Twee cao's, een bron van onrust

Werknemers in de zorg voerden dinsdag in het hele land actie. Zij zijn ongerust over hun arbeidsvoorwaarden, die niet in één, maar in twee cao's zijn vastgelegd. Waar zijn ze aan toe?

Lilian Marijnissen Abvakabo FNV


Op 250 plaatsen hebben leden van de vakbond Abvakabo FNV actiegevoerd voor 'een goede zorg en een goede cao'. Daarmee wil de grootste vakbond in de zorg dat er iets gebeurt aan de hoge werkdruk in verpleeghuizen. Ook moet er een verbod komen op nulurencontracten en de loonsverhoging moet minimaal de inflatie goedmaken. Zoals dat gaat bij acties lag de animo volgens de werkgevers natuurlijk lager: 26 acties, van soms slechts één actievoerder, aldus werkgeverskoepel Actiz.


De sector voor verpleeg- en verzorgingshuizen, thuiszorg, kraamzorg en jeugdzorg (VVT) is met 480 duizend medewerkers de grootste. Hadden die nog geen cao?

Sterker nog, voor al deze medewerkers zijn er sinds kort maar liefst twee cao's. Actiz, dat 95 procent van de branche vertegenwoordigt, heeft eind vorig jaar afspraken gemaakt met drie kleinere bonden: CNV Publieke Zaak, NU '91 en FBZ. De grootste vakbond Abvakabo FNV sloot in januari een cao af met BTN, dat krap 5 procent van de werkgevers in de thuiszorg vertegenwoordigt.


Twee cao's! Dan valt er dus iets te kiezen?

Eh... Nee. Je valt als werkende onder de cao die voor je werkgever geldt. Even nakijken dus of die is aangesloten bij Actiz of BTN.


Twee boekjes met afspraken, wat zijn daartussen de verschillen?


Om met de jongste cao te beginnen: BTN en Abvakabo hebben afgesproken dat alle thuishulpen dit jaar op de nullijn blijven maar met ingang van 1 januari 2015 in schaal 15 vallen. Er zijn nu veel huishoudelijke hulpen die in schaal 10 zitten. Die gaan er per 1 januari dus op vooruit. Ho! Dat is nog niet gezegd. De cao - de definitieve tekst ligt nog bij juristen - loopt tot september. Voor daarna moeten weer nieuwe afspraken worden gemaakt. Dan wordt dus pas echt duidelijk wat er in 2015 gebeurt.


Actiz en de drie andere bonden hebben al wel een loonsverhoging afgesproken: sinds 1 januari krijgt iedereen er 1,2 procent bij en er is een eenmalige uitkering. Er komt, zoals afgesproken in het Sociaal Akkoord, een einde aan de nulurencontracten. Medewerkers krijgen meer zekerheid met een contract voor het gemiddeld aantal uren dat ze hebben gewerkt. Daarnaast zijn er afspraken gemaakt om het baanverlies in de sector op te vangen met bijscholing en hulp naar werk buiten de sector.


Twee cao's, komt dat vaker voor? En is dat erg?

Het is vrij uitzonderlijk, maar komt vaker voor. De kinderopvang heeft eerder deze eeuw twee cao's gehad, zegt cao-deskundige Henk Strating. Erg is het niet, wel onhandig. Werknemers worden er onrustig van; zij vinden het onduidelijk. En het leidt tot imagoschade voor de werkgevers. Zij zijn het blijkbaar niet eens.


Als er lange tijd twee cao's zijn, kan het voor een werkende zeker lonen uit te zoeken wat de verschillen zijn. Daar kunnen werkgevers last van krijgen als er veel vacatures zijn. Wie minder gunstige voorwaarden heeft, kan dan moeite krijgen om nieuw personeel te vinden. Daar heeft de thuiszorg voorlopig geen last van. In 2015 wordt de thuishulp, met een bezuiniging van 40 procent, overgeheveld naar de gemeenten. Daardoor staan er 40 duizend banen van huishoudelijke hulpen op de tocht. Daarom is het zo onverstandig van de Abvakabo en BTN om in te zetten op een fikse loonsverhoging, vindt Actiz. 'Dat leidt tot nog meer ontslagen.' Maar die bezuiniging is een politieke keuze, vindt Lilian Marijnissen van de Abvakabo. 'Dan moet de politiek met een oplossing komen voor die ontslagen. Thuishulpen hebben door alle aanbestedingen al genoeg loon ingeleverd.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden