Tutsi's komen in opstand tegen Kabila

De Congolese president Laurent Kabila heeft maandag een avondklok ingesteld in Kinshasa, na gevechten in de hoofdstad en rebellie in het oosten van het land....

AFP, AP, Reuters

KINSHASA/KIGALI

Regeringsgetrouwe soldaten patrouilleerden maandag door de straten van Kinshasa, op zoek naar Tutsi-opstandelingen, die Kabila in mei vorig jaar nog aan de macht hadden geholpen.

Maandagochtend werd er gevochten in verschillende kazernes. Naar schatting 1500 Tutsi-militairen, zowel Rwandezen als inheemse Banyamulenge, hebben zich verschanst. De Congolese radio riep de inwoners van Kinshasa op binnen te blijven 'totdat het leger de orde heeft hersteld'.

De ministers Bizima Karaha (Buitenlandse Zaken) en Deogratias Bugera (Presidentiële Zaken) hebben besloten niet terug te keren naar Congo. Waarschijnlijk zitten zij in Zuid-Afrika. Beiden zijn Tutsi, beiden hadden veel macht.

Na de gevechten in Kinshasa en het nieuws van de opstand in de twee oostelijke Kivu-provincies, riep Kabila maandag zijn kabinet bijeen voor een speciale zitting. Besloten werd de rebellie neer te slaan.

Volgens Rwandese autoriteiten is de gehele 700 kilometer lange oostelijke grensstrook in opstand gekomen tegen het bewind van Kabila, die in mei verleden jaar de macht overnam van president Mobutu Sese Seko. Kabila's rebellie begon in september 1996, in ditzelfde gebied. Hij werd toen gesteund door Rwandese, Ugandese en later Angolese soldaten. De afgelopen maanden heeft Kabila Uganda en Rwanda van zich vervreemd door zijn onvoorspelbare en dictatoriale optreden.

De commandant van het Congolese leger in de grensstad Bukavu bevestigde gisteren de oostelijke opstand. Majoor Ilunga Kabambi zei dat hij en zijn soldaten 'het niet eens zijn met de president'. Hij verklaarde dat de stad kalm was na 'wat problemen' en bevestigde dat tientallen Tutsi-officieren die voor de militaire rechtbank moesten verschijnen wegens ongehoorzaamheid, zijn vrijgelaten.

'Het is een algehele opstand', zei Kabambi. Het radio station in de provinciehoofdstad Goma zond een verklaring van de rebellen uit, waarin werd gezegd dat zij Kabila zullen afzetten. Volgens onbevestigde berichten heeft de rebellie zich uitgebreid naar Kindu, hoofdstad van de provincie Maniema.

Volgens hulpverleners in de regio heeft het anti-Kabilafront de gelederen gesloten. Banyamulenge Tutsi's en andere lokale volken, die eerder met elkaar in de clinch lagen, hebben zich nu gezamenlijk gekeerd tegen de president en zijn stamgenoten uit de provincie Katanga.

De muiterij in het oosten komt een week nadat Kabila alle Rwandese troepen de opdracht had gegeven Congo te verlaten. De Rwandese soldaten vormden het militaire en strategische hart van de opstand tegen Mobutu. Zonder hen was Kabila er nooit in geslaagd Kinshasa in te nemen.

Hulpverleners zeggen dat zich maandag veel Rwandese soldaten in Bukavu bevonden, onder wie kolonel Kabare, die tot voor kort stafchef was van Kabila's leger.

Een geschatte negenduizend Rwandese soldaten hadden moeten terugkeren naar hun vaderland, maar volgens hulpverleners is het gros van hen in Oost-Congo achtergebleven. Rwanda ontkent dit. Kigali betoogt dat alle Rwandezen Congo verlaten, zoals Kabila had verzocht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden