Nieuws Cruijff biografieën

Twee boeken over ‘de echte’ Cruijff: ‘We zitten in elkaars vaarwater, maar we versterken elkaar ook’

De snelheidsrace van twee uitgeverijen die dit najaar boeken over Johan Cruijff op de markt brengen en hopen op hits met Sinterklaas en Kerst, is met grote voorsprong gewonnen door Thomas Rap. Het laatste seizoen – het andere gezicht van Johan Cruijff van Arthur van den Boogaard verschijnt een maand eerder dan Johan Cruijff, de biografie van Auke Kok dat wordt uitgegeven door Hollands Diep.

De verschijningsdatum van de biografie werd vorige week twee weken uitgesteld, tot 15 november. Het laatste seizoen van Van den Boogaard is vanaf 17 oktober verkrijgbaar. In dat boek staat het veelbesproken seizoen centraal waarmee Cruijff in 1984 zijn carrière afsloot, als speler van Feyenoord.

‘Wat wonderlijk’, noemt Kok de onverwachte concurrentie. Hij wijst erop dat drie jaar geleden al bekend was dat zijn boek in het najaar van 2019 zou verschijnen. Ook het boek van Van den Boogaard heeft een lange ontstaansgeschiedenis. In 2016 begon hij met de research.

Uitgeverij Thomas Rap liet destijds weten dat Het laatste seizoen in het voorjaar van 2018 zou verschijnen. Van den Boogaard onderbrak zijn werk door de dood van Cruijff. Saillant is dat Rap gewoonlijk de boeken van Kok uitgeeft, de reconstructies van het WK in 1974 en het EK in 1988 onder meer.

De biografie komt tot stand op initiatief van Robbert Ammerlaan, oud-directeur van De Bezige Bij, het uitgeefhuis waar Thomas Rap deel van uitmaakt. In 2014 richtte Ammerlaan Hollands Diep op. Jaren geleden al liet hij zijn oog vallen op Kok als schrijver van de biografie. Kok wilde het boek graag schrijven en ging vreemd, zoals hij het zelf verwoordt.

Uitgever Arend Hosman van Thomas Rap geeft toe dat hem er veel aan was gelegen om ‘de eerste’ te zijn. ‘Arthur heeft meer dan zestig mensen gesproken. Net zoals Auke wilde hij nieuwe feiten over Cruijff ontdekken. Daar is hij in geslaagd. En als je nieuws hebt, wil je de eerste zijn.’ 

In zijn boek put Van den Boogaard onder meer uit verslagen van gesprekken die Cruijff eind jaren zestig voerde met een psycholoog, Dolf Grunwald. ‘Verder heeft hij veel ogenschijnlijk kleine ontdekkingen gedaan die het beeld doen kantelen dat we van Cruijff hebben’, aldus Hosman.

Van den Boogaard: ‘We zitten in elkaars vaarwater, qua verkoop. Aan de andere kant versterken de boeken elkaar misschien straks wel. Schoenenwinkels vestigen zich ook graag bij elkaar in dezelfde straat.’ 

Het volgende (fictie)boek van Auke Kok zal bij het moederbedrijf van Thomas Rap verschijnen, De Bezige Bij. Hosman: ‘We zijn nog steeds goede vrienden. Hopelijk mogen wij zijn volgende sportboek weer uitgeven.’

Kok laat zich niet afleiden door het uitgeversgevecht. ‘Als ik schrijf word ik op mijn werkkamer aangestaard door een flinke rij boeken over Cruijff. En de afgelopen drie jaar zijn er nog een paar bijgekomen. Het beste is: oogkleppen op en mijn eigen lijn volgen. Ik schrijf ook over het seizoen van Cruijff bij Feyenoord, maar relatief kort, zo’n 1.500 woorden. Daarbij moet je bedenken dat het hele boek zo’n 180.000 woorden telt.’

Van animositeit tussen de auteurs is evenmin sprake. De verslagen van de gesprekken die Cruijff met de psycholoog voerde, werden door Van den Boogaard gedeeld met Kok. Van den Boogaard kon beschikken over een ontdekking van Kok, cassettebandjes van nooit uitgezonden interviews met Cruijff door journalist Mark Blaisse uit de jaren negentig.

Kok: ‘Een boek over het laatste jaar van Cruijff als voetballer is een heel goed plan.’ Van den Boogaard: ‘Ik heb heel veel zin in zijn boek.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden