Twaalf doden bij aanslag Parijs, daders nog voortvluchtig

Bij een terroristische aanslag op het redactiekantoor van het Franse satirische weekblad Charlie Hebdo in Parijs zijn zeker twaalf doden gevallen. Drie gemaskerde aanvallers schoten acht journalisten, twee agenten, een receptionist en iemand die op de redactie te gast was dood. Vier gewonden verkeren nog in kritieke toestand. President Hollande spreekt van 'een aanslag op de vrijheid van meningsuiting'.

Demonstranten bij Place de la Republique in Parijs. Beeld afp

Volgens ooggetuigen beschoten gemaskerde mannen de redactie met kalasjnikovs en een raketwerper. 'Het is hier een bloedbad, er zijn doden', zou een redacteur hebben gezegd toen hij via de telefoon om hulp vroeg. Benoit Bringer, een journalist van Agence Première Ligne die de aanval zag gebeuren, zei tegen tv-zender iTele dat hij meerdere gemaskerde mannen met machinegeweren zag.

Toen de daders na de aanslag van auto wisselden zouden zij tegen omstanders hebben geroepen: 'Vertel de media dat dit Al Qaida in Jemen was!'. Cartooniste Corinne Rey heeft tegen de Franse krant L'Humanité gezegd dat zij de schutters onder bedreiging heeft binnengelaten toen ze het pand verliet. 'Ik heb de alarmcode ingevoerd. Ze schoten op Wolinski, Cabu... het duurde vijf minuten. Ze spraken vloeiend Frans. Ze zeiden dat ze van Al Qaida waren.'

Daders
De aanslag op de redactie was duidelijk voorbereid. De daders pleegden de aanslag tijdens een redactievergadering waardoor er veel redacteuren en tekenaars in één ruimte waren. De schutters zouden zich bij de receptie naar specifieke journalisten hebben laten leiden. Ook noemden ze de slachtoffers bij hun voornaam voordat ze hen executeerden.

Waarschijnlijk zijn twee gemaskerde mannen de redactie binnengedrongen en heeft een schutter de wacht gehouden, volgens het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken. Van de aanslagplegers ontbreekt nog elk spoor. De auto van de plegers is teruggevonden in het centrum van Parijs. De zwarte Citroën stond in het negentiende arrondissement van de stad, ten noorden van het elfde arrondissement waar de aanslag werd gepleegd. Volgens getuigen stalen de daders daar een witte Renault Clio en reden in noordoostelijke richting naar Porte de Pantin. Franse politie vraagt getuigen zich te melden.

Kogelgaten
Bij het verlaten van de redactie schoten de aanvallers wild om zich heen. Een politieauto is daarbij herhaaldelijk geraakt en ook winkelruiten van nabijgelegen panden vertonen kogelgaten. Op Twitter circuleert een schokkende video van de daders die een agent op straat executeren.

Volgens Hollande zal het aantal slachtoffers nog oplopen. Veertig mensen werden in veiligheid gebracht. Alle journalistieke redacties in Parijs krijgen momenteel bescherming van de politie.

Wraak
Openbaar aanklager van Parijs François Molins heeft tijdens een persconferentie bevestigd dat de schutters wraak namen voor het beledigen van de profeet Mohammed. Volgens Molins riepen de schutters: 'de profeet is gewroken'.

De gedode journalisten zijn tekenaars Cabu, Charb, Tignous en Wolinski en econoom Bernard Maris, zei Molins. Van de drie andere vermoorde journalisten zijn de namen nog niet bekend. De twee agenten zijn Franck D. en Ahmed Merabet. De laatste werd buiten het gebouw gedood. De gedode receptionist is Michel Renaud, de identiteit van de genodigde is niet bekend.

Volgens Molins zijn er nog elf gewonden, waaronder vier in kritieke toestand. Een lijst met de namen van de twaalf slachtoffers is overhandigd aan het Openbaar Ministerie. 'Dit is belangrijk omdat hiermee kan worden overgegaan tot het geven van psychische hulp aan de nabestaanden.'

Molins sprak over 'minstens twee daders', waardoor de eerdere uitspraak van de minister van Binnenlandse Zaken Bernard Cazeneuve over drie daders weer in twijfel wordt getrokken.

Mollins wilde nog geen informatie geven over de vorderingen van het onderzoek. 'We hebben overduidelijk te maken met zeer gevaarlijke individueen, openbaarheid van informatie zou het onderzoek in gevaar kunnen brengen.' Getuigen of personen met meer informatie worden opgeroepen zich te melden. Er is een speciaal telefoonnummer ingesteld.

Veiligheidskabinet
Na de aanslag is het Franse veiligheidskabinet bijeengeroepen. President Hollande en premier Manuel Valls waren aanwezig op de plek van de aanslag en gaven daar een verklaring tegenover de pers. De president noemde de actie 'een aanslag op de vrijheid van meningsuiting'. Het dreigingsniveau in heel Frankrijk is verhoogd. Hollande zei dat er de afgelopen weken meerdere aanslagen in Frankrijk zijn verijdeld.

Burgemeester Anne Hidalgo van Parijs heeft alle Fransen 'en verdedigers van de vrijheid' opgeroepen donderdagavond 'op een solidaire en stille manier' de straat op te gaan na de aanslag op het satirische weekblad Charlie Hebdo. De stille tocht moet om 18.00 uur beginnen op de Place de la République in het oosten van de Franse hoofdstad. 'Dit bloedbad dompelt ons land, onze stad en onze democratie in rouw. Wij zijn zojuist in het hart van onze vrijheid getroffen', aldus de burgemeester in een verklaring.

(Tekst loopt verder na de video)

Beeld anp
Bewaking bij de Eiffeltoren Beeld anp

Politiek en controversieel

Charlie Hebdo is een politiek blad met heel wat vijanden. Al in 1993 wordt een editie met koning Boudewijn op de omslag in België verboden, het nummer van 19 september 2001 mag de Verenigde Staten niet in. Veruit de grootste klap komt op 8 februari 2006, als Charlie Hebdo de Deense Mohammed-cartoons afdrukt, en er zelf nog een paar aan toevoegt.

De beveiliging van het kantoor van Charlie Hebdo werd rond 2011 opgevoerd. In dat jaar moest de redactie van het blad op zoek naar een andere werkplek, nadat in november een molotovcocktail naar binnen werd gegooid. De redactielokalen brandden uit, computers en archieven gingen verloren. Dat allemaal omdat het weekblad een nummer aankondigde met Mohammed als gasthoofdredacteur en zich voor de gelegenheid omdoopte tot Sharia Hebdo.

Een uur voor de aanslag plaatste het weekblad een satirische cartoon op Twitter waarin IS-leider al-Baghdadi een gelukkig nieuwjaar wordt gewenst.

Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.