Twee pikante ontdekkingen

Er zíjn van die partijen die zich onmogelijk in één enkele rubriek laten persen. Scholma-Goeljajev is zo'n partij. Hoe Scholma dit opsluitingsduel won, liet ik vorige week zien. Vandaag behandel ik een fragment dat bij die eerste bespreking onderbelicht is gebleven.

Zie diagram 1


In de eerste diagramstand speelde Goeljajev 32...23-29. Hij had het zijn tegenstander lastiger kunnen maken met 32...14-20!!, een zet die gerechtvaardigd wordt door de remise-afwikkeling 33.30-25 24-29! 34.25x14 19x10 35.28x8 2x13 36.33x24 13-19 enz.


Natuurlijk doet wit er op de 34ste zet beter aan met 33 te slaan, maar ook in dat geval is het moeilijk een sluitende winst aan te tonen. Daarom bestaat zijn kansrijkste reactie uit 33.45-40! Zwart moet dan tussen de volgende twee verdedigingen kiezen:


1) 33...20-25 34.40-34 2-7 (absoluut gedwongen) 35.27-22! 18x27 36.31x22 13-18 (idem) 37.22x13 19x8 38.28x19(!) 24x13 39.36-31! (39...7-12) 40.31-27! en zwart wordt overspeeld.


Ik heb deze (korte) spelgang niet uitsluitend om analytische redenen onder uw aandacht gebracht. Bij mijn onderzoek naar de theoretische achtergronden van Scholma-Goeljajev deed ik namelijk twee ontdekkinkjes die domweg te pikant zijn om de lezer te onthouden. Zoals ik vorige week schreef, werden de bouwstenen van de door Goeljajev gevolgde strategie door Dibman en Georgiev aangedragen. Beiden boekten daar fraaie successen mee.


Maar soms ook liep het verkeerd af. En bij die zeldzame mislukkingen bleek een sleutelrol weggelegd voor de stand die in onze analyse na 34.40-34 optreedt. Want als we in die stelling 2 naar 3, 13 naar 8 en 15 naar 20 verplaatsen, prijkt er plotseling een positie uit Ribakov-Dibman 1980 op het bord! In die stand offerde Dibman een schijf met 34...8-12 35.27-22! 18x27 36.31x22 3-9 37.33-29 enz., maar hij kon er de partij niet mee redden.


Een andere verrassende parallel doemt op wanneer 15 naar 9 verhuist en 2 naar 8. (Aan de witte stand hoeft ook ditmaal in het geheel niets veranderd te worden.) We bevinden ons dan namelijk midden in de partij Tsjizjov-Georgiev uit het Russisch kampioenschap 2003! Omdat 34...9-14 35.27-22! onspeelbaar is, berustte Georgiev in materiaalverlies met 34...8-12 35.42-37! 9-14 36.34-29! 23x34 37.30x39 18-23 38.28-22 enz. En hoewel hij compensatie kreeg, was het toch Tsjizjov die na een lang (5x3-)eindspel zou winnen...


2) 33...24-29 (de beste verdediging) 34.33x24 20x29 35.27-22! 18x27 36.31x22.


Zie diagram 2


In het tweede diagram heeft zwart drie serieuze mogelijkheden:


2.1) 36...2-8 37.42-37! 8-12 38.30-25! 12-18 39.37-31! 18x27 40.31x22 +.


2.2) 36...29-33 37.38x9 19-23 38.28x19 17x39 39.26x17 11x22 40.9-4! 16-21 (40...22-28? 41.30-24/25! +) 41.4x16 6-11 42.16x7 2x11 43.19-13 en wit lijkt door overmacht te gaan winnen, zelfs na 43...39-43 44.13-8 43-48 45.30-24! 48-37 46.8-3 37-23 47.3-26 23x45 48.24-19 45-18 49.26-21! 18-29 50.19-13 enz.


2.3) 36...29-34 37.40x9 19-23 38.28x19 17x39 39.26x17 11x22.


Dit is in mijn ogen de kritieke variant. Of wit daadwerkelijk wint, hangt af van de uitkomst van het 6x5-dammeneindspel dat na 40.9-4 39-44 41.4x31 44-49 42.38-33 ontstaat. Het lijkt daarentegen zeker dat hij er met het verleidelijke 40.38-33? 39x28 41.9-4 juist níet komt, onder meer omdat wit na 41...16-21! 42.4x16 6-11 43.16x7 2x11 44.19-13 28-33 45.13-8 33-39 46.30-24 39-44 47.8-3 44-49! 48.24-19 49-27! dient te voorkomen (wat niet schijnt te lukken) dat zwart de diagonaal 46/5 verovert en met schijf 11 naar veld 26 oprukt.


Toch is het met een winstvariant dat ik deze analyse afsluit. Want als zwart onnauwkeurig te werk gaat, wordt er een prachtig slot mogelijk waarin drie totaal verschillende motieven - waaronder 'Markies' en 'Schuiftrompet' - op wonderlijke wijze met elkaar verweven blijken:


49.3-26 15-20? (alleen 49...11-16! schijnt remise te zijn) 50.26-31! 27-38 51.19-13 20-24 52.31-48 11-16 53.13-9! 16-21 54.9-4! 21-26 55.48-37!! (een schitterende zet) en nu:


a) 55...26-31 56.37x26! 24-30 57.35x24 38x20 58.26-42! 20x47 59.4-15 +.


b) 55...24-30 56.35x24 38x20 57.36-31!! en nu bijvoorbeeld nog 57...20-15 58.4-9 15-4 59.9-27 4-15 60.27-4! 15-47 61.4-15 + of 57...20-3 58.4-13 3-25 59.13-22! 25-3 60.22-17! +.


c) 55...38-47 56.4-13! 26-31 57.13x30!! 31x42 58.30-48! +.


¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿


¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden