Tv leidt eigen leven in buurt van zendmast

'Zonneboilerstad van Nederland' is het predikaat dat de gemeente IJsselstein haar duurzame nieuwbouwwijk Zenderpark heeft toebedacht. Bewoners houden het op een cynische grap....

Allerhande elektronische apparatuur raakt ontregeld door de radiofrequente straling van de middengolfzenders. Via de telefoon is plots Radio 10 Gold te beluisteren, tv's springen zomaar aan, auto's met centrale deurvergrendeling gaan spontaan open. 'En inderdaad, ook boilers ondervinden storingen', zegt M. van den Brink van de Werkgroep Zendmasten.

De inwoners van Zenderpark wachten al jaren op de verplaatsing van de zendmasten. Het gemeentebestuur sloot hiertoe in 1995 een convenant met zendermaatschappij Nozema. Een problematische overeenkomst, want de masten liggen op het grondgebied van buurgemeente Lopik. Aangezien geen enkele gemeente in de regio met de masten wil worden opgescheept, is de verplaatsing een slepende kwestie geworden. Ook de provincie Utrecht weet zich geen raad met het zendmastprobleem. 'We zijn het slachtoffer van een bestuurlijke soap', zegt Van den Brink.

Om de impasse te doorbreken, is de oud-staatssecretaris van Volkshuisvesting D. Tommel door staatssecretaris De Vries van Verkeer en Waterstaat gevraagd te bemiddelen. Begin mei presenteert hij zijn bevindingen. Tommel wil niet vooruitlopen op het advies, maar over de oorzaak van de problemen is hij helder. Er had een sluitende regeling voor de zendmasten moeten worden gemaakt toen tot grootschalige woningbouw werd besloten. 'Bestuurders hebben de morele verplichting een oplossing te vinden', zegt hij.

De Werkgroep Zendmasten voelt zich gesteund door Tommels oordeel, maar ze vindt zijn kijk op de problemen te eenzijdig. Want de zendmasten leveren ook gevaren op voor de gezondheid, aldus de werkgroep. In de wijk wordt geklaagd over hoofdpijn en slapeloosheid. De klachten voeden de angst dat de zendmasten de gezondheid op lange termijn zullen schaden.

Ook in gemeentes als Zeewolde en Kootwijk bestaat ongerustheid over de gevolgen die nabijgelegen zendmasten op de gezondheid hebben.

Maar door de groeiende vraag naar radiozendtijd van met name commerciële omroepen en de opmars van de mobiele telefonie is de roep om nieuwe zend- en gsm-masten luid.

Met haar nota over het nationaal antennebeleid wil staatssecretaris De Vries orde scheppen in de ether. De vraag is echter of de klachten van omwonenden over de gevaren van de elektromagnetische gevaren van gsm-masten gehoord zullen worden.

De Gezondheidsraad concludeerde onlangs dat zenderstraling met inachtneming van de huidige normen geen enkel gevaar oplevert. Gezondheidsklachten in de nabijheid van gsm- of radiozendmasten zijn volgens de raad terug te voeren op psychische factoren.

L. Reijnders van de stichting Natuur en Milieu vindt het oordeel van de raad dubieus. 'De hoeveelheid onderzoek naar elektromagnetische straling is minimaal. Natuurlijk kunnen psychosomatische factoren een rol spelen, maar er is ook onderzoek dat wijst op een verhoogde kans op leukemie. De discussie zal pas over vijf tot tien jaar zijn uitgekristalliseerd.'

De Werkgroep Zendmasten wil zo lang niet wachten. De Tweede Kamer buigt zich half mei over de antenneproblematiek, dus worden Kamerleden benaderd. 'De meeste politici hebben echter oogkleppen op', zegt Van den Brink. 'Ze hebben vooral oog voor commerciële belangen. Wij in Zenderpark dreigen zo tegen wil en dank proefkonijn te worden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden