Tv-verslaafde Trump piekert er niet over zijn kijkgedrag te veranderen

Donald Trump kijkt te veel naar de tv-nieuwsshows. Zelfs zijn adviseurs zijn het daarover eens. Maar de president weet van geen wijken. Terwijl Obama zelden naar de kabelzenders keek, staat Trump op en gaat hij naar bed met de afstandsbediening in de hand. Nog nooit was een handvol tv-presentators zo invloedrijk. Ze weten dat de president kijkt en direct reageert op Twitter.

Donald Trump vorig jaar juli met CNN-presentator Anderson Cooper. Beeld AFP

President Obama keek op de kabel alleen naar de sportzender ESPN. Naar de grote nieuwsshows van CNN, MSNBC en uiteraard Fox weigerde hij resoluut te kijken. De president vond het maar niks, hele dag dat hijgerige gedoe.

'Het lijkt op showworstelen', aldus Obama over de constante stroom van 'Breaking News'-berichten. 'Als er een verhaal is dat verkoopt, dan gaan ze er nog harder tegenaan', aldus Obama tegen NBC News toen hij amper vijf maanden president was.

Nee, dan Donald Trump. De rel rond het 'Zweden-verhaal' zaterdag, toen Trump claimde dat Zweden werd overspoeld door geweld begaan door migranten, heeft nog eens duidelijk gemaakt waar het kijkgedrag van Amerika's president anno 2017 toe kan leiden. Zijn tv-consumptie en fascinatie met de nieuwsshows van CNN, Fox en MSNBC, waaraan hij al jaren is verslaafd, leidde tot presidentiële besluiten, waarschuwingen op Twitter en claims hoe erg het is in het buitenland.

Op vrijdag bleek dat opnieuw toen Trump een item over misdaad in Zweden had gezien op 'Tucker Carlson Tonight' van Fox News, een van zijn favoriete omroepen op de Amerikaanse kabel. Het was niet de eerste keer dat Trump, die naar verluidt al om zes uur 's ochtends in de startblokken staat om de ochtendprogramma's te bekijken, een tv-onderwerp verhief tot onderwerp van presidentiële woede.

Straatgeweld

In de VS houden de media nu nauwgezet bij wat de president heeft gezien op televisie, vlak voordat hij in een tweet of op een persconferentie tekeer gaat tegen moslimterreur, aanvallen van Democraten en de kritiek op zijn beleid.

Misdaad in Chicago? 'Als Chicago de vreselijke afslachtingen niet oplost, zal ik de FBI erop afsturen', twitterde Trump vorige maand. Nog geen uur eerder had Bill O'Reilly in zijn Fox-programma 'The O'Reilly Factor', een van de top-3-programma's van Trump, een item over het geweld in Chicago. Met dezelfde cijfers die Trump noemde.

Uit onderzoek van het Amerikaanse mediaplatform Axios blijkt dat 15 procent van Trumps 109 tweets die hij plaatste sinds hij president is een directe reactie was op een item dat hij had gezien in een programma. Tweederde van zijn tweets, zeventig stuks, werden gepubliceerd tussen zes uur en negen uur 's ochtends. Dat is niet toevallig. Het is de periode dat zijn twee favoriete ochtendnieuwsshows zijn te zien: 'Morning Joe' van MSNBC (677 duizend kijkers) en Fox & Friends van Fox News, dat dagelijks door gemiddeld 1,27 miljoen Amerikanen wordt bekeken.

De presentators van 'Morning Joe': Mika Brzezinski en Joe Scarborough. Met gemiddeld 677 duizend kijkers staat het op de 37ste plaats van best bekeken nieuwsprogramma's op de kabelzenders in de VS. Maar omdat Trump kijkt, is het nu een van de invloedrijkste. Beeld MSNBC

Verleiding

Voor zijn beëdiging werd iets minder dan de helft van Trumps dagelijkse tweets in die drie uur gepubliceerd. Eerst kijkt hij naar 'Morning Joe' om 6 uur 's ochtends, waarna hij om zeven uur overschakelt op 'Fox and Friends'. In meer dan een kwart van zijn tweets (29) rept de president over de media: hij noemt een omroep, hij meldt de kijkcijfers of hij haalt uit naar vooral CNN en The New York Times met de term 'FAKE NEWS', in hoofdletters.

Tussen negen uur 's ochtends en zes uur 's avonds houdt Trump zich opvallend stil en werkt hij aan staatszaken. De president reageert dan nauwelijks, ook al is tussen de middag op het door hem zo gehate CNN 'The Situation Room' van Wolf Blitzer te zien.

Slechts vier keer kon hij toch de verleiding niet weerstaan, in de 33 dagen dat Trump nu president is, om in een tweet op iets te reageren wat hem in de middag niet aanstond. Als hij zich in de avond heeft teruggetrokken in de presidentiële residentie, kijkt Trump om acht uur naar 'The O'Reilly Factor'. Net als in voorgaande jaren stond dit programma, zo blijkt uit de lijst van best bekeken nieuwsuitzendingen op de kabel, met 2,8 miljoen kijkers in 2016 op de eerste plaats. Ook vaste prik is de best bekeken nieuwsshow van CNN: 'Anderson Cooper 360', die elke dag gemiddeld een miljoen kijkers trekt. Tijd heeft hij genoeg 's avonds, nu zijn vrouw en zoon tot de zomer in hun penthouse in New York blijven wonen.

Toen hij aankomend president was en veel meer tijd had, plaatste de miljardair 33 tweets gedurende deze uren midden op de dag. Trump is ook gestopt met zijn tweets midden in de nacht. Slechts twee keer kon hij de verleiding niet weerstaan om tussen middernacht en vier uur 's ochtends uit te halen. Hij noemde toen het satirische programma Saturday Night Live, waarin acteur Alec Baldwin hem nadoet, 'niet te kijken' en 'zielig'. Ook opvallend is dat hij vorige week maandag, voor het eerst sinds hij president is, niet voor kwart over acht 's ochtends twitterde.

President Trump komt het Oval Office binnenlopen. Afgelopen maandag twitterde hij voor het eerst sinds hij president is niet voor kwart over acht in de ochtend. Beeld EPA

Hoongelach

De fascinatie van Trump met het tv-nieuws, in het bijzonder hoe er over hem en zijn beleid wordt geoordeeld, heeft ertoe geleid dat de omroepen en de presentators zich ervan bewust zijn dat 's werelds machtigste man nu naar hen kijkt. En hun informatie kan gebruiken om te oordelen over zwaarwichtige staatszaken. Onder Obama waren de 'anchors' er al gewend aan geraakt dat ze dagelijks niet de aandacht van de president hadden. Dat is nu volledig veranderd.

'Ik kijk naar de nieuwsprogramma's', zei Trump tijdens de presidentsverkiezingen vorig jaar zonder blikken of blozen tegen NBC, toen hem werd gevraagd hoe hij aan zijn informatie over militaire onderwerpen kwam, zoals over IS. Het leverde hem hoongelach op van Hillary Clinton, die er prat op ging dat ze werd geadviseerd door voormalige generaals en ex-directeuren van de CIA. Ook werd de vergelijking getrokken met Obama, die zich 's avonds terugtrok met stapels dossiers die hij nog wilde lezen.

Trump trok zich toen niets aan van de kritiek. Een dossiertijger, zoals Obama en Bill Clinton waren, zal hij nooit worden. Zijn wereld draait al jaren, als het om zijn informatievoorziening gaat, om de nieuwsprogramma's, The New York Times en de New York Post. En hij is niet van plan dat te veranderen. Wel leest hij nu ook meer The Washington Post, zo werd in de afgelopen weken duidelijk.

Het zijn niet per se de best bekeken nieuwsprogramma's waarnaar Trump wil kijken. 'The Kelly File' van toenmalig Fox-presentator Megyn Kelly, dat na 'The O'Reilly Factor' vorig jaar de meeste kijkers trok, vond Trump maar niks. 'Een lichtgewicht', zo noemde hij Kelly ooit. Bij Bill O'Reilly kan de president zich vinden in het wereldbeeld dat de Fox-ster propageert. Bij Anderson Cooper is hij gefascineerd wat de vaak invloedrijke gasten van hem vinden, ook is dat vaak niet eens positief.

'Hij kijkt voortdurend naar CNN', zei Cooper eerder deze maand tegen NBC over Trumps kijkgedrag. 'Dat staat buiten kijf. Hij sms't over personen terwijl ik ze nog aan het interviewen ben. Hij kijkt waarschijnlijk meer naar mij op CNN dan mijn eigen moeder.' De presentators zeggen dat ze hun werk niet anders doen nu ze weten dat de president meekijkt. Maar wie de aandacht van 's werelds machtigste man wil hebben, weet één ding: zorg dat je in een van zijn favoriete programma's terecht komt.

Het team van Fox & Friends. Deze ochtendnieuwsshow is een van de programma's die Trump elke dag trouw volgt. Het staat op de vijftiende plaats, qua kijkersaantal. Beeld Fox
Trump en first lady Melania in het Oval Office. President Obama stond er bekend om dat hij vaak tot laat nog dossiers doornam, soms tot twee uur 's nachts. Trump daarentegen kijkt elke avond trouw de nieuwsprogramma's van Fox en CNN. Beeld AFP

Lees verder

Wordt Trump in toom gehouden of komen de Republikeinen in opstand?
Vier scenario's na Trumps chaotische presidentsdebuut. (+)

Kan Trump winnen van de inlichtingendiensten?
Met het lekken van gevoelige informatie naar de pers gingen de inlichtingendiensten deze week vol in de aanval tegen Trump. Wat kan de Amerikaanse president beginnen tegen zijn eigen spionnen?

Erin geluisd door The Donald
Geen Amerikaan als winnaar van de Tour de Trump, daar viel nog mee te leven, maar dan moest hij wel voor een Amerikaanse ploeg fietsen. 'America First hè, toen al', zegt Eric Vanderaerden, die werd geflikt. (+)

Trump wil illegalen kunnen deporteren voor kleine vergrijpen als winkeldiefstal
De Amerikaanse regering heeft verstrekkende plannen bekendgemaakt om illegale migranten makkelijk het land uit te kunnen zetten. Voortaan kunnen ook illegalen die zich schuldig hebben gemaakt aan kleine vergrijpen zoals winkeldiefstal of verkeersovertredingen zonder pardon worden gedeporteerd.

Trumps staatsbezoek aan Verenigd Koninkrijk gaat door ondanks protest
Het omstreden staatsbezoek van de Amerikaanse president Donald Trump, inclusief onderhoud met koningin Elizabeth, gaat later dit jaar gewoon door.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.