Twaalf uur slapen op de scopolamine

Een frontsoldaat verliest zijn verstand.

De Alruinwortel, waaruit de stof scopolamine kan worden gewonnen

Hongarije, 4 december 1916

Het was na drie uur toen de onderofficier Dehm de infanterist Kristl bracht; hij zou in het gevecht veel moed getoond, maar daarna plotseling zijn verstand verloren hebben. Sommigen geloofden, dat hij alleen simuleerde, om eindelijk onder de krijgsdienst uit te komen; maar je hoeft geen arts te zijn om hier de echtheid van de verwarring te zien.

Oneindige angst vertekent het hoekige, bleke gezicht; nu eens probeert hij te ontkomen aan de onderofficier, dan weer klampt hij zich vast aan zijn arm. Bij mijn bevel gaat hij, slaperig lachend, in de houding staan, maar wordt direct weer opgewonden; plotseling valt hij op zijn knieën en smeekt met gevouwen handen, dat ik hem toch niet aan de Russen uitlever. Daarbij rukt hij zijn uniformjas en hemd omhoog, pakt zijn borstzakje en neemt er drie goudstukken uit, die wil hij mij geven.

Ja, treurig, treurig is hij toegetakeld, iemand heeft hem in zijn linker zij gestoken, het bloedt nog steeds. Hij rukt zijn hemd nog verder omhoog en wijst op een vermeende wond.

De toestand van deze man brengt je in verlegenheid. Op zoek in mijn spullen vond ik ten slotte een paar ampullen met opgeloste scopolamine. Kristl verzette zich nauwelijks tegen de inspuiting. De anders zo weinig houdbare samenstelling werkte direct; gedurende twaalf uur zal hij niet wakker worden.

Hans Carossa (1878-1956), Duitse arts en schrijver. Ingekort fragment uit Roemeens oorlogsdagboek; vertaling Alfred Krans. Aspekt, 2015.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden