NieuwsEuropese Literatuurprijs

Twee winnaars dit jaar bij de Europese Literatuurprijs: de Schotse Ali Smith en de Senegalees-Franse David Diop

Niet één maar twee boeken winnen dit jaar de Europese Literatuurprijs, die zijn tiende editie viert. De vakjury bekroont Lente van de Schotse schrijver Ali Smith. De studentenjury kiest voor Meer dan een broer van de Senegalees-Franse David Diop.

Ali Smith, auteur van ‘Lente’.Beeld Getty Images

De prijs wordt toegekend aan de beste Europese romans die het afgelopen jaar in Nederlandse vertaling zijn verschenen. Net als de International Booker Prize, onlangs gewonnen door Marieke Lucas Rijneveld, is het niet alleen een onderscheiding voor schrijvers (10 duizend euro), maar ook voor vertalers (5.000 euro).

‘In geen tijden kwam er zo’n woedende vertelling van het Britse eiland af’, aldus de vakjury over Lente. ‘In geen tijden ook kreeg die woede vorm in zo’n ambitieuze en meeslepende roman, waarin een vlammend pleidooi voor literatuur en kunst verborgen zit.’ De vertaling van Karina van Santen en Martine Vosmaer wordt geprezen om de talloze indrukwekkende vondsten. De Britse humor komt in alle nuances tot zijn recht.

De winnende roman is onderdeel van Smiths seizoenencyclus, waarvan het laatste deel, Zomer, net is vertaald. Haar boeken zitten dicht op de actualiteit: Herfst (2016) geldt als de eerste grote Brexitroman, in het vorig jaar verschenen Lente gaat het over de migratiecrisis en de twijfelachtige praktijken in Britse uitzetcentra.

Toch heb je geen moment het idee een politiek boek te lezen. Smith schrijft erudiet en speels, ernstig en humoristisch tegelijk. Ze verwijst naar Dickens, Mansfield en Shakespeare, om vervolgens twee pagina’s haattweets op te nemen (‘En nu 140 seconden vlijmscherp realisme’). Recensent Hans Bouman, die het boek vier sterren gaf in de Volkskrant: ‘Smith vertelt niet zozeer een verhaal, maar zet een situatie neer, om van daaruit via associaties, herinneringen, fantasieën, flashbacks en flashforwards uit te waaieren en weer terug te keren.’

David Diop, auteur van ‘Meer dan een broer’.Beeld Corbis via Getty Images

Ook de studentenjury plaatste Lente op de shortlist, maar geeft de voorkeur aan de historische roman Meer dan een broer, over een Senegalese soldaat die tijdens de Eerste Wereldoorlog moet meevechten in het Franse leger. Het is een roman die ‘de lezer raakt en blijft achtervolgen’, en die ‘aanzet tot nadenken over de stemmen die de geschiedenis vertellen’. Martine Woudt vertaalt David Diops zangerige Frans met een fijn gevoel voor cadans, toon en klank.

Een tragisch, verrassend goed boek, vond Volkskrant-recensent Wineke de Boer. Volgens haar is Meer dan een broer ‘zo’n roman waarvan je zo min mogelijk moet weten voordat je eraan begint’: je kunt je het best gewoon laten meevoeren door de bezwerende stem van de verteller – ook in Woudts knappe vertaling.

Genomineerd waren verder onder meer Sally Rooneys Normale mensen, Baron Wenckheim keert terug van de Hongaarse schrijver László Krasznahorkai, SS Proleterka van de Zwitserse Fleur Jaeggy en M – De zoon van de eeuw, de Mussolini-roman van Antonio Scurati.

Crossing Border

Op zaterdagavond 7 november vindt de uitreiking van de Europese Literatuurprijs plaats tijdens het festival Crossing Border in Den Haag. Juryvoorzitters Abdelkader Benali (vakjury) en Alma Mathijsen (studentenjury) gaan in gesprek met de winnende schrijvers en vertalers. Het programma is bij te wonen voor een beperkt aantal bezoekers en te volgen via een livestream.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden