Tv-recensie: Kees Driehuis nam afscheid van Per Seconde Wijzer - zoals altijd was hij helder, innemend en schitterde er milde ironie in zijn ogen

Tv-recensie Haro Kraak

Kees Driehuis hield het na 29 jaar voor gezien als presentator van Per Seconde Wijzer. We gaan hem missen.

Foto de Volkskrant

Soms zwaait een presentator van formaat af. Een man die al jaren elke werkdag een rustpunt is geweest voor vele kijkers. Woensdag keken er nog zo'n half miljoen mensen naar zijn vriendelijke, glimmende hoofd. Je zag het aankomen, het was wellicht onvermijdelijk, maar zijn vertrek komt hard aan.

Ik heb het natuurlijk over Kees Driehuis.

Na 29 jaar presenteerde Driehuis (66) donderdag voor het allerlaatst de kennisquiz Per Seconde Wijzer op NPO 2. Hij liet geen traan bij het afscheid, zijn 794ste uitzending. Zoals altijd was hij helder, innemend en schitterde er milde ironie in zijn ogen die door dikke brillenglazen worden uitvergroot, wat hem op de een of andere manier het gezicht van een Thunderbird geeft.

Per Seconde Wijzer is ook door anderen gepresenteerd, onder meer door Berend Boudewijn, en Driehuis deed er altijd van alles naast, zo was hij jaren eindredacteur van Zembla. Maar voor mij zijn quiz en presentator onlosmakelijk met elkaar verbonden. De opvolger, die BNNVara in het najaar bekendmaakt, wacht een Huysiaanse opgave.

De saaiheid, beleefdheid en degelijkheid van Per Seconde Wijzer zijn van grote klasse. Emotieloos en in opperste concentratie sommen de kandidaten, vrijwel altijd bedeesde mannen, hun antwoorden op. Het niveau ligt hoog, zonder dat daarmee wordt gepocht. De quiz is bij uitstek niet spannend, maar rustgevend, ja, mindful haast.

Heerlijk om te zien hoe deelnemer Willem Hoek, die beweerde 600 van 794 Driehuis-afleveringen te hebben gezien, woensdag moeiteloos de beschrijvingen van codenamen van operaties uit de Tweede Wereldoorlog koppelde aan de juiste antwoordopties: Englandspiel, Fall Weiss, Overlord, Werwolf, Manna, Seelöwe, Walküre, Barbarossa, Paukenschlag. 'Het zal wel allemaal goed zijn', zei hij timide.

'Alweer?', vroeg Driehuis verheugd.

'Ik denk het wel.'

(De tekst gaat verder onder de afbeelding.)

Kees Driehuis in zijn vertrouwde habitat

Hoewel ik al jaren met genoegen sporadisch kijk, zijn de spelregels me nooit helemaal duidelijk geworden - die worden ook nooit uitgelegd. De beschrijving op Wikipedia is maar liefst 1.100 woorden lang. Iets met jokers, wegtikkende seconden en geldbedragen; zolang je geen deelnemer bent, wijst het zich vanzelf.

Het kenmerkendste moment van Per Seconde Wijzer is als de kandidaat zijn antwoorden snel omwisselt. 'Waar ik de alpine combinatie zei, moet het slopestyle zijn. En waar ik slopestyle zei, is het halfpipe.' Er zit achter de schermen een 'twaalfkoppige jury' om deze wisselingen te beoordelen, zei Driehuis deze week, wat idioot en geweldig zou zijn.

De laatste tijd leek Driehuis zich iets meer te permitteren, met onverwachte meninkjes en gevatte vragen. 'Werken kan altijd nog', zei een student uit Nijmegen maandag. 'Ik kan erover meepraten', antwoordde Driehuis. 'Daar heb je op een gegeven moment echt helemaal genoeg van, hoor.' Dat had hij natuurlijk nog helemaal niet - en wij ook niet van hem. Maar het is zoals Driehuis een oud-deelnemer al citeerde bij zijn laatste woorden: 'Niets is blijvend.'