Tv is tv, radio is een vak

Welke trucs maken het verschil tussen gewoon goed en heel geslaagd? 3fm-dj Gerard Ekdom (1978) over de finesses van een uurtje radio.

'Waaraan ik moest wennen, is niet te hoeven omschrijven wat je doet. Op de radio probeer je zo beeldend mogelijk te praten. Daar zeg ik: 'Ik loop nu naar de deur.' Op televisie ziet iedereen wel dat jij naar de deur loopt. Bij tv is er een mannetje of twintig op de set. Effe Ekdom maken we met z'n vieren. Geef mij een microfoon en twee cd-spelers en ik maak radio. Tv-mensen zullen er heel anders over denken, maar televisie is televisie en radio is een vak. Dat zit in je. Dat is een tic. Televisie neem je op, radio is nu. De maandag klinkt net wat kateriger dan een donderdag. Ik weet ook precies wie er luistert, iedereen die een broodje zit te eten tussen 12 en 2. Ik ben hun lunchmaatje.


'Dat kun je wel zeggen, een eenmansorkest. Ik schuif zelf en duw op alle knoppen. Soms druk ik in vijf minuten wel honderd knoppen in. Jingles, tunes, geluidseffecten. Daar gaat het om bij radio, die kleine dingen. Het kan automatisch, een jingle precies in een intro timen, maar daar vind ik niets aan. Veel leuker om zelf een intro van 19 seconden precies vol te praten. Het is vakmanschap, ambachtelijk. Ik ben de banketbakker van 3FM.


'Op m'n derde deed ik al Ferry Maat na. En later bij de lokale omroep, dat weet gelukkig niemand meer, heb ik wat afgeschreeuwd: 'Het is nu tien voor vieérrrr.' Maar het geheim is om te praten zoals je normaal praat, anders word je niet geloofd. Wat ik kan met mijn stem? Sfeer bepalen, vrolijkheid brengen.


'Het is een gevoel en moeilijk uit te leggen, maar ik weet precies welke plaat waar moet. De volgorde is allesbepalend. De muzieksamensteller stelt de playlist samen, maar ik denk mee. Vandaag nog zei ik tegen hem: 'Op dat moment in de uitzending heb ik geen zin in U2, daar moet meer power. We doen Sussudio van Phil Collins.' Zelfde genre, ook jaren tachtig, maar krachtiger. Het komt nauw. Muziek is zo belangrijk voor de flow. Ik drijf op de muziek. Ik zing ook altijd alles mee.


'Vaste items en patronen bepalen het ritme. Onze platenopsporingsrubriek Dr Pop bijvoorbeeld past nergens anders dan om 10 voor 2, als iedereen is uitgegeten. Da's de uitsmijter. Met medepresentator Michiel Veenstra heb ik in Ekstra Weekend wel- eens alle rubrieken omgegooid. Het klonk geweldig fris. Maar voor hetzelfde geld stort je show helemaal in elkaar.


'Hoe je vaart in de uitzending houdt? Als je dat wilt doen, moet je zo veel mogelijk praten. Dat vertraagt enorm. Maar er zijn trucs. Met een muziekje onder het gepraat, of een backsell, één aanhoudende toon, blijft de show op snelheid.


'Elke uitzending kost een paar uur voorbereiding. De platen moetenworden uitgezocht, en we bedenken bijvoorbeeld 's ochtends over welk raar nieuwsbericht ik wat wil zeggen. Als we beginnen, zit de uitzending als een klok in mijn hoofd. Tot op de minuut. Maar als na twaalven de microfoon open gaat, heb ik nog geen idee wat ik ga zeggen. En ik hoop ook altijd dat er zo veel mogelijk onverwachte dingen gebeuren.


'Een show is goed als alles erin zit, verwarring, een glimlach, een goed getimede grap. Soms valt alles op zijn plaats. Dat zijn juichmomentjes.'


42 JAAR LATER

Op de dag af (!) 42 jaar na de start van het playbackfestijn Toppop 1.0, featuring Ad Visser, begint Gerard Ekdom met Toppop3, waarmee de AVRO haar rentree maakt in het domein van de popmuziek. In de eerste aflevering zijn Ilse de Lange en Kensington te gast, speelt Go Back to the Zoo onaangekondigd op straat om geld in te zamelen voor Serious Request, en duikt Ekdom parels en scheepswrakken op uit zijn eigen platenkast. (Toppop3, Nederland 3, 20:00 uur).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden