Twaalf keer thuisvermaak

Wat leren we verder nog dit weekend? Twaalf keer thuisvermaak waar je wat van opsteekt, van de kweekburger tot het cassettebandje.

1. Opium special Jeroen Krabbé

Zaterdag, Ned 2, 22.35 uur


Jeroen Krabbé is van de weinige Nederlanders die kan zeggen dat hij de schurk in een James Bondfilm heeft gespeeld. Met Russisch accent speelde hij in 1987 de KGB-generaal Georgi Koskov, in Bondfilm The Living Daylights. En er is nog veel meer om jaloers op te zijn in de carrière van de inmiddels 69-jarige Krabbé: na zijn rollen in Paul Verhoeven-hits als Soldaat van Oranje (1977) en De vierde man (1983), maakte hij met succes de overstap naar Hollywood. Ondertussen bleef hij ook schilderen en actief in het theater. Dit voorjaar speelt Krabbé de roemruchte impresario Diaghilev in de toneelversie van de roman Vaslav van Arthur Japin. Reden genoeg dus voor een profiel in Opium, waarin Cornald Maas spreekt met vrienden en collega's.


2. Pearl jam 20

Zaterdag, Ned 3, 00.15 uur


Pearl Jam vierde in 2011 zijn twintigjarig bestaan en gaf zijn hondstrouwe fans een cadeau in de vorm van Pearl Jam 20, een twee uur durende documentaire over twee decennia grunge met frontman Eddie Vedder, bassist Jeff Ament en gitaristen Stone Gossard en Mike McCready. Regisseur Cameron Crowe - vriend van de band, oud-muziekjournalist en bekend van de rockfilm Almost Famous (2000) - beschikt over een schat aan uniek en nooit eerder vertoond materiaal, waaronder uren aan concertbeelden en bijvoorbeeld het cassettebandje waar een toen nog verlegen Vedder begin jaren negentig zijn eerste solo-demo op opnam. Daarnaast een cameo van Jan Douwe Kroeske, aan wie een overrompelde Vedder na afloop van zijn eerste grote festivaloptreden (Pinkpop, 1992) een reeks polaroids van het immense veld vol mensen laat zien.


3. Darcey's Ballerina Heroines

Zaterdag, BBC 2, 21.15 uur


Wie iets wil leren over de geschiedenis van het klassieke ballet zit de hele maand goed bij de BBC. Er staan talloze documentaires geprogrammeerd, waaronder een film over de rol van ballet tijdens de Tweede Wereldoorlog, en er is uniek, recent teruggevonden beeldmateriaal te zien van de legendarische prima ballerina Margot Fonteyn, tijdens haar uitvoering van Sleeping Beauty in 1959. De balletmaand begint met de documentaire Darcey's Ballerina Heroines, waarin de hedendaagse Britse balletdanseres Darcey Bussell vertelt over haar inspiratiebronnen. Tijdens deze tijdreis wordt getoond hoe de rol van de ballerina, van 18de-eeuws Frankrijk tot nu, door de eeuwen heen veranderd is .


4. Kweekburger

culturedbeef.net


'Mensen zijn gemaakt om van vlees te houden', zegt antropoloog Richard Wrangham. 'Toen we vlees begonnen te roosteren kregen we veel meer energie, een groter brein, en werden we meer mens.' Daarom worden we zo blij van barbecuen. Maar. Werpen andere wetenschappers tegen. De impact van de vleesconsumptie op onze planeet is veel te groot. Het milieu, hoe we dieren houden, dat de productie van 1 kilo vlees 15 duizend liter water kost, et cetera.


Daarom presenteerde Mark Post, hoogleraar vasculaire fysiologie in Maastricht, vorig jaar zijn kweekburger. Vlees dat in het laboratorium groeit van de spiercellen van een koe. Ongeveer hetzelfde vlees, maar dan niet van een dood dier. De kweekburger is als museumstuk te bekijken in Museum Boerhaave in Leiden. Het verhaal erachter staat ook online.


5. Kunststof TV

Zondag, Ned 2, 18.05 uur


'En dat is iets waar ik op wacht, aldoor, aldoor/ Waarom geeft niemand mij een acht ergens voor?' De cabaretier en zanger Frans Halsema (1939-1984) zong vele liedjes die inmiddels als kleinkunstklassiekers gelden, zoals Nooit een acht, afkomstig uit de musical En nu naar bed van Annie M.G. Schmidt en Harry Bannink. Onder zijn bewondereaars is de 39-jarige zanger Marijn Brouwers, die met het theaterprogramma Beste meneer Halsema door het land toert. Aanstaande maandag is er een speciale voorstelling in het Concertgebouw, waar ook acteur en zanger Willem Nijholt nummers van Halsema zal uitvoeren. Brouwers en Nijholt zijn te gast bij Joost Karhof in Kunststof TV om over de avond te vertellen.


6. De bergen achter Sotsji

Zondag, Ned 2, 20.15 uur


Het gaat goed met Azerbeidzjan. In tegenstelling tot buurlanden als het straatarme Armenië, beleeft het aan de Kaspische Zee gelegen Azerbeidzjan momenteel zeer welvarende tijden. Dat is allemaal te danken aan olie en gas. Want daar heeft Azerbeidzjan veel van. Het land was een van de eerste centra van de olie-industrie ter wereld aan het eind van de negentiende eeuw, en nu beleeft het een nieuwe boom. In de zesde en laatste aflevering van zijn reisserie komt Jelle Brandt Corstius aan in Azerbeidzjan. Hij gaat op stap met een excentrieke miljardair, neemt een bad in ruwe olie, en duikt in het rijke verleden van de hoofdstad Bakoe.


7. Tegenlicht Zondag, Ned 2, 21.05 uur

Handig zo'n wereldwijd digitaal web vol (persoonlijke) informatie, maar hoe blijven we de baas over onze eigen data, bewaard op telefoons, bonuskaart, modem, in ons DigiD, medisch patiëntendossier, onze Google- en Facebook-account, verwarmingsthermostaat en meer? Regisseur Marije Meerman gaat voor Tegenlicht op zoek naar digitale ontsnappingsroutes en politieke strategieën voor verzet en sabotage.


Aan het woord komen onder anderen Evgeny Morozov, de auteur van The Net Delusion - How Not to Liberate the World, sciencefiction auteur Charlie Stross, The Pirate Bay-oprichter en activist Peter Sunde en IT-veiligheidsconsultant Eleanor Saitta.


8. L'amour des moules

Maandag, Holland Doc, 22.10 uur


'Lakker. Smalt in de mond, ik ben er hek op', klinkt het in het Zeeuws in L'amour des moules. Willemien Kluijfhouts maakte een bijna erotische film over het leven van de mossel en de mensen die mosselen vissen, ervan houden, ze bekijken.


En Sergio Herman die een haat-liefdeverhouding had met de mossel. Nu niet meer. Hij kookt ze nu weer graag met venkel, kervel, witte wijn en klonten boter. Geen zout. 'Wat denk je waar ze vandaan komen?' Deze docu is genomineerd voor de NL-Awards, de onderscheiding voor de beste regionale producties.


9. Universiteit van Nederland

Ma 3 tot en met vr 7 maart


In vijf online colleges te gast bij de Universiteit van Nederland (elke werkdag komt er één online): socioloog Abram de Swaan, die zich in zijn nieuwste boek Compartimenten van vernietiging verzet tegen de theorie dat iedereen een massamoordenaar kan worden, als-ie maar in heel extreme omstandigheden terecht komt.


Bij de UvN zal de nadruk liggen op het taalsociologische werk van De Swaan. Hij vertelt over de 6000 taalgroepen van de mensheid en vraagt zich af wat er met de 24 Europese talen moet gebeuren, en of het Engels misschien de enige taal ter wereld wordt. Of het Chinees. En is dat erg? En wat moeten we met een kleine taal als het Nederlands?


10. sg.uu.nl

Dinsdag 4 maart, 20.00 uur


Ze lijken op reuzencacteeën in de stad, het 'verticale bos' in aanbouw van de Italiaanse architect Stephano Boeri in Milaan. Twee flats met zeshonderd verschillende bomen en planten als een groen filter tegen vervuiling. Over verticale tuinen, stadslandbouw en andere manieren om de stad gezonder te maken, praten sociaal geograaf Martin Dijst en Johan van de Gronden, directeur van het Wereld Natuur Fonds, in een Studium Generale Lezing van de Universiteit Utrecht.


Er heen gaan kan, maar is er ook een live stream.


11. Salon Boerhave

Woensdag 5 maart, 15.30 uur


Een Nederlands ontwerp dat toevallig een succes werd: het cassettebandje. Het was door Philips ontwikkeld als dictafoon voor secretaresses, maar de kinderen van Philipswerknemers ontdekten meteen dat de Top 40 opnemen veel leuker was. Het cassettebandje kende gloriedagen. Maxwell bracht ze in gouden uitvoering op de markt, en Keith Richards nam de eerste noten van Satisfaction op op een Philips cassettedeckje. Toen had Philips genoeg van al dat onrendabele thuiskopiëren en werd de compact disc bedacht. In Museum Boerhaave in Leiden houdt Timo de Rijk, hoogleraar Design, Culture & Society woensdag 5 maart, als begeleiding bij de Philipstentoonstelling daar, een lezing over het cassettebandje (zie voor een kortere versie van die lezing: http://cultuurgids.avro.nl/front/detailkunstuur.html?item=8284729).


12. Frans Hals Museum; Oba Live

franshalsmuseum.nl, en vrijdag 7 maart praat Els Kloek over Kenau in OBA Live, 19.00 uur, obalive.nl.


Er bestaat een tekening van Kenau, met een ingesnoerd lijfje en een speer in handen, waar iemand onder heeft gekrabbeld dat ze in het echt veel dikker was. 'Zij was een bolle trien.' Dat zijn nou heerlijke details, vindt historica Els Kloek, die een boek over Kenau schreef, en in een filmpje op de site van het Frans Hals Museum over haar vertelt.


'Ze leefde in een moeilijke tijd, maar stond toch ze haar mannetje.' Kenau zette alleen de scheepstimmerwerf van haar overleden man voort en vocht eigenhandig mee op de stadsmuren tegen de Spanjaarden. 'Ze was een BN-er, maar geen populaire', volgens Kloek. Te pittig. Maar ze dwong wel respect af. Pas in de 19de-eeuw werd echt karaktermoord op haar gepleegd, toen er steeds meer nadruk kwam op de vrouw als huisvrouw. Goeie vrouwen vouwden lakens en vochten niet op muren. Sindsdien is Kenau synoniem voor takkenwijf.


Met bijdragen van Madelon Meester, Jesse Heijnis, Joris Henquet, Mirjam Bosgraaf en Kevin Toma (filmtips).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.