Twee marathons, een beetje uitfietsen en 5 kilometer toe

Het leek alsof het schaatsen een weekeinde stillag, maar niets was minder waar. Jorrit Bergsma reed vrijdag in Hoorn, zaterdag in Deventer en zondag in Alkmaar.

Vrijdag 13 januari

Marathon in Hoorn

Het is vrijdagavond en Jorrit Bergs-ma doet met zijn collega-schaatsers van de BAM-ploeg de marathon in Hoorn aan. Het volk is in drommen gekomen naar de overdekte kunstijsbaan De Westfries. Zij wachten bij de A-rijders 115 ronden lang op de finale van tien ronden, die vervolgens als spektakelstuk het boek ingaat.


Bergsma speelt daarin de hoofdrol. Hij neemt het voortouw als coach Jillert Anema bij het passeren van het peloton vijf vingers toont. Vijf vingers staan voor vijf ronden voor het einde. Dan moet Bergsma aangaan. De oorspronkelijke afspraak was drie ronden voor de finish .


Er moet echter geanticipeerd worden. De ploeg van De Uithof krijgt met Sandor Stuut een uitloper en die wordt vervolgens gesteund door Joost Juffermans. De achterstand van het peloton loopt op naar 200 meter, een halve ronde. Tot Bergsma gaat aanzetten. In twee ronden heeft hij het gat dichtgereden.


Hij speelt ditmaal de rol van meesterknecht, voor ploeggenoot Christijn Groeneveld. Die wint de sprint, de elfde overwinning (uit 14) voor de rijders van BAM. Bergsma wordt 44ste. Hij heeft zijn werk gedaan en laat de boel de boel.


De schaatser uit Aldeboarn springt na afloop van puur enthousiasme op de rug van winnaar Groeneveld. Het is diens eerste zege in de KPN Cup. Wel was hij een keer succesvol op FlevOnice in Biddinghuizen. De geestdrift is ook zo groot, omdat het tactisch plan van BAM weer volledig is geslaagd.


Anema: 'We spreken het een dag tevoren al door. Dan kan het bij iedereen met een nachtje slapen in het systeem zakken.'


Bergsma, de verrassing van het langebaanseizoen, blijkt nog steeds in goeden doen. Als hij 42 ronden voor het eind valt, rijdt hij binnen één ronde, met machtige klappen, het gat dicht. Het is vertoon van macht zoals je zelden ziet. Hoorn klapt zich de handen stuk voor de man van het grote verzet.


Zaterdag 14 januari

Marathon Deventer

Zaterdag in Deventer is Jorrit Bergsma geen meesterknecht, maar kopman van de BAM-formatie. Hij heeft deze winter al drie zeges staan in de marathon. 'De openingswedstrijd won ik, die in Amsterdam. Daarna de derde, in Utrecht. En mijn derde zege was die van Enschede.' Een vierde overwinning komt er deze dag niet.


In Deventer wordt Bergsma derde, hij wordt in de sprint geklopt door zijn teamgenoot Bob de Vries (2de) en op-en-top sprinter Karlo Timmerman (1ste). 'Bob en ik zijn vooral hardrijders. Stroetinga is onze sprinter, maar die had nu een dag rust gekregen om zich voor te kunnen bereiden op de Holland Cup in Alkmaar. Toen Timmerman voor ons de laatste bocht inging, wisten we ons geslagen.'


Veel aandacht op ijsbaan De Scheg is er voor Crispijn Ariëns, die namens DHW Powerplay de KPN Cup binnenhaalt. Bergsma leidt in het klassement van de strijdlustigste schaatser, de Dick van Gangelen Trofee. 'Dat vind ik een mooi klassement', zegt hij. De Fries geldt als populair in het peloton. 'De jongens vinden het mooi dat ik zo goed ga bij de World Cups langebaan.'


Bergsma beschouwt twee marathons achter elkaar als een uitstekende voorbereiding op de rest van het seizoen. Dat begint voor hem met het Open NK natuurijs op de Weissensee, eind januari. 'Na die 100 kilometer ga ik weer snel terug, om me voor te bereiden op de World Cup 5.000 meter van Hamar. Opnieuw tegen Sven Kramer, net als in Astana. Ik laat de Alternatieve Elfstedentocht van 200 kilometer in Oostenrijk schieten. Die past niet in mijn programma.'


Zondag 15 januari

5 kilometer Alkmaar

De Holland Cup in Alkmaar is zondagavond een oefenwedstrijd voor Jorrit Bergsma. 'Ik had mijn laatste 5 kilometer eind november in Astana gereden. Het werd weer eens tijd voor de langebaan. Ook daarom ben ik hiernaartoe gekomen', zegt hij in de catacomben van De Meent, dan nog onwetend van zijn diskwalificatie.


Die straf wordt niet omgeroepen. Maar scheidsrechter Joost Goossens blijkt Bergsma al in de tweede ronde op het wegtrappen van een blokje te hebben betrapt. Waar Jan Blokhuijsen een week eerder bij de EK goed wegkwam met zo'n overtreding, is er voor Bergsma de DQ van diskwalificatie.


Het resultaat is voor de stayer van secundair belang. Hij rijdt in Alkmaar om het gevoel terug te krijgen. Niet te diep gaan, vlak tegen zijn maximumvermogen aan, zo heeft coach Anema verordonneerd. Leuk gezegd, 'Maar een 5 kilometer doet altijd pijn, het is altijd afzien', weet Bergsma weer.


Hij mist zijn doel, het baanrecord in Alkmaar in handen krijgen. Dat is tot deze avond van Sicco Janmaat, een bejaarde tijd uit 2004 (6.49,68). Die nieuwe toptijd gaat met 6.31,58 naar teamgenoot Bob de Vries die in hetzelfde drukke weekeinde als Bergsma het oplopende rijtje 3-2-1 produceert.


De tijd van Bergsma is 6.34,86, maar die is even later niet meer terug te vinden in de papieren. DQ is DQ. De gediskwalificeerde zegt in de kleedkamer dat het een zwaar weekeinde is geweest. Misschien net iets te veel van het goede: 125 plus 125 plus 12,5 ronden. Het inlassen van een extra marathon, die van Hoorn, is aangegrepen om het duurvermogen te testen dan wel op te peppen.


Zondagmiddag is hij wezen 'uitfietsen', in de omgeving van Alde- boarn. 'Ik had wel wat spierpijn', verklaart hij dan zijn conditionele toestand.


In Alkmaar verzamelt hij zich met zijn BAM-collega's Groeneveld, De Vries, Stroetinga en De Jong. Bergsma heeft een doelstelling. Hij moet weer leren schakelen, naar de flyer-achtige stijl die zijn rijden zo typeert. Hij is de favoriet voor de 10 kilometer bij de WK afstanden, 24 maart in Heerenveen. Zelfs Sven Kramer erkent het meesterschap van zijn provinciegenoot op die afstand.


Bergsma draagt overigens door omstandigheden een bijzonder beennummer. Het werd hem drie jaar geleden toegewezen: het nummer 13 van tweevoudig Elfstedenwinnaar Evert van Benthem. 'Dat wist ik eerst niet eens. Het is me later verteld. Mooi nummer natuurlijk.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden