sander Dekker (VVD) over de conclusies van het Cito. Maar zijn pogingen het correctiesysteem van eindexamens te veranderen, worden tegengewerkt door schooldirecties en docentenvakbonden. Docenten worden onvoldoende beloond voor het corrigeren van examenwerk, vinden ze.


Het belang van een gedegen tweede correctie is groot, omdat uit hetzelfde rapport blijkt dat veel docenten bij de eerste correctie te soepel beoordelen. Het Cito spreekt in deze context van 'strategisch-opportunistisch' nakijken. Door het Cito ingeschakelde onafhankelijke derde correctoren kwamen in alle gevallen uit op een lager cijfer. Bij sommige vakken scheelde het gemiddeld meer dan een punt.


Gemaakte eindexamens komen eerst onder ogen van de eigen docent, die ze beoordeelt aan de hand van een correctiemodel van het Cito. Daarna gaat het nagekeken werk naar de tweede corrector, een vakdocent van een school elders in Nederland. Het is de bedoeling dat ook die het werk integraal nakijkt. Als de beoordelingen uiteenlopen, moeten de docenten met elkaar overleggen.


Dat overleg vindt in werkelijkheid zelden plaats. De tweede corrector stuurt het werk vaak zonder op- of aanmerkingen terug, blijkt uit ervaringen van docenten. Soms stuurt hij een e-mailtje om te zeggen dat hij geen tijd had om ernaar te kijken of dat hij alleen een snelle steekproef heeft genomen.


Schooldirecties en docenten hebben weinig belang bij een strengere tweede correctie die zal leiden tot meer werk en in veel gevallen tot lagere cijfers. Maar nu het eindexamen vanwege de examendiefstal bij Ibn Ghaldoun onder een vergrootglas ligt, spreken critici zich uit.


'Het is regelrechte fraude', zegt filosofiedocent Paul Hirsch, die zich al jaren opwindt over collega's die te soepel nakijken en over halfbakken tweede correcties. 'Iedere docent weet dit, maar niemand spreekt erover tegen de buitenwereld. Het is een taboe.'


Het Cito-rapport verscheen eind maart, maar bleef onder de radar. In navolging van het rapport stelde staatssecretaris Dekker in een brief aan de Kamer voor om de correctievolgorde om te draaien. Eerst zou het examen door vreemde ogen worden beoordeeld en vervolgens door de eigen docent. Een ander alternatief was 'dubbelblind' nakijken: de gemaakte examens scannen en ze gelijktijdig door de eigen docent en de tweede corrector laten beoordelen.


Beide voorstellen werden afgewimpeld door schooldirecties, docenten en koepelorganisaties zoals de VO-raad en onderwijsvakbond AOb. Zij vinden dat docenten te weinig tijd hebben om examens na te kijken en te weinig worden gecompenseerd.


'De vergoeding is te mager', schreef AOb-voorzitter Walter Drescher aan Dekker. 'Er moet voldoende tijd en een duidelijke vergoeding per examenweek worden afgesproken.'


'Het is schandalig dat docenten niet behoorlijk betaald worden', zegt Klaas Heemskerk, docent Nederlands en bestuurslid van de Vereniging Levende Talen. 'Als het ministerie wil dat de tweede correctie zorgvuldig wordt uitgevoerd, is het zijn verantwoordelijkheid om daar iets aan te veranderen. Zoals het nu gaat, is het een wonder dat docenten het werk überhaupt nakijken.'


Volgens Dekker is het nakijken van examens en de tweede correctie onderdeel van het takenpakket van de docent. Hij beloofde de Tweede Kamer dat de Onderwijsinspectie vanaf volgend jaar strenger zal toezien op de gang van zaken rond de correctie van eindexamens.


pagina 8

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden